ภารกิ จ การจั ด ทำ � รายงานประเมิ น สถานการณ์ สิ ท ธิ ม นุ ษ ยชน
ประจำ�ปีของประเทศไทยถือเป็นหนึ่งในภารกิจสำ�คัญของคณะกรรมการ
สิ ท ธิ ม นุ ษ ยชนแห่ ง ชาติ (กสม.) ซึ่ ง บั ญ ญั ติ ไ ว้ ใ นรั ฐ ธรรมนู ญ แห่ ง
ราชอาณาจั ก รไทย พุ ท ธศั ก ราช ๒๕๕๐ มาตรา ๒๕๗ (๘) และ
พระราชบั ญ ญั ติ ค ณะกรรมการสิ ท ธิ ม นุ ษ ยชนแห่ ง ชาติ พ.ศ. ๒๕๔๒
มาตรา ๑๕ (๖) โดยกำ � หนดให้ กสม. จั ด ทำ � รายงานประจำ � ปี เ พื่ อ
ประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนภายในประเทศเสนอต่อรัฐสภา
และคณะรั ฐ มนตรี พร้ อ มทั้ ง ให้ เ ปิ ด เผยต่ อ สาธารณชน การจั ด ทำ �
รายงานประเมิ น สถานการณ์ ถื อ เป็ น การส่ ง เสริ ม ให้ ส าธารณชนได้ รั บ
ทราบถึงสถานการณ์สิทธิมนุษยชนในประเทศ ว่าในแต่ละปีมีเหตุการณ์
ที่ สำ � คั ญ ใดบ้ า งที่ มี ผ ลกระทบต่ อ สิ ท ธิ ข องประชาชนที่ มี ก ารรั บ รองไว้
ในรั ฐ ธรรมนู ญ กฎหมายภายในอื่ น ๆ พั น ธกรณี ด้ า นสิ ท ธิ ม นุ ษ ยชน
ที่ประเทศไทยเป็นภาคี มาตรฐานระหว่างประเทศที่เกี่ยวข้อง และคำ�มั��น
สั ญ ญาต่ า ง ๆ ที่ รั ฐ บาลไทยได้ ใ ห้ ไว้ ต่ อ ประชาคมระหว่ า งประเทศทั้ ง ใน
ด้านที่เป็นความก้าวหน้าและความถดถอย
ในการจัดทำ�รายงานฉบับนี้ กสม. ได้รวบรวมข้อมูล ข้อเท็จจริง
และคัดเลือกประเด็นจากสถานการณ์สำ�คัญซึ่งเป็นที่สนใจอย่างกว้างขวาง
ทั้งจากหน่วยงานของรัฐ และเอกชน สื่อมวลชน สาธารณชน ตลอดจน
ประชาคมระหว่ า งประเทศ และ/หรื อ เห็ น ว่ า มี ผ ลอย่ า งสำ � คั ญ ต่ อ
การส่งเสริมและคุ้มครองสิทธิมนุษยชนในประเทศ รวมถึงเรื่องที่ กสม.
ได้ ดำ � เนิ น งานที่ เ กี่ ย วข้ อ งในประเด็ น ต่ า ง ๆ เหล่ า นั้ น ทั้ ง จากการจั ด ทำ �
รายงานการตรวจสอบ หรือการจัดทำ�ข้อเสนอแนะเพื่อแก้ไขปัญหาไปยัง
รั ฐ บาล หน่ ว ยงาน หรื อ ผู้ ที่ เ กี่ ย วข้ อ ง แล้ ว นำ � มาวิ เ คราะห์ สั ง เคราะห์
ประเมินสถานการณ์ในด้านต่าง ๆ โดยมีเกณฑ์หรือมาตรฐานหลักในการ
ประเมิน ประเด็นที่นำ�เสนอในรายงานฉบับนี้ครอบคลุมมิติสิทธิมนุษยชน
ทั้งในเชิงประเด็นและกลุ่มเป้าหมาย โดยจำ�แนกตามสนธิสัญญาระหว่าง
ประเทศด้านสิทธิมนุษยชนที่ประเทศไทยเป็นภาคี ยุทธศาสตร์ และกรอบ
การดำ�เนินงานของ กสม. ระหว่างปี ๒๕๕๓-๒๕๕๘ และประเด็นหลัก ๆ
ที่ประชาชนให้ความสำ�คัญ โดยมิติเชิงประเด็นและกลุ่มเป้าหมายเหล่านี้