38
รายงานการประเมินสถานการณ์สิทธิมนุษยชนในประเทศไทย และรายงานผลการปฏิบัติงานประจำ�ปี ๒๕๕๗
เพื่อรักษาความสงบเรียบร้อยหรือศีลธรรมอันดีของประชาชน หรือเพื่อป้องกันมิให้มี
การผูกขาดตัดตอนในทางเศรษฐกิจ
มาตรา ๖๕ บุ ค คลย่ อ มมี เ สรี ภ าพในการรวมกั น จั ด ตั้ ง พรรคการเมื อ ง เพื่ อ
สร้างเจตนารมณ์ทางการเมืองของประชาชน และเพื่อดำ�เนินกิจกรรมในทางการเมือง
ให้ เ ป็ น ไปตามเจตนารมณ์ นั้ น ตามวิ ถี ท างการปกครองระบอบประชาธิ ป ไตยอั น มี
พระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุขตามที่บัญญัติไว้ในรัฐธรรมนูญนี้
การจั ด องค์ ก รภายใน การดำ � เนิ น กิ จ การ และข้ อ บั ง คั บ ของพรรคการเมื อ ง
ต้ อ งสอดคล้ อ งกั บ หลั ก การพื้ น ฐานแห่ ง การปกครองระบอบประชาธิ ป ไตยอั น มี
พระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข
สมาชิก สภาผู้แทนราษฎรซึ่งเป็นสมาชิกของพรรคการเมือง กรรมการบริห าร
ของพรรคการเมือง หรือสมาชิกพรรคการเมืองตามจำ�นวนที่กำ�หนดในพระราชบัญญัติ
ประกอบรั ฐ ธรรมนู ญ ว่ า ด้ ว ยพรรคการเมื อ ง ซึ่ ง เห็ น ว่ า มติ ห รื อ ข้ อ บั ง คั บ ในเรื่ อ งใด
ของพรรคการเมืองที่ตนเป็นสมาชิกอยู่นั้นจะขัด��่อสถานะและการปฏิบัติห น้าที่ของ
สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรตามรัฐธรรมนูญนี้ หรือขัดหรือแย้งกับหลักการพื้นฐานแห่ง
การปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข มีสิทธิร้องขอ
ให้ศาลรัฐธรรมนูญพิจารณาวินิจฉัย
ในกรณี ที่ ศ าลรั ฐ ธรรมนู ญ วิ นิ จ ฉั ย ว่ า มติ ห รื อ ข้ อ บั ง คั บ ดั ง กล่ า วขั ด หรื อ แย้ ง กั บ
หลักการพื้นฐานแห่งการปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็น
ประมุข ให้มติหรือข้อบังคับนั้นเป็นอันยกเลิกไป
นอกจากนั้นใน หมวด ๕ แนวนโยบายพื้นฐานแห่งรัฐยังบัญญัติว่า
มาตรา ๗๕ บทบัญญัติในหมวดนี้เป็นเจตจำ�นงให้รัฐดำ�เนินการตรากฎหมาย
และกำ�หนดนโยบายในการบริหารราชการแผ่นดิน
ในการแถลงนโยบายต่อรัฐสภา คณะรัฐมนตรีที่จะเข้าบริหารราชการแผ่นดิน
ต้องชี้แจงต่อรัฐสภาให้ชัดแจ้งว่าจะดำ�เนินการใด ในระยะเวลาใด เพื่อบริหารราชการ
แผ่นดินให้เป็นไปตามแนวนโยบายพื้นฐานแห่งรัฐ และต้องจัดทำ�รายงานแสดงผลการ
ดำ�เนินการ รวมทั้งปัญหาและอุปสรรคเสนอต่อรัฐสภาปีละหนึ่งครั้ง
มาตรา ๗๖ คณะรัฐมนตรีต้องจัดทำ�แผนการบริหารราชการแผ่นดิน เพื่อแสดง
มาตรการและรายละเอียดของแนวทางในการปฏิบัติราชการในแต่ละปีของการบริหาร
ราชการแผ่นดิน ซึ่งจะต้องสอดคล้องกับแนวนโยบายพื้นฐานแห่งรัฐ
ในการบริหารราชการแผ่นดิน คณะรัฐมนตรีต้องจัดให้มีแผนการตรากฎหมาย
ที่จำ�เป็นต่อการดำ�เนินการตามนโยบายและแผนการบริหารราชการแผ่นดิน