รายงานผลการประเมินสถานการณ์
ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี 2565
มีเด็กกำพร้า ประมาณ 1,400 คน ยังไม่ได้รับ
การช่วยเหลือเยียวยา
ส ำ หรั บ มิ ติ ก ารป้ อ งกั น และแก้ ไ ขปั ญ หา
ความไม่สงบในพืน้ ทีจ่ งั หวัดชายแดนภาคใต้ รัฐบาลได้ดำ เนิน
กระบวนการพูดคุยสันติสุข ซึ่งบรรลุกรอบการทำงาน
ร่วมกันประกอบด้วย การลดสถานการณ์ความรุนแรงใน
พืน้ ที่ การมีสว่ นร่วมทางการเมือง และกลไกการปรึกษาหารือ
ในพื้นที่175 ทั้งนี้ จากการทำข้อตกลงร่วมกันในการลด
ความรุนแรงและยุติปฏิบัติการทางทหารตลอดช่วงเดือน
รอมฎอนพบว่า ในช่วงเวลาดังกล่าวมีเหตุการณ์ความรุนแรง
เกิดขึน้ เพียง 1 เหตุการณ์176 ต่อมาคณะพูดคุยเพือ่ สันติสขุ
จังหวัดชายแดนภาคใต้และคณะผูแ้ ทนขบวนการแนวร่วม
ปฏิวัติแห่งชาติมลายูปัตตานี (BRN) ได้พบปะหารือและ
มีขอ้ เสนอลดความรุนแรงร่วมกันชัว่ คราว (ระยะที่ 2) และ
ริเริ่มให้มีการจัดการปรึกษาหารือกับประชาชนในพื้นที่
ในรูปแบบที่ครอบคลุมและชัดเจนยิ่งขึ้น ในขณะที่คณะ
ผู้แทน BRN ได้นำเสนอร่างเอกสารแนวคิดในการยุติ
ความรุนแรงในจังหวัดชายแดนภาคใต้พร้อมด้วยร่างเอกสาร
แนวคิดเกี่ยวกับการจัดเวทีปรึกษาหารือกับประชาชนใน
จังหวัดชายแดนภาคใต้ พร้อมทัง้ ริเริม่ จัดเวทีปรึกษาหารือ
กับประชาชนในพืน้ ทีอ่ ย่างเปิดกว้าง เพือ่ ให้มกี ลไกติดตาม
สถานการณ์ในจังหวัดชายแดนภาคใต้และรายงานเหตุ
รุนแรงที่อาจเกิดขึ้นได้อย่างแม่นยำและเป็นกลาง177
ในปี 2565 รัฐบาลยังคงบังคับใช้กฎหมายพิเศษ
ด้านความมั่นคงในพื้นที่อย่างต่อเนื่อง แต่มีการปรับลด
พื้นที่ อ. ยะหริ่ง จ. ปัตตานี ออกจากพื้นที่การประกาศ
สถานการณ์ฉุกเฉินที่มีความร้ายแรง178 ส่งผลให้ปัจจุบัน
มี พื้ น ที่ ที่ ย กเลิ ก การประกาศสถานการณ์ ฉุ ก เฉิ น ที่ มี
ความร้ายแรงแล้ว จำนวน 9 อำเภอ179, 180 ซึ่งเป็นไปตาม
ข้ อ เสนอแนะในรายงานผลการประเมิ น สถานการณ์
ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทยของ กสม. ทีใ่ ห้ทบทวน
การใช้ ก ฎหมายพิ เ ศษด้ า นความมั่ น คงอย่ า งต่ อ เนื่ อ ง
อย่างไรก็ตาม การบังคับใช้กฎหมายพิเศษด้านความมัน่ คง
ส่งผลให้สทิ ธิและเสรีภาพบางประการของประชาชนในพืน้ ที่
ยังคงถูกจำกัด เช่น สิทธิในกระบวนการยุติธรรม สิทธิ
001-234 V9 CS6.indd 53
53
ในความเป็นอยูส่ ว่ นตัว และเสรีภาพในการเดินทาง เป็นต้น
โดยในช่วงเดือนมกราคม - ธันวาคม 2565 กสม. ได้รับ
เรื่องร้องเรียนในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ จำนวน
7 คำร้อง181 ซึง่ ลดลงเล็กน้อยเมือ่ เทียบกับช่วงเวลาเดียวกัน
ของปี 2564 ที่มีจำนวน 8 คำร้อง โดยในปี 2565 กสม.
ได้ออกรายงานผลการตรวจสอบการละเมิดสิทธิมนุษยชน
อันเกี่ยวข้องกับสถานการณ์ในจังหวัดชายแดนภาคใต้
ที่สำคัญ ได้แก่
1) กรณีที่มีการกล่าวอ้างว่าถูกเจ้าหน้าที่ทหาร
คุกคามความเป็นส่วนตัว โดยการไปพบ ณ ทีพ่ กั หลายครัง้
ในขณะที่มีแต่ผู้หญิงและเด็ก ซึ่ง กสม. เห็นว่าเป็นการ
ละเมิดสิทธิในความเป็นส่วนตัวในการอยู่หรือพักอาศัย
จึงเสนอให้ กอ.รมน. ภาค 4 สน. ยกเลิกแนวทางและ
วิธีปฏิบัติให้หน่วยทหารในพื้นที่ตรวจเยี่ยมหรือติดตาม
ตรวจสอบพฤติกรรมของผูไ้ ม่มสี ว่ นเกีย่ วข้องกับการกระทำ
ความผิด และปรับปรุงแนวทางหรือวิธีปฏิบัติในการเข้า
ตรวจเยี่ยมเครือญาติบุคคลเป้าหมายให้มีความเหมาะสม
ได้สัดส่วน โดยร่วมมือกับผู้นำศาสนาหรือผู้นำชุมชนหรือ
หน่วยงานอื่นในพื้นที่ในการเข้าตรวจเยี่ยม182
2) กรณี ก ล่ า วอ้ า งว่ า เจ้ า หน้ า ที่ ข องรั ฐ ฝ่ า ย
ความมั่นงทำร้ายร่างกายในระหว่างควบคุมตัว ซึ่ง กสม.
ตรวจสอบแล้วพบว่ามีการกระทำเกินความจำเป็น ไม่ได้
สัดส่วนกับภารกิจหรือเป้าหมายในการปฏิบัติหน้าที่ของ
เจ้าหน้าที่ และเสนอให้ กอ.รมน. ภาค 4 สน. กำชับให้
เจ้าหน้าที่ปฏิบัติหน้าที่ด้วยความระมัดระวัง และควร
ดำเนินการเท่าที่จำเป็นตามสถานการณ์และได้สัดส่วน
รวมถึ ง ให้ มี ก ารบั น ทึ ก ภาพเคลื่ อ นไหวขณะเข้ า จั บ กุ ม
ควบคุ ม ตั ว และสอบสวนบุ ค คล ตลอดจนพิ จ ารณา
ให้การเยียวยาแก่ผู้เสียหาย183
สืบเนือ่ งจากเรือ่ งร้องเรียนทีก่ ล่าวอ้างว่าเจ้าหน้าที่
ความมั่นคงทำร้ายร่างกายผู้ต้องสงสัยในคดีความมั่นคง
ในขณะควบคุมตัวเป็นประเด็นที่มีการร้องเรียนเข้ามายัง
กสม. อยู่เป็นระยะ ซึ่งที่ผ่านมา กสม. ได้เสนอแนะให้
หน่วยงานด้านความมั่นคงกำชับเจ้าหน้าที่ให้ปฏิบัติตาม
กฎระเบียบอย่างเคร่งครัด รวมถึงให้นำ ตัวผู้ถูกควบคุมตัว
3/14/23 8:40 PM
اختر الفقرة المستهدفة3
الاتصال بفقرة
Connect to an entity
Disable highlights
أضف إلى جدول المحتويات