แหง
a i l aชาติ
N
nd
งา
สํานaักtio nal
Th
นค
ณ
ยชน
m a ะกรรมการสิทธิมนุษ o n of
n
ssi
Hu
Rights C om m i
เจ า ของอพยพออกจากที่ ดิ น หรื อ เลิ ก ทํ า ประโยชน ใ นที่ ดิ น นั้ น แล ว ที่ ดิ น นั้ น จะกลั บ มาเป น สมบั ติ ส ว นรวม
ผู อื่ น เข า ทํ า ประโยชน ต อ ไปได เพราะในสมั ย โบราณกรรมสิ ท ธิ์ ยั ง ไม แ ยกออกจากการครอบครอง เจ า ของ
ตองเปนผูที่ครอบครองหรือทําประโยชนในที่ดินนั้นจึงจะมีสิทธิหวงหามในที่ดินนั้นได (ร. แลงกาตี, 2526)
กรรมสิทธิ์ที่ดินในประเทศไทย ปรากฏเริ่มแรกตั้งแตสมัยกรุงสุโขทัยเปนราชธานี ในรัชกาลของ
พอขุนรามคําแหงมหาราช ซึ่งทรงดําเนินรัฐประศาสโนบายสงเสริมเศรษฐกิจเกี่ยวกับการทําประโยชนในที่ดิน
เพื่อใหไดพืชผลมาเปนปจจัยในการบริโภคและอุปโภคพอควรแกระดับการครองชีพในสมัยนั้น เมื่อราษฎร
เข า บุ ก เบิ ก หั ก ร า งถางพงในที่ ดิ น จนเพาะปลู ก ได ผ ลได ป ระโยชน แ ล ว ก็ โ ปรดให ที่ ดิ น นั้ น ๆ เป น กรรมสิ ท ธิ์
ของผูออกแรงออกทุนไป ดังปรากฏในหลักศิลาจารึกหลักที่ 1 วา “ฯลฯ สรางปาหมากปาพลูทั่วเมืองทุกแหง
ปาพราวก็หลายในเมืองนี้ ปาคาง (ขนุน) ก็หลายในเมืองนี้ หมากมวงก็หลาย ในเมืองนี้ หมากขามก็หลายในเมืองนี้
ใครสร า งได ไ ว แ ก มั น ฯลฯ” ได จั ด แบ ง องค ก ารบริ ห ารออกเป น รู ป จตุ ส ดมภ คื อ เวี ย ง วั ง คลั ง นา
ประจําอยูสวนกลาง การจัดเรื่องที่ดินขึ้นอยูแกกรมนา ในแผนดินสมเด็จพระรามาธิบดีที่ 1 (พระเจาอูทอง)
(พ.ศ. 1903) ตําแหนงเสนาบดีกรมนามีชื่อเรียกวา “ขุนเกษตราธิบดี” ในแผนดินสมเด็จพระบรมไตรโลกนาถ
(พ.ศ. 1991) หรือที่เรียกวา “พระเกษตราธิบดี” ในแผนดินพระเจาปราสาททอง (พ.ศ. 2175) เรียกวา
“เจาพระยาพลเทพเสนาบดีศรีไชยนพรัตนเกษตราธิบดี อภัยพิริยะปรากรมพาหุ” นามเจาพระยาพลเทพนี้
ใช อ ยู จ นถึ ง สมั ย กรุ ง รั ต นโกสิ น ทร ในสมั ย นี้ มี ก ฎหมายลั ก ษณะเบ็ ด เสร็ จ ซึ่ ง ตราขึ้ น ใช บั ง คั บ ตั้ ง แต แ ผ น ดิ น
สมเด็จพระรามาธิบดีที่ 1 (พระเจาอูทอง) บทที่ 35, 42 และ 43 เปนแมบทสําหรับดําเนินการ โดยกําหนด
ใหมีการจัดที่ดินซึ่งยังรกรางเปนทําเลเปลาใหราษฎรเขากนสรางใหมีประโยชนขึ้น สมัยกรุงรัตนโกสินทร
รัชกาลที่ 1 - 2 งานที่ดินยังคงยึดหลักการตามกฎหมายลักษณะเบ็ดเสร็จ สมัยรัชกาลที่ 3 มีการออกหนังสือ
สําหรับที่บาน เพื่อระงับขอพิพาทการรุกลํ้าเขตกัน สมัยรัชกาลที่ 4 มีการประกาศขายฝากและจํานําที่สวน ที่นา
และมีการออกตราแดง ในเขตจังหวัดกรุงเกา (พระนครศรีอยุธยาอางทอง ลพบุรีสุพรรณบุรี) เปนหลักฐานแสดงวา
มีผูมีชื่อเปนเจาของและใชในการเก็บภาษีที่นา
การออกหนั ง สื อ สํ า คั ญ ชนิ ด ต า ง ๆ มี เ พิ่ ม ขึ้ น อี ก หลายชนิ ด ในสมั ย รั ช กาลที่ 5 เช น โฉนดสวน
ใบตราจอง เพื่อประโยชนในการเก็บภาษีคานา ตอมา มีปญหาเรื่องกรรมสิทธิ์ที่ดินสูศาลบอยขึ้น เพราะหนังสือ
สําคัญที่เจาหนาที่ผูเก็บภาษีอากรออกใหเจาของที่ดินยึดถือไวนั้นไมอาจระงับขอพิพาทโตแยงได เนื่องจาก
มี ข อ ความไม ก ระจ า งว า ผู ใ ดมี สิ ท ธิ อ ยู ใ นที่ ดิ น เพี ย งใดอย า งใด พระบาทสมเด็ จ พระจุ ล จอมเกล า เจ า อยู หั ว
ทรงประสบถึงความเดือดรอนของราษฎรในกรณีดังกลาว จึงไดทรงพระกรุณาโปรดเกลาฯ ใหกระทรวงเกษตร
พาณิชยการจัดดําเนินงานเรื่องสิทธิในที่ดินใหรัดกุมขึ้น โดยมีดําเนินการออกโฉนดที่ดิน โดยใหอยูในบังคับบัญชา
ของเทศาภิบาลมณฑลกรุงเกา
การออกเดินสํารวจเปนครั้งแรกในป ร.ศ. 120 (พ.ศ. 2444) โดยขาหลวงเกษตรพรอมดวยเจาพนักงาน
กรมแผนที่ และมีพระบรมราชานุญาตใหผูที่ถือโฉนดที่ดิน เปนผูมีกรรมสิทธิ์ในที่ดิน มีการออกโฉนดตราจอง
เปนหนังสือสําคัญสําหรับที่ดินที่ไดทําประโยชนแลว ปจจุบันังคงมีอยูในเขตมณฑลพิษณุโลก คือ จังหวัดพิษณุโลก
พิจิตร อุตรดิตถ และสุโขทัย และจัดตั้งหอทะเบียนที่ดินแหงแรก คือ หอทะเบียนมณฑลกรุงเกาในพระราชวัง
รายงานการศึกษาวิจัย เรื่อง “เพื่อปรับปรุงแกไข
นโยบายกฎหมายที่ละเมิดสิทธิมนุษยชนดานที่ดินและปาไม”
21
اختر الفقرة المستهدفة3
الاتصال بفقرة
Connect to an entity
Disable highlights
أضف إلى جدول المحتويات