บทที่ ๔ การประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิทางเศรษฐกิจ สังคม
และวัฒนธรรม
ในปี ๒๕๖๐ รัฐบาลได้ลดงบประมาณด้านการศึกษาลงไปร้อยละ ๒.๑ เมือ่ เทียบกับปี ๒๕๕๙๑๐๐ โดยรัฐบาลได้จดั สรร
งบประมาณด้านการศึกษาเป็นเงิน ๕๓๖,๗๓๒ ล้านล้านบาทจากงบประมาณแผ่นดินทั้งหมด ๒,๙๒๓,๐๐๐ ล้านล้านบาท
คิดเป็นร้อยละ ๑๘.๒ ของงบประมาณทั้งหมด หรือร้อยละ ๓.๓ ต่อผลิตภัณฑ์มวลรวมของประเทศ (GDP)๑๐๑ ถึงแม้ว่าเด็ก
และเยาวชนได้รบั การประกันการเข้าถึงสิทธิทางการศึกษาของรัฐ โดยรัฐมีหน้าทีด่ ำ เนินการจัดการศึกษาขัน้ พืน้ ฐาน ๑๕ ปี
โดยไม่เก็บค่าใช้จ่าย แต่ยังพบว่า การเข้าถึงสิทธิทางการศึกษามีข้อท้าทายในประเด็นดังต่อไปนี้
• การเข้าถึงสิทธิทางการศึกษา พบว่า เด็กและเยาวชนในวัยเรียนอายุ ๓ - ๑๗ ปี ยังไม่สามารถเข้าถึงการศึกษา
ขั้นพื้นฐานได้ครบทุกคน๑๐๒ โดยเด็กและเยาวชนไทยอายุ ๑๕ ปี มีจำนวนปีการศึกษาเฉลี่ยเพียง ๘.๕ ปี๑๐๓ และมีแนวโน้ม
ออกจากระบบการศึกษาภาคบังคับเมื่อสำเร็จระดับชั้นประถมศึกษา และออกจากระบบการศึกษามากที่สุดในช่วงระดับ
มัธยมศึกษา๑๐๔ ในขณะทีอ่ ตั ราการเข้าเรียนในระดับอุดมศึกษายังตำ่ โดยมีเยาวชนเพียงครึง่ หนึง่ ของประเทศทีส่ ามารถเข้าถึง
การศึกษาขั้นสูงได้๑๐๕ ดังนั้น รัฐบาลควรเร่งดำเนินการจัดทำร่างพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. .... ให้สอดคล้อง
กับหน้าที่ของรัฐในการจัดการศึกษาตามรัฐธรรมนูญ โดยคณะกรรมการอิสระเพื่อการปฏิรูปการศึกษาควรพิจารณาแผน
การปฏิรปู การศึกษาขัน้ พืน้ ฐานของคณะกรรมาธิการขับเคลือ่ นการปฏิรปู ประเทศด้านการศึกษา สภาขับเคลือ่ นการปฏิรปู
ประเทศ โดยปฏิรูประบบบริหารบุคลากร การจัดการโรงเรียนขนาดเล็ก รวมถึงการพัฒนาครู
• ความเหลื่อมล้ำในการเข้าถึงสิทธิทางการศึกษา พบว่า ในส่วนของปัจจัยทางเศรษฐกิจหรือความยากจน
และปัจจัยการเข้าถึงทางกายภาพในเชิงพืน้ ที่ ถึงแม้วา่ ในปีการศึกษา ๒๕๖๐ รัฐบาลได้จดั สรรงบประมาณ ๓๙,๒๓๔ ล้านล้านบาท
ให้กับสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) ในการจัดการศึกษาขั้นพื้นฐาน ๑๕ ปี ให้กับนักเรียนเรียน
ทัว่ ประเทศจำนวน ๗,๐๓๒,๑๓๑ คน และสนับสนุนเงินเพิม่ ให้กบั นักเรียนยากจนในระดับประถมศึกษาและระดับมัธยมศึกษา
ตอนต้น รวมถึงโรงเรียนขนาดเล็กในระดับประถมศึกษาและระดับมัธยมศึกษาตอนต้นก็ตาม๑๐๖ แต่ยงั พบว่า เด็กกลุม่ ยากจน
ยังขาดโอกาสเข้าถึงสิทธิทางการศึกษาตั้งแต่เริ่มแรกของระดับประถมและระดับที่สูงขึ้น๑๐๗ และประชากรในเขตเมืองจะ
มีโอกาสเข้าถึงสิทธิในการศึกษาดีกว่าประชากรนอกเขตเมือง และประชากรในพื้นที่กรุงเทพมหานครจะมีโอกาสเข้าถึง
๑๐๐ โดยในปี ๒๕๕๙ รัฐบาลได้จัดสรรงบประมาณด้านการศึกษาเป็นเงิน ๕๕๒,๙๑๑.๖ ล้านล้านบาท จากงบประมาณรายจ่ายทั้งหมด ๒,๗๒๐,๐๐๐ ล้านล้านบาท ให้กับกระทรวงศึกษาธิการ
คิดเป็นร้อยละ ๒๐.๓ ของงบประมาณรายจ่ายทั้งหมด ซึ่งการลงทุนด้านการศึกษาของประเทศไทยคิดเป็นร้อยละ ๔.๑ ต่อจำนวนผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศ (Gross Domestic
Product: GDP) จากสถิติการศึกษาของประเทศไทยปี ๒๕๕๗-๒๕๕๘ สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ ตาราง ๖๗ หน้า ๑๐๗ และบทสรุปผู้บริหาร.
๑๐๑ สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาเศรษฐกิจแห่งชาติ. (๒๕๖๐). ระบบฐานข้อมูลด้านสังคมและคุณภาพชีวติ . ตารางงบประมาณรายจ่ายด้านการศึกษาจำแนกตามระดับการศึกษา ปีงบประมาณ
๒๕๓๕-๒๕๖๑. สืบค้นจาก http://social.nesdb.go.th
๑๐๒ จากระบบฐานข้อมูลด้านสังคมและคุณภาพชีวิต สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาเศรษฐกิจแห่งชาติ พบว่า ข้อมูลจำนวนและร้อยละของนักเรียน นิสิต นักศึกษา ในระบบโรงเรียนต่อ
ประชากรในวัยเรียน จำแนกตามระดับการศึกษาปีการศึกษา ๒๕๕๙ มีประชากรในวัยเรียนที่อยู่ในระบบการศึกษาคิดเป็นร้อยละ ๘๐.๕ ของประชากรในวัยเรียนทั้งหมด แบ่งเป็นระดับ
ก่อนประถมศึกษา ร้อยละ ๗๔.๘ ระดับก่อนประถมศึกษา ร้อยละ ๑๐๒.๘ ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น ร้อยละ ๙๖.๘ ระดับ มัธยมศึกษาตอนปลาย ร้อยละ ๗๘.๖. สำนักงานคณะกรรมการ
พัฒนาเศรษฐกิจแห่งชาติ. (๒๕๖๐). ระบบฐานข้อมูลด้านสังคมและคุณภาพชีวิต. สืบค้นจาก http://social.nesdb.go.th
๑๐๓ ตารางจำนวนปีการศึกษาเฉลี่ยของประชากร จำนวนตามกลุ่มอายุและเพศ ปีการศึกษา ๒๕๕๙ ระบบฐานข้อมูลด้านสังคมและคุณภาพชีวิต สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาเศรษฐกิจ
แห่งชาติ. สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาเศรษฐกิจแห่งชาติ. (๒๕๖๐). ระบบฐานข้อมูลด้านสังคมและคุณภาพชีวิต. สืบค้นจาก http://social.nesdb.go.th
๑๐๔ หน้า ๑๘ สภาวะการศึกษาไทย ปี ๒๕๕๘/๒๕๕๙ ความจำเป็นของการแข่งขันและการกระจายอำนาจในระบบการศึกษาไทย โดยสำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา พบว่า ในปีการศึกษา
๒๕๕๘ อัตราการเข้าเรียนสุทธิในระดับก่อนประถมศึกษา ประถมศึกษา มัธยมศึกษาตอนต้น และมัธยมศึกษาตอนปลาย คิดเป็นร้อยละ ๕๓.๐๕, ๘๙.๕๔, ๗๐.๕๒ และ ๖๑.๐๓ ตามลำดับ
เมื่อจำแนกเป็นการศึกษาภาคบังคับ และการศึกษาขั้นพื้นฐาน ๑๒ ปี อัตราการเข้าเรียนสุทธิ คิดเป็นร้อยละ ๙๑.๕๒ และ ๘๙.๖๕ ตามลำดับ.
๑๐๕ จากระบบฐานข้อมูลด้านสังคมและคุณภาพชีวิต สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาเศรษฐกิจแห่งชาติ พบว่า ข้อมูลจำนวนและร้อยละของนักเรียน นิสิต นักศึกษา ในระบบโรงเรียนต่อ
ประชากรในวัยเรียน จำแนกตามระดับการศึกษาปีการศึกษา ๒๕๕๙ พบว่า ประชากรในวัยเรียนที่อยู่ในระบบการศึกษาระดับอุดมศึกษาคิดเป็นร้อยละ ๔๗.๗. สำนักงานคณะกรรมการ
พัฒนาเศรษฐกิจแห่งชาติ. (๒๕๖๐). ระบบฐานข้อมูลด้านสังคมและคุณภาพชีวิต. สืบค้นจาก http://social.nesdb.go.th
๑๐๖ แนวทางการดำเนินโครงการสนับสนุนค่าใช้จ่ายในการจัดการศึกษา ตั้งแต่ระดับอนุบาลจนจบการศึกษาขั้นพื้นฐาน ปีงบประมาณ ๒๕๖๐ เงินค่าสนับสนุนค่าใช้จ่ายในการศึกษาในระดับ
ก่อนประถมและประถมศึกษา ๑,๗๐๐ บาท/คน/ปี และ๑,๙๐๐ บาท/คน/ปี ตามลำดับ ระดับมัธยมตอนต้น และมัธยมตอนปลาย ๓,๕๐๐ บาท/คน/ปี และ ๓,๘๐๐ บาท/คน/ปี ตาม
ลำดับ และระดับอาชีวศึกษาจะได้รับเงินขึ้นกับหลักสูตรที่เรียน ๕,๖๐๐ - ๑๑,๙๐๐ บาท/คน/ปี โดยโรงเรียนขนาดเล็กระดับประถมศึกษาที่มีนักเรียนไม่เกิน ๑๒๐ คนจะได้รับเงินเพิ่มอีก
คนละ ๕๐๐ บาทต่อคนต่อปี และโรงเรียนมัธยมศึกษาตอนต้นขนาดเล็กซึ่งมีนักเรียนไม่เกิน ๓๐๐ คนจะได้รับเงินอุดหนุนรายปีเพิ่มอีกจำนวน ๑๐๐๐ บาทต่อคนต่อปี และนักเรียนยากจน
ในระดับชั้นประถม (ร้อยละ ๔๐ ของนักเรียนประถมศึกษาทั้งหมด) และในระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น (ร้อยละ ๓๐ ของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนต้นทั้งหมด) จะได้รับเงินอุดหนุนเพิ่ม
๑,๐๐๐ บาทต่อคนต่อปี และ ๓,๐๐๐ บาทต่อคนต่อปีตาม ลำดับ. สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (๒๕๖๐). โอกาสในการเข้าถึงการศึกษาของประชากรวัยเรียนในพื้นที่
ต่าง ๆ. สืบค้นจาก http://special.obec.go.th/doc
๑๐๗ จากระบบฐานข้อมูลด้านสังคมและคุณภาพชีวิต สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาเศรษฐกิจแห่งชาติ รายงานว่า คนจนส่วนใหญ่ร้อยละ ๖๖.๔ ได้รับการศึกษาเพียงระดับชั้นประถมศึกษา
ร้อยละ ๑๒.๕ และร้อยละ ๖.๕ ได้รับการศึกษาในระดับชั้นมัธยมต้นและมัธยมปลายตามลำดับและมีเพียงร้อยละ ๑.๓ ของคนจนที่ได้รับการศึกษาในระดับอุดมศึกษา และร้อยละ ๑๐ ไม่
เคยเข้าระบบโรงเรียนใด ๆ. สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาเศรษฐกิจแห่งชาติ. (๒๕๖๐). ระบบฐานข้อมูลด้านสังคมและคุณภาพชีวิต. สืบค้นจาก http://social.nesdb.go.th
คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ | 105
บทที่
๔
اختر الفقرة المستهدفة3
الاتصال بفقرة
Connect to an entity
Disable highlights
أضف إلى جدول المحتويات