2. นักปกป้องสิทธิมนุษยชนมีแนวโน้มที่จะถูกข่มขู่ การทาร้ ายร่างกาย หรือกรณีอื่น ๆ ได้ เช่น การ
ซ้อมทรมานและการอุ้มหาย ทาให้การเลือกเป็นนักปกป้องสิทธิมนุษยชนต้องเผชิญกับความเสี่ยง อันนาไปสู่ผ ล
ให้สังคมถูกเอารัดเอาเปรียบและเกิดความเหลื่อมล้าขยายขึ้นเป็นวงกว้าง
กลไกที่ควรจะเป็น
1. เข้าเป็นภาคีสนธิสัญญาสิทธิมนุษยชนระหว่างประเทศ เช่น อนุสัญญาระหว่างประเทศว่าด้วยการ
คุ้มครองบุคคลทุกคนจากการบังคับให้หายสาบสูญ (International Convention on the Protection of All
Persons from Enforced Disappearance หรือ ICPPED)
2. จัดให้มีความร่วมมือกับกลไกสิทธิมนุษยชนทั้งสหประชาชาติและระดั บภูมิภาค โดยสนับสนุนให้
รั ฐ บาลร่ ว มมื อ กั บ กลไกสิ ท ธิ ม นุ ษ ยชนของสหประชาชาติ แ ละภู มิ ภ าค รวมถึ ง ผู้ เ สนอรายงานพิ เ ศษของ
สหประชาชาติว่าด้วยสถานการณ์ของนักปกป้องสิทธิมนุษยชน (Special Rapporteur on the Situation of
HRDs)
3. ปรับปรุงแก้ไขกฎหมาย กฎ ระเบียบ นโยบาย และมาตรการต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง เช่น การบังคับใช้
พระราชบั ญญัติป้ องกั น และปราบปรามการทรมานและการกระทาให้ บุคคลสู ญหาย พ.ศ. .... การแก้ไ ข
พระราชบัญญัติคุ้มครองพยานในคดีอาญา พ.ศ. 2546 การทบทวนและยกเลิกกฎหมาย กฎ ระเบียบ คาสั่ง ที่
จ ากั ด สิ ท ธิ แ ละเสรี ภ าพของประชาชน ตลอดจนก าหนดเงื่ อ นไขเพื่ อ งดเว้ น โทษให้ แ ก่ เ จ้ า หน้ า ที่ รั ฐ อาทิ
พระราชบัญญัติทางหลวง พ.ศ. 2535 (ฉบับปรับปรุงปี 2549) พระราชบัญญัติการชุมนุมสาธารณะ พ.ศ. 2558
ประมวลกฎหมายอาญามาตรา 116 เป็นต้น
4. กาหนดนิ ย ามคาว่ า “นั ก ปกป้ อ งสิ ท ธิม นุ ษยชน” ให้ ชั ดเจน รวมทั้ งการศึ ก ษา European
Guidelines on Human Rights Defenders เพื่อเป็นแนวทางในการกาหนดมาตรการและกลไกในการ
คุ้มครองนักปกป้องสิทธิมนุษยชน ซึ่งรวมถึงมาตรการคุ้มครองพยาน
2.10 ธุรกิจกับสิทธิมนุษยชนในกรณีของรัฐวิสาหกิจ
ช่องว่างปัจจุบัน
1. การดาเนินการของรัฐวิสาหกิจที่กระทบต่อสิทธิชุมชน ที่ดินและสิ่งแวดล้อม เนื่องจากรัฐวิสาหกิจมี
บทบาททั้งเป็นภาครัฐที่ต้องจัดหาบริการสาธารณะให้กับประชาชน และเป็นภาคเอกชนที่ต้องแข่งขันและ
แสวงหากาไร ดังนั้น รัฐวิสาหกิจจึงต้องทาหน้าที่ทั้งในส่วนของการคุ้มครอง เคารพ และเยียวยาต่อปัญหาการ
ละเมิดสิทธิมนุษยชน
2. การละเมิดในที่ทางานหรือสวัสดิการของลูกจ้าง แม้ว่ารัฐวิสาหกิจจะมีการจัดตั้งสหภาพที่เข้มแข็ง
และรักษาผลประโยชน์ในกลุ่มลูกจ้างได้เป็นอย่างดี สอดคล้องกับสิทธิในการรวมกลุ่ม แต่ยังคงมีข้อจากัดทาง
กฎหมายบางประการที่อาจจะละเมิดสิทธิในการรวมกลุ่ม เช่น ข้อบังคั บทางกฎหมายที่ห้ามมิให้มีการนัดหยุด
งานหรือปิดกิจการในหน่วยงานภาครัฐและหน่วยงานรัฐวิสาหกิจ
กลไกที่ควรจะเป็น
1. ภาครัฐควรมีกลไกที่กาหนดให้รัฐวิสาหกิจมีการเคารพต่อสิทธิมนุษยชนในการประกอบธุรกิจ
รวมทั้งมีการผลักดันการเคารพสิทธิมนุษยชนไปยังห่วงโซ่อุปทานของตน อีกทั้งยังควรที่จะเป็นกลุ่มองค์กร
ต้นแบบทีม่ ีการคุ้มครองสิทธิมนุษยชนอย่างรอบด้าน
16