บทสรุปเชิงบริหาร คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (กสม.) เริม ่ ต้นจัดท�ำรายงานผลการประเมิน สถานการณ์ ด้ า นสิ ท ธิ ม นุ ษ ยชนของประเทศไทย ปี ๒๕๖๐ โดยทบทวนเนื้ อ หาและ สถานการณ์สิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี ๒๕๕๙ พร้อมทั้งตรวจสอบสถานการณ์ ปัญหาเชิงโครงสร้าง ควบคู่กับปรากฏการณ์ท่ีเกิดขึ้น และพิ จารณาก�ำหนดเนื้อหา ส�ำหรับการติดตามและประเมินสถานการณ์ในปี ๒๕๖๐ เป็น ๕ ส่วนหลัก ประกอบด้วย ๑๘ ประเด็นย่อย กสม. ประสานงาน และใช้ข้อมูล ๒ ส่วนส�ำคัญในการจัดท�ำรายงาน ประกอบด้วย ข้ อ มู ลภายใน ได้ แก่ เหตุ ก ารณ์ สถานการณ์ ข้ อเท็ จ จริ ง ตามกรณี ร้ อ งเรี ย น และ การรับฟังความเห็นในการประชุม การสัมมนา หรือการประชุมกลุม ่ เฉพาะ และข้อมูลภายนอก ได้แก่ สถิตข ิ อ ้ มูลจากหน่วยงาน และองค์กรวิชาชีพทีเ่ กีย ่ วข้องด้านการส่งเสริมและคุม ้ ครอง สิทธิมนุษยชนทั้งหน่วยงานภาครัฐและเอกชน จ�ำนวน ๑๙ แห่ง การประชุมรับฟังข้อมูล สถานการณ์สิทธิมนุษยชนในภูมิภาค การประชุม/สัมมนาเพื่ อรับฟังสถานการณ์และ ข้อเสนอแนะเชิงนโยบาย ตลอดจนการจัดเวที กสม. พบประชาชนในภูมิภาค การติดตาม สถานการณ์ของกลุม ่ ประเด็น การติดตามผลการด�ำเนินงานตามกฎหมาย นโยบาย แผนงาน และกิจกรรมต่าง ๆ ทีเ่ กีย ่ วกับรัฐบาล และหน่วยงานของรัฐทีเ่ กีย ่ วข้อง โดยเฉพาะอย่างยิง ่ ในด้านการพั ฒนา การปฏิรูปสังคม และการเมืองของประเทศ ในส่วนของการวิเคราะห์ สังเคราะห์ และประเมิน กสม. ใช้มาตรฐานที่ก�ำหนดในเชิง ตัวชีว้ ด ั (indicator) และหลักเกณฑ์ (benchmark) ตามสนธิสญ ั ญาหลักด้านสิทธิมนุษยชน และข้อเสนอแนะตามกลไกกฎบัตรแห่งสหประชาชาติ รวมถึงหลักการสิทธิมนุษยชนตามที่ บัญญัติไว้ในรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย กฎหมาย และนโยบายต่าง ๆ ภายใน ประเทศเป็นส�ำคัญ โดยน�ำเสนอผลการประเมินสถานการณ์สท ิ ธิมนุษยชนของประเทศไทย แบบสรุป ประกอบด้วย ๓ ส่วนหลัก คือ ภาพรวมการประเมินสถานการณ์ ปัญหาและ อุปสรรค และข้อเสนอแนะซึ่ง มีรายละเอียด ดังนี้ ส่วนที่ ๑ การประเมินสิทธิและเสรีภาพตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุ ทธศักราช ๒๕๖๐ รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๖๐ ซึง่ ประกาศใช้บงั คับตัง้ แต่วนั ที่ ๖ เมษายน ๒๕๖๐ ได้รบั รอง คุ ้ ม ครองสิ ท ธิ ขั้ น พื้ น ฐานของบุ ค คลไว้ ใ นหมวดทั่ ว ไป และก� ำ หนดรั บ รองสิ ท ธิ แ ละเสรี ภ าพของปวงชนชาวไทยไว้ ในหมวด ๓ โดยวางหลักให้สทิ ธิและเสรีภาพของปวงชนชาวไทยนอกจากทีไ่ ด้รบั การรับรองไว้ในรัฐธรรมนูญแล้ว การใดทีไ่ ม่ได้หา้ ม ไว้ในรัฐธรรมนูญหรือกฎหมายอืน่ และการนัน้ ไม่กระทบต่อความมัน�� คงของรัฐ ความสงบเรียบร้อยหรือศีลธรรมอันดีของประชาชน รวมถึงไม่ละเมิดสิทธิเสรีภาพของบุคคลอืน่ นัน้ ย่อมมีสทิ ธิและเสรีภาพกระท�ำการนัน้ ได้โดยได้รบั การคุม้ ครองตามรัฐธรรมนูญ ทัง้ นี้ จากได้มีการทบทวนรัฐธรรมนูญฉบับที่ผ่านมา พบว่า มีสิทธิบางอย่างที่เขียนไว้ในหมวดสิทธิและเสรีภาพแต่มิได้น�ำมา 18 | รายงานผลการประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี ๒๕๖๐