บทที่ ๓ การประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง
๓.๓ เสรีภาพในการแสดงความคิดเห็น เสรีภาพสื่อมวลชน และเสรีภาพใน
การชุมนุมโดยสงบและปราศจากอาวุธ
ภาพรวม
ในสังคมประชาธิปไตย ความเสมอภาค สิทธิและเสรีภาพเป็นคุณลักษณะสำคัญของประชาธิปไตย โดยเฉพาะเสรีภาพ
ในการแสดงความคิดเห็น เสรีภาพสือ่ มวลชน และเสรีภาพในการชุมนุมโดยสงบและปราศจากอาวุธ โดยได้รบั การประกันไว้
ในกติกา ICCPR ข้อ ๑๙ ซึง่ กำหนดให้บคุ คลมีสทิ ธิทจี่ ะมีความคิดเห็นโดยปราศจากการแทรกแซง มีสทิ ธิในเสรีภาพแห่งการ
แสดงออกรวมถึงเสรีภาพที่จะแสวงหา รับ และเผยแพร่ข้อมูลข่าวสารและความคิดเห็นทุกประเภท ข้อ ๒๑ กำหนดให้
สิทธิในการชุมนุมโดยสงบย่อมได้รบั การรับรอง โดยการใช้สทิ ธิและเสรีภาพดังกล่าวต้องมีหน้าทีแ่ ละความรับผิดชอบพิเศษควบคู่
ไปด้วย และรัฐอาจจำกัดสิทธิเช่นว่าได้ ซึ่งต้องบัญญัติไว้ในกฎหมายด้วยเหตุผลความจำเป็นต่อ (ก) การเคารพในสิทธิหรือ
ชื่อเสียงของบุคคลอื่น และ (ข) การรักษาความมั่นคงของชาติ หรือความสงบเรียบร้อย หรือการสาธารณสุข หรือศีลธรรม
ของประชาชน และรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๖๐ บทบัญญัติ ในหมวด ๓ สิทธิและเสรีภาพของ
ปวงชนชาวไทย ได้รับรองเสรีภาพต่าง ๆ ของบุคคลได้แก่ เสรีภาพที่จะแสดงความคิดเห็น เสรีภาพทางวิชาการ เสรีภาพ
ในการชุมนุมโดยสงบและปราศจากอาวุธ และเสรีภาพในการเสนอข่าวสารหรือการแสดงความคิดเห็นตามจริยธรรม
แห่งวิชาชีพ โดยในปี ๒๕๖๐ ได้มเี หตุการณ์ทเี่ กีย่ วข้องกับการดำเนินการของรัฐทีม่ ผี ลกระทบต่อเสรีภาพของประชาชนทีส่ ำ คัญ
หลายประการ ดังนี้
๑.เสรีภาพในการแสดงความคิดเห็น
กติกา ICCPR ข้อ ๑๙ กำหนดให้ “บุคคลมีสิทธิที่จะมีความคิดเห็นโดยปราศจากการแทรกแซงมีสิทธิในเสรีภาพ
แห่งการแสดงออก รวมถึงเสรีภาพทีจ่ ะแสวงหา รับ และเผยแพร่ขอ้ มูลข่าวสารและความคิดทุกประเภท” และรัฐธรรมนูญแห่ง
ราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๖๐ มาตรา ๓๔ บัญญัตใิ ห้ “บุคคลย่อมมีเสรีภาพในการแสดงความคิดเห็น การพูด การเขียน
การพิมพ์ การโฆษณา และการสื่อความหมายโดยวิธีอื่น...” แต่อย่างไรก็ตาม เสรีภาพในการแสดงความคิดเห็นถูกจำกัดได้
โดยการตราเป็นกฎหมายเพื่อรักษาความมั่นคงของรัฐ เพื่อคุ้มครองสิทธิหรือเสรีภาพของบุคคลอื่น เพื่อรักษาความสงบ
เรียบร้อยหรือศีลธรรมอันดีของประชาชน หรือเพื่อป้องกันสุขภาพของประชาชน โดยเฉพาะพระราชบัญญัติว่าด้วย
การกระทำความผิดเกีย่ วกับคอมพิวเตอร์ พ.ศ. ๒๕๕๐ ซึง่ นับตัง้ แต่ประกาศใช้กฎหมายดังกล่าวเกิดปัญหาการบังคับใช้กฎหมาย
การตีความที่คลาดเคลื่อนไปจากเจตนารมณ์ โดยที่ผ่านมาในทางปฏิบัติพนักงานเจ้าหน้าที่และประชาชนส่วนใหญ่ตคี วาม
และปรับใช้กฎหมายมาตรา ๑๔ (๑) ซึง่ บัญญัตวิ า่ “ผูใ้ ดกระทำความผิดนำเข้าสูร่ ะบบคอมพิวเตอร์ซงึ่ ข้อมูลคอมพิวเตอร์ปลอม
ไม่วา่ ทัง้ หมดหรือบางส่วน หรือข้อมูลคอมพิวเตอร์อนั เป็นเท็จ โดยประการทีน่ า่ จะเกิดความเสียหายแก่ผอู้ นื่ หรือประชาชน”
นำไปสู่การฟ้องร้องต่อผู้ที่ได้แสดงความเห็นทางการเมือง นักวิชาการ นักสิ่งแวดล้อม และนักปกป้องสิทธิมนุษยชน
ในลักษณะที่เรียกว่า “ฟ้องปิดปาก (SLAPP)” รวมถึงการดำเนินคดีหมิ่นประมาทที่มีความซ้ำซ้อนกับกฎหมายอาญา
ส่งผลให้จำนวนการฟ้องคดีมีแนวโน้มเพิ่มมากขึ้น
ต่อมารัฐบาลได้ประกาศใช้พระราชบัญญัตวิ า่ ด้วยการกระทำความผิดเกีย่ วกับคอมพิวเตอร์ (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๖๐
(มีผลใช้บังคับตั้งแต่วันที่ ๒๔ พฤษภาคม ๒๕๖๐) แก้ไขปัญหาดังกล่าวโดยกำหนดให้ “ผู้ใดกระทำความผิดโดยทุจริต หรือ
โดยหลอกลวง นำเข้าสูร่ ะบบคอมพิวเตอร์ซงึ่ ข้อมูลคอมพิวเตอร์ทบี่ ดิ เบือนหรือปลอมไม่วา่ ทัง้ หมดหรือบางส่วน หรือข้อมูล
คอมพิวเตอร์อนั เป็นเท็จ โดยประการทีน่ า่ จะเกิดความเสียหายแก่ประชาชน อันมิใช่การกระทำความผิดฐานหมิน่ ประมาท
คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ | 91
บทที่
๓
اختر الفقرة المستهدفة3
الاتصال بفقرة
Connect to an entity
Disable highlights
أضف إلى جدول المحتويات