พันธกรณีด้านสิทธิมนุษยชนของประชาคมอาเซียน
Human Rights Obligations of the ASEAN Community
การประชุมสุดยอดผูน้ ำ� อาเซียนเริม่ ต้นในปี พ.ศ. ๒๕๑๙ ทีเ่ กาะบาหลี อินโดนีเซีย และจนถึงปี ๒๐๑๕
(พ.ศ. ๒๕๕๘) ซึ่งเป็นปีที่อาเซียนเข้าสู่การเป็นประชาคมเต็มรูปแบบ มีการประชุมทั้งสิ้นจ�ำนวน ๒๗ ครั้ง
๓.๓.๒ คณะมนตรีประสานงานอาเซียน (ASEAN Coordinating Council)
คณะมนตรีประสานงานอาเซียนประกอบด้วยรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศจาก
ประเทศสมาชิกอาเซียน ซึ่งประชุมอย่างน้อยปีละสองครั้ง โดยท�ำหน้าที่หลักในการเตรียมการประชุมสุดยอดผู้น�ำอาเซียน
ประสานงานการอนุวัติการตามข้อตกลงและการตัดสินใจของที่ประชุมสุดยอดผู้น�ำอาเซียน ประสานงานกับคณะมนตรี
ประชาคมอาเซียนเพือ่ ให้เกิดนโยบายทีส่ อดประสานกัน ประสิทธิภาพและความร่วมมือระหว่างองค์กรทัง้ สอง ประสานงาน
เพือ่ การน�ำส่งรายงานต่าง ๆ จากคณะมนตรีประชาคมอาเซียนต่อทีป่ ระชุมสุดยอดผูน้ ำ� อาเซียน พิจารณารายงานประจ�ำปี
ของเลขาธิการเกี่ยวกับการด�ำเนินงานของอาเซียน พิจารณารายงานของเลขาธิการเกี่ยวกับหน้าที่และการด�ำเนินงานของ
ส�ำนักเลขาธิการและองค์กรอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง ให้ความเห็นชอบในการแต่งตั้งและถอดถอนรองเลขาธิการอาเซียนด้วย
ค�ำแนะน�ำของเลขาธิการ และด�ำเนินการอื่นใดที่ก�ำหนดไว้ในกฎบัตรอาเซียนหรือกิจกรรมอื่นที่อาจได้รับมอบหมายโดยที่
ประชุมสุดยอดผู้น�ำอาเซียน31
๓.๓.๓ คณะมนตรีประชาคมอาเซียน (ASEAN Communities Councils)
คณะมนตรีประชาคมอาเซียนเป็นองค์กรที่รวมประชาคมย่อยทั้งสามของอาเซียน คือ ประชาคม
การเมืองและความมั่นคง ประชาคมเศรษฐกิจ และประชาคมสังคมและวัฒนธรรมไว้ด้วยกัน โดยแต่ละประชาคมจะ
ประกอบด้วยองค์กรระดับกระทรวงรายสาขาของอาเซียน ทั้งนี้ สมาชิกอาเซียนแต่ละประเทศจะก�ำหนดให้มีผู้แทนส�ำหรับ
การประชุมคณะมนตรีประชาคมอาเซียนแต่ละครั้ง และเพื่อให้บรรลุวัตถุประสงค์ของประชาคมต่างๆ ของอาเซียน คณะ
มนตรีประชาคมอาเซียนมีหน้าที่ในการดูแลการอนุวัติการตามมติต่าง ๆ ของที่ประชุมสุดยอดผู้น�ำอาเซียน ประสานการ
ด�ำเนินงานของสาขาต่าง ๆ ภายใต้ขอบอ�ำนาจหน้าที่ และประเด็นต่าง ๆ ที่มีผลกระทบต่อคณะมนตรีของประชาคมอื่น ๆ
และส่งรายงานและข้อเสนอแนะต่อที่ประชุมสุดยอดผู้น�ำอาเซียนในเรื่องที่อยู่ในขอบอ�ำนาจหน้าที32่
๓.๓.๔ องค์กรระดับกระทรวงรายสาขา (ASEAN Sectoral Ministerial Bodies)
องค์ ก รระดั บ กระทรวงรายสาขาของอาเซี ย นมี ห น้ า ที่ ด� ำ เนิ น การตามขอบอ� ำนาจหน้ า ที่ ข อง
กระทรวงต่าง ๆ อนุวัติการตามข้อตกลงและมติของที่ประชุมสุดยอดผู้น�ำอาเซียนที่อยู่ในขอบอ�ำนาจหน้าที่ ประสานงาน
ในการด�ำเนินงานที่เกี่ยวข้องกับอ�ำนาจหน้าที่เพื่อสนับสนุนการรวมตัวและการสร้างประชาคมอาเซียน และส่งรายงาน
และข้อเสนอแนะต่อคณะมนตรีประชาคมอาเซียนที่เกี่ยวข้อง ทั้งนี้ องค์กรระดับกระทรวงรายสาขาอาจมีองค์กรเจ้าหน้าที่
อาวุโสและองค์กรสนับสนุนที่อยู่ใต้ขอบอ�ำนาจหน้าที่ของตน33 โดยกฎบัตรอาเซียนได้ก�ำหนดรายชื่อองค์กรเจ้าหน้าที่
อาวุโสของกระทรวงต่าง ๆ เช่น ที่ประชุมรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศอาเซียน (ASEAN Foreign Ministers
31
32
33
มาตรา ๘ แห่งกฎบัตรอาเซียน
มาตรา ๙ แห่งกฎบัตรอาเซียน
มาตรา ๑๐ แห่งกฎบัตรอาเซียน
ส�ำนักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
45