รายงานผลการประเมินสถานการณ์
ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี 2565
การเพิ่มมาตรการรักษาความปลอดภัย
จึงถือเป็นสิ่งจำ�เป็นที่รัฐพึงดำ�เนินการอย่างต่อเนื่อง
และมีประสิทธิภาพภายใต้หลักความได้สัดส่วนกับ
การจำ�กัดสิทธิและเสรีภาพของประชาชน
นอกจากนี้ ยังมีข้อห่วงกังวลต่อการควบคุมตัว
นักศึกษาและนักกิจกรรมทีเ่ กิดขึน้ ในปี 2565 ทีเ่ กีย่ วเนือ่ ง
กับการใช้เสรีภาพในการแสดงความคิดเห็นหรือเสรีภาพ
ในการแสดงออกของเยาวชนและประชาชนในพื้ น ที่
แม้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้ชี้แจงว่าเป็นการเชิญตัวบุคคล
เพื่อสอบถามข้อมูลและปล่อยตัวในเวลาต่อมาโดยไม่ได้
แจ้งข้อกล่าวหา อย่างไรก็ตาม สถานการณ์ดงั กล่าวเป็นสิง่ ที่
หน่วยงานภาครัฐต้องด�ำเนินการให้เป็นไปตามทีก่ ฎหมาย
บัญญัติชัดแจ้ง เพื่อลดความเสี่ยงในการกระท�ำทรมาน
และการบังคับบุคคลให้สูญหายตาม พ.ร.บ. ป้องกัน
และปราบปรามการทรมานและการกระท� ำ ให้ บุ ค คล
สูญหาย พ.ศ. 2565 รวมถึงมีความระมัดระวังและเคารพ
ต่อสิทธิและเสรีภาพของบุคคลทีไ่ ด้รบั รองตามรัฐธรรมนูญ
และกติกา ICCPR ตลอดจนด�ำเนินการสร้างความเข้าใจ
กับประชาชนในพื้นที่ เพื่อเป็นการป้องกันมิให้เกิดปัจจัย
และเงื่อนไขที่อาจน�ำไปสู่ความขัดแย้งได้
ส�ำหรับการช่วยเหลือเยียวยาผู้ได้รับผลกระทบ
ซึ่ ง แม้ จ ะพบว่ า รั ฐ มี ก ารด� ำ เนิ น การอย่ า งต่ อ เนื่ อ ง
ทัง้ ในด้านตัวเงินและด้านจิตใจ แต่ยงั มีขอ้ ห่วงกังวลต่อกลุม่
ผู้ได้รับผลกระทบที่ไม่ได้รับการช่วยเหลือเยียวยาจากรัฐ
เนื่องจากไม่ผ่านการรับรองจากคณะกรรมการ 3 ฝ่าย
โดยในปี 2565 กสม. ยังไม่พบความคืบหน้าทีส่ ำ� คัญและชัดเจน
เกี่ยวกับแนวทางหรือการจัดท�ำหลักเกณฑ์การช่วยเหลือ
ผู้ได้รับผลกระทบจากสถานการณ์ความไม่สงบที่ไม่ได้รับ
การรับรองจากคณะกรรมการ 3 ฝ่าย
ยังไม่พบความคืบหน้าที่สำ�คัญและชัดเจน
เกี่ยวกับแนวทางหรือการจัดทำ�หลักเกณฑ์
การช่วยเหลือผู้ได้รับผลกระทบจากสถานการณ์
ความไม่สงบที่ไม่ได้รับการรับรองจาก
คณะกรรมการ 3 ฝ่าย
001-234 V9 CS6.indd 55
55
ข้อเสนอแนะในการส่งเสริมและคุ้มครอง
สิทธิมนุษยชน
กสม. เห็นควรมีข้อเสนอแนะ ดังนี้
1) รั ฐ บาล โดยหน่ ว ยงานด้ า นความมั่ น คง
ควรเพิม่ มาตรการป้องกันและคุม้ ครองความปลอดภัยให้แก่
ประชาชนในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้อย่างต่อเนื่อง
และมีประสิทธิภาพ และ ศอ.บต. ควรเร่งด�ำเนินการจัดท�ำ
แนวทางหรือหลักเกณฑ์การช่วยเหลือผู้ได้รับผลกระทบ
จากสถานการณ์ความไม่สงบที่ไม่ได้รับการรับรองจาก
คณะกรรมการ 3 ฝ่าย เพื่อให้ผู้ได้รับผลกระทบทุกกลุ่ม
ได้รบั การช่วยเหลือเยียวยาอย่างครอบคลุมและเหมาะสม
2) รั ฐ บาล โดยหน่ ว ยงานด้ า นความมั่ น คง
ควรทบทวนการประกาศใช้กฎหมายความมั่นคงในพื้นที่
จั ง หวั ด ชายแดนภาคใต้ อ ย่ า งต่ อ เนื่ อ ง รวมถึ ง ยกเลิ ก
กฎหมายดังกล่าวในพื้นที่ที่หมดความจ�ำเป็น และเปลี่ยน
ไปใช้ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญาเพื่อให้
กระทบต่อสิทธิและเสรีภาพของประชาชนน้อยที่สุด และ
เป็นหลักประกันในการเข้าสู่กระบวนการยุติธรรมของ
ผู้ต้องหาหรือผู้ต้องสงสัย
3) รั ฐ บาล โดยหน่ ว ยงานด้ า นความมั่ น คง
ควรระมั ด ระวั ง ในการบั ง คั บ ใช้ ก ฎหมายความมั่ น คง
โดยเฉพาะการตรวจค้น จับกุม ทีต่ อ้ งสอดคล้องตาม พ.ร.บ.
ป้ อ งกั น และปราบปรามการทรมานและการกระท� ำ
ให้บุคคลสูญหาย พ.ศ. 2565 และให้ความส�ำคัญต่อ
การปฏิบัติหน้าที่โดยเคารพหลักสิทธิมนุษยชน รวมทั้ง
การเคารพต่ อ ขนบธรรมเนี ย ���ประเพณี ท ้ อ งถิ่ น และ
การสร้ า งความเข้ า ใจกั บ ประชาชนในพื้ น ที่ เ กี่ ย วกั บ
ความจ�ำเป็นในการด�ำเนินมาตรการต่าง ๆ เพือ่ แก้ไขปัญหา
สถานการณ์ในจังหวัดชายแดนภาคใต้
3/14/23 8:40 PM