60
โดยต้ อ งยื่ น เอกสารแสดงตนของผู ้ สื่ อ ข่ า ว ช่ า งภาพ
หรือผู้ท�ำหน้าที่รายงานข่าวสถานการณ์ชุมนุม205 และ
องค์กรวิชาชีพสือ่ มวลชนได้หารือร่วมกับ บช.น. ในการวาง
แนวทางการปฏิบตั หิ น้าทีเ่ พือ่ ให้สอื่ มวลชนมีความปลอดภัย
ในการท� ำ หน้ า ที่ ต ามวิ ช าชี พ 206 อย่ า งไรก็ ต าม ยั ง พบ
อุปสรรคต่อการท�ำหน้าที่ของสื่อมวลชนในการรายงาน
ข่าวเกี่ยวกับการชุมนุม อาทิ เจ้าหน้าที่ คฝ. ได้ตรวจค้น
และควบคุมตัวสือ่ มวลชนในขณะลงพืน้ ทีก่ ารชุมนุมบริเวณ
แยกสามเหลีย่ มดินแดง207 และกรณีทสี่ อื่ มวลชนอย่างน้อย
4 คน ได้รับบาดเจ็บจากเหตุการณ์สลายการชุมนุมของ
เจ้าหน้าที่ คฝ. ที่บริเวณถนนดินสอ208
รัฐบาลมีความพยายามจะยกระดับมาตรฐาน
ทางจริยธรรมของสื่อมวลชนผ่านการร่าง พ.ร.บ. ส่งเสริม
จริยธรรมและมาตรฐานวิชาชีพสื่อมวลชน พ.ศ. .... 209
แต่ในปี 2565 ยังคงมีรายงานกรณีสื่อมวลชนที่ท�ำหน้าที่
อย่างไม่เหมาะสมในหลายเหตุการณ์ เช่น กรณีสอื่ มวลชน
จั ด เตรี ย มสถานการณ์ ส มมุ ติ เ พื่ อ ให้ ไ ด้ ภ าพข่ า วของ
พระภิ ก ษุ สู ง อายุ ที่ ไ ด้ รั บ ความเคารพนั บ ถื อ เพื่ อ น� ำ ไป
เสนอข่าว210 และกรณีการท�ำข่าวการเสียชีวติ ของดาราหญิง
คนหนึ่ง ซึ่งมีการสืบค้นข้อมูลส่วนบุคคลของผู้เสียชีวิต
ครอบครั ว และบุ ค คลใกล้ ชิ ด จนกระทบต่ อ สิ ท ธิ ใ น
ความเป็นอยู่ส่วนตัว211 นอกจากนี้ ในช่วงปลายปีได้เกิด
เหตุการณ์อาชญากรรมร้ายแรงในพื้นที่ จ. หนองบัวล�ำภู
โดยปรากฏว่ามีการเผยแพร่ภาพข่าวที่ไม่เหมาะสม และ
มีสื่อมวลชนส�ำนักข่าวต่างประเทศเข้าไปน�ำเสนอข่าว
ในสถานที่เกิดเหตุ (crime scene)212 เป็นต้น
ส�ำหรับปี 2565 กสม. มีรายงานผลการตรวจสอบ
ที่สำ� คัญ ได้แก่ 1) กรณีการน�ำเสนอข่าวของสื่อมวลชนที่
กระทบต่อสิทธิมนุษยชน โดยมีขอ้ เสนอแนะต่อหน่วยงาน
ทีเ่ กีย่ วข้องให้เร่งผลักดันร่าง พ.ร.บ. ส่งเสริมจริยธรรมและ
มาตรฐานวิชาชีพสื่อมวลชน พ.ศ. .... ซึ่งมีหลักการส�ำคัญ
ในการคุ้มครองเสรีภาพสื่อมวลชน และส่งเสริมพัฒนา
จริยธรรมและมาตรฐานวิชาชีพ อันจะเป็นการคุ้มครอง
สิทธิของประชาชนไปพร้อมกัน213 2) กรณีการท�ำหน้าที่
ของเจ้าหน้าที่รัฐและสื่อมวลชน โดยมีข้อเสนอแนะให้
แบ่งแยกพืน้ ทีเ่ ฉพาะในการปฏิบตั งิ านของพนักงานสอบสวน
ออกจากพืน้ ทีส่ ำ� หรับสือ่ มวลชนและประชาชนอย่างชัดเจน
ในกรณีนำ� ตัวผูต้ อ้ งหาไปชีท้ เี่ กิดเหตุประกอบค�ำรับสารภาพ
รวมถึงเผยแพร่ความรู้ให้แก่ผู้ประกอบวิชาชีพสื่อมวลชน
ในเรื่องสิทธิในความเป็นอยู่ส่วนตัวและสิทธิในชื่อเสียง
001-234 V9 CS6.indd 60
เกียรติยศของผู้ต้องหา 214 3) กรณีการปฏิบัติงานของ
สือ่ มวลชน กสม. เสนอให้กำ� ชับเจ้าหน้าทีต่ ำ� รวจซึง่ มีหน้าที่
ในการควบคุมและดูแลสถานการณ์การชุมนุมจะต้อง
อ� ำ นวยความสะดวกและเปิ ด โอกาสให้ สื่ อ มวลชน
ได้ท�ำหน้าที่รายงานสถานการณ์และข้อเท็จจริงอย่างเสรี
โดยไม่สร้างอุปสรรคอันเป็นการกระทบต่อสิทธิและเสรีภาพ
ในการปฏิบัติหน้าที่ของสื่อมวลชนเกินความจ�ำเป็น 215
และ 4) กรณีที่ กสม. เสนอแนะให้ยกเลิกข้อก�ำหนด
ออกตามความในมาตรา 9 แห่ง พ.ร.ก. การบริหารราชการใน
สถานการณ์ฉุกเฉิน พ.ศ. 2548 ฉบับที่ 27216 เฉพาะข้อ
ทีก่ ำ� หนดให้การน�ำเสนอข่าวหรือข้อมูลข่าวสารทีท่ ำ� ให้เกิด
ความเข้าใจผิดต่อสถานการณ์ฉกุ เฉินจนเกิดผลกระทบต่อ
ความมั่นคงของรัฐ หรือความสงบเรียบร้อย หรือศีลธรรม
อันดีของประชาชน เป็นความผิดตาม���ฎหมาย เพื่อมิให้
เจ้าหน้าที่ของรัฐใช้ดุลยพินิจในการจ�ำกัดเสรีภาพในการ
แสดงความคิดเห็นและเสรีภาพของสือ่ มวลชนเกินสมควร
แก่เหตุ217
การประเมินสถานการณ์สิทธิมนุษยชน
เสรีภาพของสื่อมวลชนสัมพันธ์กับเสรีภาพของ
ประชาชนในการส่งต่อข่าวสาร ไม่ว่าข่าวสารนั้นจะอยู่ใน
รูปแบบใด โดยสื่อมวลชนยังได้รับความคุ้มครองจาก
การถูกปิดกิจการหรือการตรวจสอบข่าวสารก่อนน�ำไป
โฆษณาหรือเผยแพร่ ตามรัฐธรรมนูญ มาตรา 35 218
และกติกา ICCPR ข้อ 19 (2) ซึ่งรับประกันเสรีภาพ
ในการเผยแพร่และส่งต่อข้อมูลข่าวสาร และสอดคล้อง
กับข้อเสนอแนะที่ไทยได้ตอบรับจากการน�ำเสนอรายงาน
UPR รอบที่ 3219
ในปี 2565 รัฐบาลมีความพยายามในการยกระดับ
มาตรฐานทางจริยธรรมของสือ่ มวลชนผ่านการร่าง พ.ร.บ.
การคุม้ ครองสิทธิเสรีภาพ ส่งเสริมจริยธรรมและมาตรฐาน
วิชาชีพสื่อมวลชน พ.ศ. .... สื่อมวลชนภายในประเทศ
ส่วนใหญ่ให้ความร่วมมือกับ กสทช. ในการน�ำเสนอข่าว
ที่มีความละเอียดอ่อนโดยค�ำนึงถึงผลกระทบต่อสังคม
อย่างไรก็ตาม ยังมีปัญหาและอุปสรรคบางประการต่อ
การท�ำงานของสือ่ มวลชน โดยเฉพาะอย่างยิง่ ในการรายงาน
ข่าวทีเ่ กีย่ วกับการชุมนุม รวมถึงได้รบั บาดเจ็บในบางเหตุการณ์
แม้วา่ กสม. เคยมีรายงานผลการตรวจสอบทีม่ ขี อ้ เสนอแนะ
3/14/23 8:40 PM