รายงานการศึกษาวิจัย บทบาทของสถาบันสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ ในการคุ้มครองการละเมิดสิทธิมนุษยชนของภาคเอกชน บทสรุปสำ�หรับผู้บริหาร ประเด็นการละเมิดสิทธิมนุษยชนเป็นประเด็นสำ�คัญทั้งในระดับระหว่าง ประเทศและภายในประเทศ การดำ�เนินธุรกิจนั้นมีทั้งส่วนที่สร้างสรรค์และ สร้างผลกระทบต่อชุมชนโดยรอบและสังคมโดยรวม เพื่อรับมือต่อการคุ้มครอง การละเมิดสิทธิมนุษยชนขององค์กรภาคเอกชนในระดับระหว่างประเทศ สหประชาชาติจึงได้ให้ความเห็นชอบกับหลักการชี้แนะว่าด้วยธุรกิจและ สิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติ (United Nations Guiding Principles on Business and Human Rights - UNGP) เมื่อวันที่ 16 มิถุนายน 2554 โดยสาระสำ�คัญของหลักปฏิบตั นิ ี้ เพือ่ เป็นแนวทางให้กบั รัฐและองค์กรภาคเอกชน ทีม่ หี น้าทีบ่ นฐานของความสมัครใจ (voluntary soft-law approach) ตามกรอบ ดังนี้ (1) รัฐมีหน้าที่ในการคุ้มครองสิทธิมนุษยชน (2) องค์กรภาคเอกชนมีหน้าที่ เคารพสิทธิมนุษยชน และ (3) ภาครัฐ ภาคเอกชน และกลุ่มธุรกิจ ควรจัดให้มี ช่องทางการเยียวยาเหยื่อที่ถูกละเมิดสิทธิมนุษยชนจากองค์กรภาคเอกชน ปั จ จุ บั น แนวทางการทำ � งานของคณะกรรมการสิ ท ธิ ม นุ ษ ยชน แห่งชาติ (กสม.) คือ การเข้าไปตรวจสอบการละเมิดสิทธิมนุษยชนหรือการปฏิบตั ทิ ี่ ไม่เป็นธรรม ที่เป็นผลกระทบจากการใช้อำ�นาจของ “รัฐ” เป็นสำ�คัญ แต่ไม่อาจ ปฏิเสธได้วา่ ปัจจุบนั ปัญหาการละเมิดสิทธิมนุษยชนหรือการปฏิบตั ทิ ไี่ ม่เป็นธรรมนัน้ ไม่ได้เกิดเฉพาะแต่กรณีการใช้อำ�นาจรัฐเท่านั้น แต่ยังเกิดขึ้นภายในองค์กร ของรัฐและโดยภาคธุรกิจอีกด้วย จากการสัมภาษณ์เจ้าหน้าทีข่ อง สำ�นักงาน กสม. เกีย่ วกับการดำ�เนินงาน เพือ่ คุม้ ครองสิทธิมนุษยชนกรณีการร้องเรียนการละเมิดสิทธิมนุษยชนทีเ่ กีย่ วข้อง กับภาคธุรกิจ พบว่า 1) บริษัทเอกชนส่วนใหญ่ให้ความร่วมมือในการให้ข้อมูลกับ กสม.เป็นอย่างดี อย่างไรก็ตาม หลายครั้งบริษัทไม่ได้ให้ข้อมูลที่จำ�เป็นทั้งหมด โดยเฉพาะการมาชี้แจงด้วยวาจาอาจทำ�ให้ไม่ได้รับข้อมูลที่ครบถ้วน ตรงประเ��็น 7