รายงานผลการปฎิบัติงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
ประจ�ำปีงบประมาณ พ.ศ. 2563
คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติมงุ่ เน้นการด�ำเนินงาน
ตามยุ ท ธศาสตร์ ค ณะกรรมการสิ ท ธิ ม นุ ษ ยชนแห่ ง ชาติ
พ.ศ. 2560-2565 ที่สอดคล้องและเชื่อมโยงกับยุทธศาสตร์ชาติ
รวมถึงแผนในระดับอื่นที่เกี่ยวข้องเพื่อก่อให้เกิดผลสัมฤทธิ์
ในการส่งเสริมและคุ้มครองสิทธิมนุษยชน และแก้ไขปัญหา
ความเดือดร้อนให้แก่ประชาชนอย่างเป็นระบบ ในปีงบประมาณ
พ.ศ. 2563 ประเทศไทยต้ อ งเผชิ ญ กั บ ปั ญ หาสถานการณ์
ที่ มี ผ ลอั น กระทบหรื อ เป็ น การละเมิ ด สิ ท ธิ ม นุ ษ ยชนหลาย
เหตุการณ์ อาทิ สถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคติดเชือ้ ไวรัส
โคโรนา 2019 (COVID-19) ซึ่ ง ถื อ เป็ น ภาวะฉุ ก เฉิ น ทาง
สาธารณสุขระหว่างประเทศและมีผลกระทบต่อการมีสุขภาพ
ที่ดีของประชาชน นอกจากนี้ ยังมีสถานการณ์การชุมนุมทาง
การเมือง เพื่อแสดงความคิดเห็นและข้อเรียกร้องทางการเมือง
ที่เริ่มตั้งแต่เดือนมกราคม 2563 และต่อเนื่องมาจนถึงปัจจุบัน
คณะกรรมการสิ ท ธิ ม นุ ษ ยชนแห่ ง ชาติ มี ค วามห่ ว งใยต่ อ
สถานการณ์ดังกล่าว ได้มีการเฝ้าระวังและติดตามสถานการณ์
รวมถึงมาตรการของรัฐที่เกี่ยวข้องที่อาจจะส่งผลกระทบต่อ
สิทธิมนุษยชนอย่างต่อเนื่อง ประมวลและวิเคราะห์ข้อมูล
ตามหลักการด้านสิทธิมนุษยชนที่รับรองไว้ในรัฐธรรมนูญและ
กฎหมายระหว่างประเทศด้านสิทธิมนุษยชนที่ประเทศไทยเป็น
ภาคี และได้ออกแถลงการณ์ เพื่อส่งเสริมให้เกิดการบูรณาการ
การท�ำงานระหว่างหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในการป้องกันและ
แก้ไขปัญหาโดยยึดหลักสิทธิมนุษยชน การดูแลและเยียวยา
แก่ผู้ได้รับผลกระทบโดยตรง เป็นต้น
ภาพรวมการด�ำเนินงานของคณะกรรมการสิทธิมนุษยชน
แห่งชาติตามหน้าทีแ่ ละอ�ำนาจตามมาตรา 247 ของรัฐธรรมนูญ
แห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 คณะกรรมการ
สิทธิมนุษยชนแห่งชาติได้ด�ำเนินงานโดยมุ่งหวังให้สังคมเกิด
การเคารพสิทธิมนุษยชน และคุ้มครองสิทธิมนุษยชนอย่างเป็น
ระบบ รวมทัง้ การเฝ้าระวังสถานการณ์สทิ ธิมนุษยชนในประเทศ
อย่างต่อเนื่อง เพื่อให้เกิดผลสัมฤทธิ์การแก้ไขปัญหาทั้งในเชิง
โครงสร้าง กระบวนการ การสื่อสารข้อมูลและข้อเสนอแนะ
เพื่อสร้างการเปลี่ยนแปลง กล่าวคือ
055
1) การตรวจสอบและรายงานข้ อ เท็ จ จริ ง เกี่ ย วกั บ
การละเมิดสิทธิมนุษยชนและเสนอมาตรการหรือแนวทางในการ
ป้องกันหรือแก้ไขการละเมิดสิทธิมนุษยชน และการเสนอแนะ
มาตรการหรือแนวทางในการส่งเสริมและคุม้ ครองสิทธิมนุษยชน
การด�ำเนินการทั้งในกรณีผู้ร้องเรียนเป็นการเฉพาะตัว
และกรณีการป้องกันมิให้เกิดสถานการณ์อันมีผลกระทบต่อ
สิทธิมนุษยชนในวงกว้าง โดยการตรวจสอบข้อเท็จจริง วิเคราะห์
ปัจจัยทีเ่ ป็นสาเหตุให้เกิดปัญหาการละเมิดสิทธิมนุษยชนในกรณี
ต่าง ๆ อาทิ แนวนโยบาย กฎหมาย กฎ รวมถึงเกณฑ์และระบบ
ทีก่ อ่ ให้เกิดการละเมิดและมีมาตรการแก้ไขปัญหาหรือข้อเสนอ
แนะที่น�ำไปสู่การแก้ไขปัญหาเชิงระบบ ซึ่งคณะรัฐมนตรีและ
หน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้ด�ำเนินการตามข้อเสนอแนะดังกล่าว
เช่น ข้อเสนอแนะมาตรการหรือแนวทางการในการคุ้มครอง
สิทธิแรงงานขั้นพื้นฐานของพนักงานจ้างเหมาบริการ ข้อเสนอ
แนะมาตรการหรือแนวทางการส่งเสริมและคุม้ ครองสิทธิมนุษยชน
การเข้าถึงระบบขนส่งสาธารณะของคนพิการ ข้อเสนอแนะ
มาตรการหรือแนวทางการส่งเสริมและคุ้มครองสิทธิมนุษยชน
ของผู ้ สู ง อายุ ข้ อ เสนอแนะในการแก้ ไ ขปรั บ ปรุ ง กฎหมาย
เพื่อให้สอดคล้องกับหลักสิทธิมนุษยชนเกี่ยวกับการยุติการ
ตั้งครรภ์ และข้อเสนอแนะในการปรับปรุงกฎหมายเพื่อให้
สอดคล้องกับหลักสิทธิมนุษยชน กรณีศึกษาผลกระทบด้าน
การจราจรของโครงการก่อสร้างรถไฟฟ้าสายสีชมพู ช่วงแคราย
-มีนบุรี เป็นต้น
2) การเฝ้าระวังและประเมินสถานการณ์ดา้ นสิทธิมนุษยชน
ของประเทศ การติดตามและประมวลสถานการณ์ส�ำคัญที่มี
ผลกระทบต่อสิทธิมนุษยชนอย่างรอบด้านจากแหล่งข้อมูล
ต่าง ๆ เพื่อน�ำมาเป็นข้อมูลประเมินสถานการณ์สิทธิมนุษยชน
อย่ า งต่ อ เนื่ อ ง แล้ ว น� ำ มาเปรี ย บเที ย บกั บ มาตรฐานสากล
ด้านสิทธิมนุษยชนและสิทธิเสรีภาพที่ได้รับการรับรองตาม
รั ฐ ธรรมนู ญ แห่ ง ราชอาณาจั ก รไทย พุ ท ธศั ก ราช 2560
พร้อมทั้งวิเคราะห์ผลกระทบที่เกิดขึ้น และสาเหตุที่จะท�ำให้
ปัญหาสิทธิมนุษยชนรุนแรงขึ้น ในปีงบประมาณ พ.ศ. 2563
คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติได้จัดท�ำรายงานผลการ
ประเมินสถานการณ์ดา้ นสิทธิมนุษยชนของประเทศไทยประจ�ำ
ปี 2562 โดยแบ่งออกเป็น 4 ประเด็น ได้แก่ (1) ด้านสิทธิ
พลเมืองและสิทธิทางการเมือง มีประเด็นส�ำคัญ เช่น การเข้าถึง
บทที่
3