‫ޝަކުވާތަކާއި އެމީހުން ބޭނުންވާ ކަންތައްތައް ޑައިރެކްޓަރ އޮފް‬ ‫ޕްރިޒަން އަށް ނުވަތަ އޭނާ ކަނޑައަޅާފައިވާ ޖަލު އޮފިސަރަކަށް‬ ‫ކޮންމެ ދުވަހަކުވެސް ހުށަހެޅުމުގެ ފުރުޞަތު ލިބިދޭންވާނެއެވެ‪.‬‬ ‫ޖަލުގެ އިންސްޕެކްޓަރު ޖަލު ބަލައި ފާސްކުރަމުންދާ ވަގުތެއްގައި‪،‬‬ ‫އޭނާއަށް ޝަކުވާ ހުށަހަޅައި ކަންކަމަށް އެދުމުގެ ފުރުޞަތު‬ ‫ޤައިދީންނަށް ލިބިދޭންވާނެއެވެ‪ .‬އަދި ކޮންމެ ޤައިދީއަކަށްވެސް‬ ‫ޤައިދީއާމެދު ޖަލުގައި ކަންކުރާ ގޮތާ ގުޅިގެން ހުށަހަޅަން‬ ‫ބޭނުންވާ ޝަކުވާއެއް ނުވަތަ އެދޭ ކަމެއް‪ ،‬އެއްވެސް މަޢުޟޫއީ‬ ‫ފޮރުވުމެއް ނެތި‪ ،‬ޖަލުގެ މައި އިދާރާއަށް ނުވަތަ ޝަރުޢީ‬ ‫އިދާރާއަކަށް ނުވަތަ އެނޫންވެސް މިފަދަ މައްސަލަތައް ބަލައި‬ ‫ރިވިއުކޮށް އަދި ގޮތް ކަނޑައެޅުމުގެ ބާރު ލިބިފައިވާ އިދާރާއަކަށް‬ ‫ހުށަހެޅުމުގެ ފުރުޞަތު ލިބިދޭންވާނެއެވެ‪.‬‬ ‫ދި ޔުނައިޓެޑް ނޭޝަންސް ސްޓޭންޑަޑް މިނިމަމް ރޫލްސް‬ ‫ފޯރ ދި ޓްރީޓްމަންޓް އޮފް ޕްރިޒަނަރސް (ދި ނެލްސަން‬ ‫ޤައިދީންގެ ޝަކުވާއާއި އެމީހުން ބޭނުންވާ ކަންތައްތައް‬ ‫ހުށަހެޅުމުން އެ މައްސަލަތައް ބަލައިގަނެ ލަސްނުކޮށް އެކަމާމެދު‬ ‫ފިޔަވަޅު އަޅައި ޖަވާބުދާރީވާން ވާނެއެވެ‪ .‬ޤައިދީއެއްގެ ފަރާތުން‬ ‫ހުށަހަޅާ ޝަކުވާއެއް ނުވަތަ އެދޭ ކަމެއް ބަލައި ނުގެންފި‬ ‫ޙާލަތެއްގައި ނުވަތަ ވަކި މުއްދަތެއްނެތި ޖަވާބުދާރީވުން‬ ‫ލަސްވެއްޖެ ޙާލަތެއްގައި ޤައިދީއަށް އެ މައްސަލަ ޝަރުޢީ‬ ‫ނުވަތަ އެނޫންވެސް އިދާރާއަކަށް ހުށަހެޅޭނެއެވެ‪ .‬ޤައިދީންނަށް‬ ‫ރައްކާތެރިކަމާއެކު ޝަކުވާ ހުށަހެޅުމުގެ ނިޒާމެއް ޤާއިމުކޮށް‪،‬‬ ‫އަދި ޝަކުވާ ކުރާ ފަރާތުން އެދިއްޖެނަމަ ސިއްރިޔާތުގައި‬ ‫ޝަކުވާ ހުށަހެޅުމުގެ ފުރުސަތު ފަހިވެފައި އޮންނަންވާނެއެވެ‪.‬‬ ‫އަދި ޤައިދީއަކަށް އަނިޔާ ކުރިކަމަށް‪ ،‬ނުވަތަ ރަހުމުކުޑަ‬ ‫ލާއިންސާނީ އިހާނެތިކަމެއް ކުރިކަމަށް‪ ،‬ނުވަތަ އިންސާނީ‬ ‫ކަރާމާތް ގެއްލޭފަދަ އަދަބެއް ދިންކަމަށް ތުހުމަތުކުރެވިއްޖެނަމަ‪،‬‬ ‫ލަސްނުކޮށް ތަހުގީގުކޮށް ފިޔަވަޅުއަޅަންވާނެއެވެ‪.‬‬ ‫މަންޑޭލާ ރޫލްސް)ގެ ޤާއިދާ ‪ 57‬ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުން‬ ‫ ‪267.‬ޤާނޫނު ނަންބަރު ‪( 13/2013‬އެންޓި ޓޯޗަރ ޤާނޫނު ‪ )2013‬ގެ ‪ 18‬ވަނަ މާއްދާގައި ޓޯޗަރ ކުރެވޭ މީހާއަށް ލިބުނު‬ ‫ޓޯޗަރއާމެދު ކޮމިޝަނަށް ޝަކުވާ ހުށަހެޅުމުގެ ޙައްޤު އޭނާއަށް މި ޤާނޫނުން ކަށަވަރުކޮށްދޭކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައިވީ ނަމަވެސް‬ ‫ޝަކުވާ ހުށަހެޅުމުގެ ޙައްޤު އެންމެ ފުރިހަމަގޮތުގައި ލިބި ނުދެވޭކަން ކޮމިޝަނުން ފާހަގަކުރަމެވެ‪ .‬މިގޮތުން ދައުލަތުގެ ބެލުމުގެ‬ ‫ދަށުގައި މީހުން ބަންދުކޮށްފައި ބައިތިއްބާ ތަންތަނުގައި ބަންދުގައި ތިބޭ މީހުން ޝަކުވާ ހުށަހެޅުމުގެ އެކަށީގެންވާ ނިޒާމެއް‬ ‫ޤާއިމުވެފައި ނުވާކަން ކޮމިޝަނަށް ވަނީ ފާހަގަކުރެވިފައެވެ‪ .‬އެހެނީ‪ ،‬އެފަދަ ތަންތަނުގައި ހިންގާ ޓޯޗަރ ނުވަތަ ރަޙުމްކުޑަ‬ ‫ލާއިންސާނީ އިހާނެތި ޢަމަލަކާގުޅޭ ގޮތުން ލިޔެކިޔުމުން ކޮމިޝަނަށް ހުށަހަޅާ ޝަކުވާ ބަންދުގައި ބައިތިއްބާ ތަނުގައި ވަޒީފާއަދާކުރާ‬ ‫މުވައްޒަފުން ބޭނުންވެއްޖެ ހިނދެއްގައި ލިޔެކިޔުން ކަނޑައިގެން ބެލުމުގެ ފުރުސަތު އޮތްކަން ކޮމިޝަނަށް ފާހަގަކުރެވެއެވެ‪.‬‬ ‫ ‪268.‬އެގޮތުން ޤާނޫނު ނަންބަރު ‪( 6/2006‬ހިޔުމަން ރައިޓްސް ކޮމިޝަނ��ގެ ޤާނޫނު) ގެ ‪ 22‬ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) ގައި ޝަރްޢީ‬ ‫ނުވަތަ ޤާނޫނީ ބަންދެއްގައި ހުރި ފަރާތެއް ހުށަހަޅާ ޝަކުވާއެއް ކޮމިޝަން ނޫން އެހެން އެއްވެސް ފަރާތަކަށް ނުހުޅުވޭނެ‬ ‫ފަދައިން ސިޓީ އުރައެއްގައި ބަންދުކޮށް ފޯރުކޮށްދޭންވާނެ ކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައިވާތީއާއި މިކަން ކޮމިޝަނުން ތަޙްޤީޤުކުރާ އެކި‬ ‫މައްސަލަތަކުގައި މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްއިން އަދި މޯލްޑިވްސް ކަރެކްޝަނަލް ސަރވިސްއިން ފާހަގަކުރެވިފައިވާއިރު‪،‬‬ ‫ޖަލުތަކާއި ޕެރޯލް ޤާނޫނުގެ ‪ 86‬ވަނަ މާއްދާގައި ‘ޤައިދީންނަށް ލިބޭ ނުވަތަ އެމީހުން ފޮނުވާ ސިޓީ ނުވަތަ އެނޫންވެސް އެފަދަ‬ ‫ތަކެތި ކިޔައި‪ ،‬އަޑުއަހައި‪ ،‬ރެކޯޑްކޮށް ނުވަތަ ބަލައި ފާސްކުރުމުގެ އިޚްތިޔާރު ޑައިރެކްޓަރ އޮފް ޕްރިޒަންއަށް ލިބިގެންވެއެވެ’‬ ‫ބަޔާންކޮށްފައިވާތީ‪ ،‬ދެ ޤާނޫނުގައި ބަޔާންކުރާކަންތައް ފުށުއަރާކަމަށް ފާހަގަކުރެވޭތީ‪ ،‬މިކަން ރިވިއުކުރުމަށް ކޮމިޝަނުން‬ ‫ނިންމާފައިވެއެވެ‪.‬‬ ‫ ‪269.‬މީގެ އިތުރުން ކޮމިޝަނުގެ ފަރާތުން ‪ 2020‬އޮކްޓޫބަރުގައި ދޫނިދޫ ޕޮލިސް ކަސްޓޯޑިއަލަށް ޒިޔާރަތްކޮށް ބެލިބެލުމުގައި‪،‬‬ ‫ބަންދުގައި ތިބޭ ފަރާތްތަކަށް ޝަކުވާ ހުށަހެޅުމަށާއި‪ ،‬އެހެން އިދާރާތަކަށް ސިޓީ ފޮނުވުމަށް ކަރުދާހާއި ގަލަން ފޯރުކޮށްދޭކަމަށް‬ ‫ބަންދުގައި ތިބި ބައެއް ފަރާތްތަކުން މަޢުލޫމާތުދީފައިވީ ނަމަވެސް‪ ،‬ބަންދުގައި ތިބޭ ފަރާތްތަކަށް އެކަށީގެންވާ ވަރަށް ކަރުދާހާއި‬ ‫ގަލަން ފޯރުކޮށްދެމުން ނުދާކަމާ އަދި ކަރުދާހާއި ގަލަމަށް އެދޭތާ ‪ 3‬ނުވަތަ ‪ 4‬ދުވަސް ފަހުން ފޯރުކޮށްދޭކަމަށް ބަންދުގައި ތިބި‬ ‫ބައެއް ފަރާތްތަކުން ދީފައިވާ މަޢުލޫމާތުން ފާހަގަކުރެވިފައިވެއެވެ‪ .‬މީގެއިތުރުން‪ ،‬ބަންދުގައި ތިބޭ ފަރާތްތަކުގެ ޝަކުވާ ލިޔުމުން‬ ‫ހުށަހެޅުމުން‪ ،‬ޝަކުވާގެ ޖަވާބު ލިޔުމުން ‪ 7‬ނުވަތަ ‪ 10‬ދުވަސްތެރޭގައި ބަންދުގައި ތިބޭ ފަރާތްތަކަށް ފޯރުކޮށްދޭކަމަށް ބަންދުގައި‬ ‫މލްޑިވްސް | ރިޕޯރޓް ‪2020‬‬ ‫ހިއުމަން ރައިޓްސް ކޮމިޝަން އޮފް ދަ ޯ‬ ‫‪77‬‬

اختر الفقرة المستهدفة3