แหง
a i l aชาติ
N
nd
งา
สํานaักtio nal
Th
นค
ณ
ยชน
m a ะกรรมการสิทธิมนุษ o n of
n
ssi
Hu
Rights C om m i
ที่ ดิ น สาธารณะ เป น พื้ น ที่ ที่ มิ ไ ด อ ยู ใ นความครอบครองโดยชอบของบุ ค คลใดและประชาชนใช
หรือเคยใชประโยชนรวมกันตามสภาพแหงพื้นที่นั้น มีลักษณะการกระทําที่กอใหเกิดความขัดแยงในเรื่องสิทธิ ดังนี้
1) การกําหนดที่ดินสาธารณะทับที่ดินทํากินของราษฎร แลวเขาไปทําลายทรัพยสิน ขับไล ขมขู คุกคามดําเนินคดี
โดยไมฟงคําคัดคานหรือการมีสวนรวมตัดสินใจของราษฎรคูขัดแยง เหตุปจจัยแหงการละเมิดที่สําคัญคือ
ความตองการในการใชประโยชนที่ดินสาธารณะ การเรงรัดออกหนังสือสําคัญสําหรับที่หลวง และการประกาศ
ที่สงวนหวงหามที่ขาดการแสวงหาขอมูล หลักฐาน พยานและขอเท็จจริงที่ชัดเจน 2) หนวยงานราชการเขาไปใช
ประโยชนในที่ดินสาธารณประโยชน ทําความเสียหายแกทรัพยสินของราษฎรที่ใชประโยชนอยูเดิมโดยไมจาย
คาชดเชยหรือจายคาชดเชยไมเปนธรรม แลวใชวิธีการรุนแรงในการขับไล ขมขู คุกคาม ดําเนินคดี โดยมีสาเหตุ
จากความตองการใชพื้นที่ของหนวยงานราชการ ตลอดจนความสําคัญผิดในสถานะของที่ดิน ไมมีความชัดเจน
ในแนวเขต เจาหนาที่รัฐไมปฏิบัติตามขั้นตอนของกฎหมาย และเจาหนาที่รัฐไมสํารวจการใชประโยชนรวมกัน
ตลอดจนการแสวงหาผลประโยชนของหนวยงาน 3) เอกชนบุกรุกที่สาธารณประโยชน หนวยงานราชการ
ที่รับผิดชอบไมดูแลรักษาปลอยใหเกิดการบุกรุก หรือทราบการบุกรุกแตไมดําเนินการแกไข ผูบุกรุกขัดขวาง
ไมใหราษฎรเขาไปใชประโยชน ใชอทิ ธิพลขมขูค กุ คามราษฎร การออกเอกสารสิทธิหรืออางหลักฐานการครอบครอง
ที่ดินทับที่สาธารณประโยชน โดยมีสาเหตุจากความตองการครอบครองทําประโยชนในที่ดินและถือเอาประโยชน
จากที่ดินและทรัพยากรธรรมชาติ มีขอเสนอแนะเชิงนโยบาย เสนอใหกําหนดวิธีการปฏิบัติราชการใหเปนไป
ในแนวทางเดียวกัน โดยนําปญหา ขอเสนอ และความคิดเห็นจากประสบการณในพืน้ ทีม่ าประกอบ ในทางกฎหมาย
ควรปรับปรุงบทบัญญัติกฎหมายที่สาธารณประโยชนใหสอดรับกับกฎหมายรัฐธรรมนูญ โดยเฉพาะการชําระ
และประมวลบทบัญญัติกฎหมายที่ดินทั้งหมด แบงเนื้อหาอํานาจและวิธีการบริหารจัดการตรวจสอบที่ดินประเภท
ตาง ๆ ใหชัดเจน โดยประชาชนมีสวนรวมในทุกกระบวนการ
สําหรับที่ราชพัสดุซึ่งเปนทรัพยสินอสังหาริมทรัพยของแผนดินที่รัฐบาลใชในราชการอยูหรือสงวนไวใช
ในราชการภายหนา มีลักษณะการกระทําที่กอใหเกิดความขัดแยงในรื่องสิทธิดังนี้ 1) การประกาศที่ราชพัสดุ
ทับซอนกับที่ดินอยูอาศัยทํากินของราษฎร 2) หนวยงานราชการอางวาเปนที่ดินที่หนวยราชการเคยใชประโยชน
แตไมมีหลักฐานยืนยัน และขอบเขตการใชประโยชนไมแนนอน 3) หนวยงานราชการเขาใชประโยชนสรางความ
เสียหายแกทรัพยสินของราษฎร เชน การปรับสภาพพื้นที่ของของราษฎร 4) เจาหนาที่รัฐใชวิธีการรุนแรง
ในการขับไล ขมขู คุกคาม ดําเนินคดี 5) ราษฎรไมทราบการประกาศการสงวนหวงหาม หรือการออกหนังสือสําคัญ
สําหรับที่ดิน 6) ราษฎรไมมีสวนรวมในกระบวนการพิสูจนสิทธิ์ และ 7) หนวยงานงานราชการมักจะบีบบังคับ
ใหราษฎรเชาพื้นที่ตามนโยบายรัฐผานโครงการตาง ๆ เชน โครงการรัฐเอื้อราษฎร และโครงการแปลงสินทรัพย
เปนทุน
สวนสาเหตุของการละเมิดสิทธิในที่ราชพัสดุ เกิดจากหนวยงานราชการมักขีดขอบเขตบนแผนที่
ภาพถายทางอากาศโดยไมไดสํารวจพื้นที่จริง วามีราษฎรครอบครองทําประโยชนอยูกอนหรือไม ทําใหที่ราชพัสดุ
มีขอบเขตไมชัดเจน หนวยงานราชการมีความตองการใชประโยชนในที่ดิน ไมมีพยานหลักฐานการประกาศ
สงวนหวงหามที่ชัดเจน เชน เอกสารการประกาศสงวนหวงหาม ขอบเขตที่ตั้งและอาณาเขตที่สงวนหวงหาม
VI
รายงานการศึกษาวิจัย เรื่อง “เพื่อปรับปรุงแกไข
นโยบายกฎหมายที่ละเมิดสิทธิมนุษยชนดานที่ดินและปาไม”
اختر الفقرة المستهدفة3
الاتصال بفقرة
Connect to an entity
Disable highlights
أضف إلى جدول المحتويات