รายงานการศึกษาวิจัย
การเลือกปฏิบัติในการประกอบอาชีพของผูติดเชื้อเอชไอวี
ในสวนของกลไกการคุมครอง พบวา พระราชบัญญัติ DDA ไมไดมีบทบัญญัติใหอํานาจตัวแทนหรือ
หนวยงานเพื่อดําเนินการสืบสวนตรวจสอบแทนผูเสียหายจากการเลือกปฏิบัติ เพื่อบังคับใหผูกระทําผิดปฎิบัติตาม
กฎหมาย นอกจากนี้ ในการรองทุกขในระดับรัฐบาลกลางกฎหมายบัญญัติใหตองทําการรองทุกขตอคณะกรรมการ
สิทธิมนุษยชนแหงเครือรัฐออสเตรเลียกอน (compulsory conciliation) โดยไมอาจยื่นคํารองทุกขตอศาลได
โดยตรง อยางไรก็ดี มีขอเสนอเพิ่มเติมวาควรเปดโอกาสใหผูเสียหายสามารถเลือกวิธีการยื่นคํารองตอศาลได
โดยตรง โดยไมตองผานกระบวนการของคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนกอนซึ่งเปนการแกไขปญหาความซํ้าซอนและ
ความลาชาจากกระบวนการการรองทุกขสองชั้น หรืออาจพิจารณาการสรางทางเลือกในระบบการระงับขอพิพาท
นอกเหนือจากวิธีการประนีประนอมขอพิพาท อาทิ การไกลเกลี่ย หรืออนุญาโตตุลาการ เพื่อเปนทางเลือกเพิ่มเติม
ใหกับผูเสียหายในการเขาถึงกลไกการรองทุกข
เมื่อพิจารณากลไกการคุมครองในระดับศาล พบวายังมีอุปสรรคที่สําคัญที่ทําใหกลไกการคุมครอง
ทํางานอยางไมมีประสิทธิภาพ เนื่องจากกลไกของศาลยังมีความลาชาอยูมาก นอกจากนั้น ในการพิจารณากรณี
การเลือกปฏิบัติในศาลพบวา กฎหมายมิไดอนุญาตใหหนวยงาน องคกรภาคประชาสังคม หรือสหภาพแรงงาน
เปนผูฟองแทนผูเสียหาย ซึ่งในประเด็นนี้ ถือวามีความสําคัญตอกรณีผูเสียหายจากการถูกเลือกปฏิบัติ รวมตลอดถึง
ผูติดเชื้อเอชไอวีดวย ทั้งนี้ เพราะการเปนตัวแทนดําเนินการฟองหรือรองทุกขแทนโดยองคกรดังกลาวทําให
กระบวนการรองทุกขมีระบบ และเปนสวนสงเสริมใหผูเสียหายตัดสินใจทําการรองทุกขจากการถูกเลือกปฏิบัติ
มากขึ้น เพราะบางกรณีผูเสียหายอาจไมตองการเปดเผยตัว เนื่องจากความหวาดกลัวตอการตกเปนเหยื่อซํ้าสอง
(re-victimisation) ประเด็นสําคัญประการสุดทาย คือ บทลงโทษ ซึ่งภายใตกฎหมายปจจุบันกําหนดใหศาลหรือ
คณะกรรมการวินิจฉัยคดีไมมีอํานาจในการลงโทษทางอาญา หรือการเยียวยาที่เปนการปองกันหรือแกไข นอกจาก
จะมีคําสั่งใหชดเชยคาเสียหายเพื่อเยียวยาการกระทําอันเปนการเลือกปฏิบัติเทานั้น44
แนวนโยบายดานการแกไขปญหาเกี่ยวกับโรคเอดส : แนวปฏิบัติที่ดี
รัฐบาลแหงเครือรัฐออสเตรเลีย โดยกรมสุขภาพและผูสูงอายุ ในฐานะหนวยงานรับผิดชอบหลัก
ในการนํานโยบายตาง ๆ ในการแกไขปญหาดานเอดสไปปฏิบัติ อาจกลาวไดวา รัฐบาลแหงเครือรัฐออสเตรเลีย
มีเจตจํานงในการแกปญหาเกี่ยวกับโรคเอดสอยางจริงจังและตอเนื่อง ปจจุบันรัฐบาลไดกําหนดใหมีการดําเนิน
กิจกรรมตามยุทธศาสตรดานเอดสแหงชาติฉบับที่ 6 ครอบคลุมระยะเวลาระหวางป 2553 - 2556 ยุทธศาสตร
ดังกลาวไดกําหนดแนวทางและนโยบายเพื่อแกไขปญหาดานเอดส อาทิ มาตรการปองกัน การตรวจเพื่อหา
เชื้อเอชไอวี และการดูแลรักษา โดยมุงเนนที่การทํางานรวมกับภาคีผูมีสวนเกี่ยวของ อาทิ ชุมชน สถาบันวิจัย
นักวิชาการดานการแพทย กรมสุขภาพ ทั้งในระดับเครือรัฐ และรัฐตาง ๆ
ยุทธศาสตรดานเอดสแหงชาติใหความสําคัญกับมาตรการแกไขปญหาในประเด็นดังตอไปนี้ มาตรการ
ปองกัน การตรวจวินิจฉัยการติดเชื้อเอชไอวี การรักษาพยาบาล กฎหมายเกี่ยวกับสิทธิมนุษยชนและการ��จัดการ
เลื อ กปฏิ บั ติ ต อ ผู ติ ด เชื้ อ เอชไอวี ก ารควบคุ ม ดู แ ล และการวิ จั ย ยุ ท ธศาสตร ด า นเอดส แ ห ง ชาติ ยั ง ได กํ า หนด
44
HIV/AIDS Legal Centre, Consolidation of Commonwealth Anti-Discrimination Laws, February 2012, visited http://halc.org.au/
wp-content/uploads/2013/04/Consolidation-of-Discrimination-legislation.pdfและ Attorney-General’s Department,
Consolidation of Commonwealth Anti–Discrimination Laws - Discussion Paper, September 2011, visited http://www.ag.gov.au/
Consultations/Documents/ConsolidationofCommonwealthanti-discriminationlaws/Consolidation%20of%20Commonwealth%20
Anti-Discrimination%20Laws.pdf
23