รายงานการประเมินสถานการณ์สิทธิมนุษยชนในประเทศไทย และรายงานผลการปฏิบัติงานประจำ�ปี ๒๕๕๗
ชุมชนที่อาศัยอยู่ในพื้นที่นั้นมาแต่เดิม แม้ว่ารัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๕๐ จะได้
รับรองสิทธิของบุคคลและชุมชนในการได้รับข้อมูล คำ�ชี้แจง และเหตุผลก่อนการอนุญาตหรือการดำ�เนิน
โครงการที่อาจมีผลกระทบต่อคุณภาพสิ่งแวดล้อม สุขภาพอนามัย คุณภาพชีวิต รวมถึงจัดให้มีกระบวนการ
รั บ ฟั ง ความคิ ด เห็ น ของประชาชนอย่ า งทั่ ว ถึ ง ก่ อ นดำ � เนิ น การ นอกจากนั้ น ยั ง รั บ รองสิ ท ธิ ข องบุ ค คล
ที่จะมีส่วนร่วมกับรัฐและชุมชนในการอนุรักษ์ บำ�รุงรักษา และการได้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติ
และความหลากหลายทางชีวภาพ และในการคุ้มครอง ส่งเสริม และรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อม เพื่อให้
ดำ�รงชีพอยู่ได้อย่างปกติและต่อเนื่องในสิ่งแวดล้อมที่จะไม่ก่อให้เกิดอันตรายต่อสุขภาพอนามัย สวัสดิภาพ
หรือคุณภาพชีวิตของตน แต่ในทางปฏิบัติยังคงพบว่า มีชุมชนทั่วประเทศที่ได้รับผลกระทบจากการดำ�เนิน
โครงการทั้งของรัฐและเอกชน
ทิศทางการพัฒนาประเทศในหลายทศวรรษที่ผ่านมา รัฐบาลได้เน้นการสร้างและ
ขยายการเติบโตทางเศรษฐกิจ โดยการพัฒนาอุตสาหกรรม และลงทุนในโครงสร้างพื้นฐานขนาดใหญ่ที่มี
การใช้ทุนทางทรัพยากรธรรมชาติอย่างเข้มข้น และกระจายการจัดตั้งนิคมอุตสาหกรรมในพื้นที่ต่าง ๆ
ซึ่งเคยเป็นพื้นที่กสิกรรมและเกษตรกรรมที่อุดมสมบูรณ์ และก่อให้เกิดผลกระทบต่าง ๆ โดยในปี ๒๕๕๗
มีปัญหาสำ�คัญที่เกิดขึ้น อาทิ
การออกอาชญาบัตรและประทานบัตรแร่
ให้ภาคเอกชนเข้าทำ�เหมืองแร่ขนาดใหญ่ ตลอดจนการมีนโยบาย
ขยายการอนุญาตการลงทุนในอุตสาหกรรมเหมืองทองคำ� ๓๐๐
แปลง มู ล ค่ า ไม่ ต่ำ � กว่ า ๑ หมื่ น ล้ า นบาท ทั้ ง ที่ ผ่ า นมา การทำ �
เหมื อ งแร่ ท องคำ � ทำ � ให้ เ กิ ด การปนเปื้ อ นของสารโลหะหนั ก ใน
แหล่ ง น้ำ � และส่ ง ผลต่ อ สุ ข ภาพของประชาชนอย่ า งกว้ า งขวาง
เป็ น ที่ ม าของความขั ด แย้ ง ระหว่ า งชุ ม ชนโดยรอบ ภาคเอกชนที่
เข้าไปดำ�เนินการ และหน่วยงานของรัฐที่อนุมัติ เช่น กรณีเหมือง
ทองคำ� อำ�เภอทุ่งคำ� จังหวัดเลย และกรณีเหมืองทองคำ� อัคราไมนิ่ง
ที่จังหวัดพิจิตร
F กรณีที่หน่วยงานรัฐมีแผนงานในการพัฒนา
โครงสร้างพื้นฐานและพลังงานในพื้นที่จังหวัดภาคใต้จำ�นวนมาก
อาทิ โครงการสร้างโรงไฟฟ้าถ่านหินในพื้นที่อำ�เภอเทพา จังหวัด
สงขลา และอำ�เภอเหนือคลอง จังหวัดกระบี่ ซึ่งกระทบต่อแหล่ง
ทรัพยากรธรรมชาติ พื้นที่ชุ่มน้ำ�และระบบนิเวศที่สำ�คัญของโลก
รวมถึงการท่องเที่ยวทางธรรมชาติ ซึ่งเป็นแหล่งรายได้สำ�คัญของ
F
99