056
ความยุติธรรมของประชาชน ปัญหาการกระท�ำทรมานและ
การบังคับให้บุคคลสูญหาย การใช้เสรีภาพในการแสดงความ
คิดเห็นและการชุมนุมโดยสงบ (2) ด้านสิทธิทางเศรษฐกิจ
สังคมและวัฒนธรรม มีประเด็นส�ำคัญ เช่น สิทธิในการมีงานท�ำ
และความคุ ้ ม ครองทางสั ง คม สิ ท ธิ ท างการศึ ก ษา สิ ท ธิ
ด้านสุขภาพ ประเด็นสิทธิมนุษยชนที่เกี่ยวกับการประกอบ
ธุรกิจ (3) สถานการณ์ของกลุ่มบุคคล เช่น เด็ก ผู้สูงอายุ
คนพิการ สตรี ผู้มีปัญหาสถานะและสิทธิ และ (4) สถานการณ์
ของประเด็นสิทธิมนุษยชนที่อยู่ในความห่วงใยได้แก่ สิทธิ
ชุ ม ชนในการจั ด การทรั พ ยากรธรรมชาติ แ ละสิ่ ง แวดล้ อ ม
สถานการณ์ ใ นจั ง หวั ด ชายแดนภาคใต้ และการค้ า มนุ ษ ย์
นอกจากนี้ ยังมีการประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชน
ของประเทศที่ เ ป็ น การเฉพาะ จ� ำ นวน 2 เรื่ อ ง ได้ แ ก่ (1)
การประเมิ น สถานการณ์ ก ารแพร่ ร ะบาดของโรคติ ด เชื้ อ
ไวรั ส โคโรนา 2019 (COVID-19) และ (2) การประเมิ น
สถานการณ์ เ กี่ ย วกั บ เสรี ภ าพในการชุ ม นุ ม เพื่ อ แสดงความ
คิ ด เห็ น และข้ อ เรี ย กร้ อ งทางการเมื อ ง ซึ่ ง แสดงให้ เ ห็ น ถึ ง
การท�ำหน้าทีข่ องรัฐในด้านสิทธิมนุษยชนว่ามีความก้าวหน้าหรือ
ยังมีขอ้ ห่วงกังวลอย่างไร และมีขอ้ เสนอแนะต่อรัฐสภาและคณะ
รัฐมนตรี เพือ่ ให้พจิ ารณาหาแนวทางแก้ไขปัญหาสิทธิมนุษยชน
อย่างเหมาะสม หรือวางแผนด�ำเนินงานและก�ำหนดมาตรการ
เพือ่ ลดและป้องกันความเสีย่ งทัง้ ในเชิงโครงสร้างและกระบวนการ
3) การเสริมสร้างทุกภาคส่วนของสังคมให้ตระหนักถึง
ความส�ำคัญของสิทธิมนุษยชนอย่างเป็นระบบ โดยการส่งเสริม
ความรู้ความเข้าใจในหลักสิทธิมนุษยชน การด�ำเนินกิจกรรม
เกี่ยวกับสิทธิมนุษยชนศึกษา การพัฒนาเครื่องมือในการเรียนรู้
ที่เหมาะสมกับกลุ่มเป้าหมายที่หลายหลาย การเสริมสร้าง
ความร่วมมือกับสถาบันการศึกษาและเครือข่ายการท�ำงาน
ด้านสิทธิมนุษยชนทั้งในส่วนกลางและส่วนภูมิภาค จัดให้มี
ศูนย์กลางการบูรณาการและการเรียนรู้ด้านสิทธิมนุษยชน
ภายใต้ศนู ย์ศกึ ษาและประสานงานด้านสิทธิมนุษยชนในภูมภิ าค
ร่วมกับสถาบันการศึกษา จ�ำนวน 6 แห่ง และการขับเคลือ่ นงาน
ส่งเสริมสิทธิมนุษยชนให้เกิดผลส�ำเร็จอย่างเป็นรูปธรรม เช่น
คณะรัฐมนตรีได้เห็นชอบข้อเสนอแนะแนวทางในการส่งเสริม
สิ ท ธิ ม นุ ษ ยชนของคณะกรรมการสิ ท ธิ ม นุ ษ ยชนแห่ ง ชาติ
(หลักสูตรสิทธิมนุษยชนศึกษาในกลุ่มเป้าหมายที่หลากหลาย
และคู ่ มื อ การจั ด การเรี ย นรู ้ สิ ท ธิ ม นุ ษ ยชนศึ ก ษาขั้ น พื้ น ฐาน
ส�ำหรับการศึกษาใน 5 ช่วงชั้น และการสนับสนุนให้หน่วยงาน
ที่ เ กี่ ย วข้ อ งน� ำ แนวทางในการส่ ง เสริ ม สิ ท ธิ ม นุ ษ ยชนไปใช้
ประโยชน์ เ พื่ อ สร้ า งความตระหนั ก และส่ ง เสริ ม การเคารพ
สิทธิมนุษยชนในสังคมไทยต่อไป ซงึ่ คณะกรรมการสิทธิมนุษยชน
แห่งชาติได้บูรณาการความร่วมมือกับศูนย์ศึกษาและประสาน
งานด้านสิทธิมนุษยชนในจัดการอบรมวิทยากรกระบวนการ
(Training of Trainers) ด้านสิทธิมนุษยชนศึกษา เพื่อการน�ำ
คู่มือการจัดการเรียนรู้สิทธิมนุษยชนศึกษาส�ำหรับการศึกษา
ขัน้ พืน้ ฐานไปประยุกต์ใช้ นอกจากนี้ คณะกรรมการสิทธิมนุษยชน
แห่งชาติ ให้ความร่วมมือในการขับเคลือ่ นเป้าหมายยุทธศาสตร์
ชาติดา้ นความมัน่ คง และร่วมสร้างความเข้มแข็งในพืน้ ทีจ่ งั หวัด
ชายแดนภาคใต้ผ่านโครงการบูรณาการขับเคลื่อนการแก้ไข
ปัญหาจังหวัดชายแดนภาคใต้มาอย่างต่อเนือ่ ง ในปีงบประมาณ
พ.ศ. 2563 ได้น�ำคู่มือการปฏิบัติงานส�ำหรับเจ้าหน้าที่รัฐใน
พื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ ซึ่งก�ำหนดมาตรฐานการท�ำงานที่
ชัดเจน เพือ่ มาส่งเสริมความรูค้ วามเข้าใจให้กบั เจ้าหน้าทีข่ องรัฐ
ทีเ่ กีย่ วข้องได้นำ� มาใช้เป็นแนวทางในการปฏิบตั งิ าน เพือ่ ป้องกัน
ไม่ให้เกิดการละเมิดสิทธิมนุษยชนของประชาชน เป็นต้น
4) การศึกษาวิจยั ด้านสิทธิมนุษยชนและการขับเคลือ่ น
ไปสู่การปฏิบัติ คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติได้จัดให้
มีการศึกษาวิจัยด้านสิทธิมนุษยชนนอกจากเพื่อประโยชน์ใน
องค์ความรู้ที่ได้น�ำไปจัดท�ำข้อเสนอแนะมาตรการหรือแนวทาง
ในการส่งเสริมและคุ้มครองสิทธิมนุษยชน รวมทั้งการแก้ไข
ปรับปรุงกฎหมาย กฎ ระเบียบหรือค�ำสัง่ ใด ๆ เพือ่ ให้สอดคล้อง
กั บ หลั ก สิ ท ธิ ม นุ ษ ยชนแล้ ว ยั ง สามารถน� ำ ไปสนั บ สนุ น
การจั ด ท� ำ รายงานการตรวจสอบเรื่ อ งร้ อ งเรี ย น การจั ด ท� ำ
รายงานผลการประเมินสถานการณ์สิทธิมนุษยชนของประเทศ
โดยในปีงบประมาณ พ.ศ. 2563 ร่วมกับสถาบันวิจัยเพื่อการ
พัฒนาประเทศไทย (Thailand Development Research
Institute: TDRI) ด�ำเนินการจัดท�ำรายงานผลการศึกษาวิจัย
เพื่อจัดท�ำข้อเสนอแนะมาตรการหรือแนวทางในการส่งเสริม
และคุ ้ ม ครองสิ ท ธิ ม นุ ษ ยชนที่ เ กี่ ย วกั บ การบริ ห ารจั ด การ
ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน นอกจากนี้ยัง
ได้ขับเคลื่อนงานวิจัยที่ได้ด�ำเนินการในปีงบประมาณที่ผ่านมา
เพื่ อ เป็ น ประโยชน์ ต ่ อ การส่ ง เสริ ม คุ ้ ม ครองและปกป้ อ ง
สิทธิมนุษยชนกับหน่วยงานและบุคคลทีเ่ กีย่ วข้อง ประกอบด้วย
เรื่อง ความเชื่อมโยงระหว่างสิทธิชุมชนกับทรัพยากรธรรมชาติ
และสิ่งแวดล้อมภายใต้รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย
พุทธศักราช 2560