รายงานการประเมินสถานการณ์สิทธิมนุษยชนในประเทศไทย ปี ๒๕๕๘
เหมืองแร่ ปี ๒๕๕๘ กรมอุตสาหกรรมพื้นฐานและการเหมืองแร่ (กพร.) ได้ออกประกาศนโยบายการสำรวจและทำเหมืองแร่ทองคำ
ในพื้นที่ ๑๒ จังหวัด ได้แก่ พิจิตร พิษณุโลก ลพบุรี เลย สตูล สระแก้ว สุราษฎร์ธานี จันทบุรี ระยอง สระบุรี นครสวรรค์ และเพชรบูรณ์
เพือ่ เตรียมขยายพืน้ ทีใ่ ห้เอกชนเข้าสำรวจ ทำให้เกิดการคัดค้านจากประชาชนในพืน้ ทีอ่ ย่างมาก เนือ่ งจากตลอดระยะเวลาหลายสิบปีทผี่ า่ นมา
ประเทศไทยประสบปัญหาจากนโยบายการทำเหมืองแร่อย่างต่อเนื่อง และมีแนวโน้มที่จะทวีความรุนแรงมากขึ้นเรื่อย ๆ ซึ่งจากสถิติข้อมูล
เรื่องร้องเรียนต่อ กสม. พบว่า มีปัญหาหลัก ๕ ประเด็น๑๑ ได้แก่ (๑) ปัญหาการมีส่วนร่วมในกระบวนการตัดสินใจเชิงนโยบายเกี่ยวกับ
โครงการทำเหมืองแร่ขนาดใหญ่ของประชาชนและชุมชน (๒) การพิจารณาอนุญาตของหน่วยงานรัฐ (๓) กรณีการได้รับผลกระทบ
จากกิจการการทำเหมืองแร่ที่ได้รับสัมปทานจากหน่วยงานรัฐไปแล้ว (๔) กรณีการฟื้นฟูเหมือง รวมถึงการแย่งสิทธิในพื้นที่หลังการทำเหมือง
(๕) กรณีการข่มขู่ คุกคามอันเป็นผลจากการคัดค้านการทำเหมืองแร่
นอกจากนี้ กรณีการผลักดัน (ร่าง) พระราชบัญญัติแร่ พ.ศ. .... ๑๒ ซึ่งเป็นการยกเลิกพระราชบัญญัติแร่ พ.ศ. ๒๕๑๐ และพระราชบัญญัติ
พิกัดอัตราค่าภาคหลวงแร่ พ.ศ. ๒๕๐๙ และนำมารวมไว้เป็นฉบับเดียวกัน เพื่อแก้ปัญหาข้อกฎหมายที่ล้าสมัย ไม่ทันต่อเหตุการณ์นั้น
ยังมีความเห็นจากนักวิชาการและผู้มีส่วนได้ส่วนเสียว่า บทบัญญัติบางประการตามร่างฉบับดังกล่าว ยังขาดความเหมาะสมกับบริบททาง
เศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อม รวมทั้งยังไม่อาจป้องกันและแก้ไขปัญหาข้อพิพาทที่เกิดขึ้นหรืออาจจะเกิดขึ้นได้
การบริหารจัดการทรัพยากรธรรมชาติ ที่ดินและป่าไม้ ช่วงปี ๒๕๕๗-๒๕๕๘ มีชุมชนจำนวนมากที่ได้รับผลกระทบจากคำสั่ง คสช.
ที่ ๖๔/๒๕๕๗ เรื่อง “การปราบปรามและหยุดยั้งการบุกรุกทำลายทรัพยากรป่าไม้” และคำสั่ง คสช. ที่ ๖๖/๒๕๕๗ เรื่อง “เพิ่มเติม
หน่วยงานสำหรับการปราบปราม หยุดยั้งการบุกรุกทำลายทรัพยากรป่าไม้ และนโยบายการปฏิบัติงานเป็นการชั่วคราวในสภาวการณ์
ปัจจุบัน เพื่อปราบปรามและหยุดยั้งการบุกรุกทำลายทรัพยากรป่าไม้ในพื้นที่ต่าง ๆ ให้เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ” ซึ่งคำสั่งดังกล่าว
ได้นำไปสู่การที่เจ้าหน้าที่รัฐเข้าไปดำเนินการขับไล่ และรื้อทำลายทรัพย์สินของประชาชนที่อยู่อาศัยและทำกินในพื้นที่ป่า ส่วนหนึ่ง
ยังขาดกระบวนการและขั้นตอนการดำเนินงานที่ใช้ความรอบคอบและระมัดระวังมากพอ อาทิ มีการใช้หลักเกณฑ์ในการทวงผืนป่า
โดยใช้แผนที่ภาพถ่ายทางอากาศเป็นเกณฑ์สำคัญในการตรวจสอบ โดยไม่ให้ความสำคัญกับการพิจารณาข้อมูลประกอบอื่น ๆ เช่น
วัตถุพยาน พยานบุคคล หลักฐานทางราชการและประวัติศาสตร์ เป็นต้น ประกอบการพิจารณา ในขณะที่ลักษณะการใช้ประโยชน์
ที่ดินก็เปลี่ยนแปลงไปตามนโยบายของรัฐบาลแต่ละช่วง ทำให้ประชาชนผู้เคยถือครองทำประโยชน์ที่ดินมาก่อนโดยส่วนใหญ่เป็น
ผู้ยากไร้ไม่มีที่ดินทำกิน ถูกข่มขู่ บังคับ จับกุม ไล่รื้อที่อยู่อาศัยและทำลายที่ทำกิน ซึ่งขัดกับลักษณะเงื่อนไขตามคำสั่ง คสช. ที่ ๖๖/๒๕๕๗
๑๑ นายประทีป มีคติธรรม เลขานุการกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ, เมษายน ๒๕๕๙
๑๒ ปัจจุบันคณะรัฐมนตรีได้มีมติเห็นชอบเสนอร่างพระราชบัญญัติแร่ พ.ศ. .... เป็นเรื่องด่วนต่อสภานิติบัญญัติแห่งชาติ เมื่อวันที่ ๑ มีนาคม ๒๕๕๙ ซึ่งสภานิติบัญญัติแห่งชาติได้รับหลักการใน
วาระที่ ๑ เมื่อวันที่ ๑๗ มีนาคม ๒๕๕๙
13
اختر الفقرة المستهدفة3
الاتصال بفقرة
Connect to an entity
Disable highlights
أضف إلى جدول المحتويات