กัั บ งานป้้ อ งกัั น การทรมาน รวมทั้้� ง การรัั บ แจ้้ ง เหตุุ
ตามมาตรา 29 ที่่� กำำ� หนดให้้ ผู้้�พบ เห็็ น หรืือทราบ
การทรมาน การกระทำำ�ที่่� โ หดร้้ า ย ไร้้ มนุุ ษ ยธรรม
หรืือย่ำำ��ยีี ศัั ก ดิ์์� ศ รีี ค วามเป็็ นมนุุ ษ ย์์ ห รืือการกระทำำ� ให้้
บุุคคลสููญหาย แจ้้งเจ้้าหน้้าที่่�ตามกฎหมายโดยไม่่ชัักช้้า
การจััดอบรมให้้ความรู้้�เกี่่�ยวกัับ พ.ร.บ. ป้้องกัันและ
ปราบปรามการทรมานฯ แก่่เยาวชน และภาคประชาสัังคม
ในจัั ง หวัั ดช ายแดนภาคใต้้ เ พื่่� อ เสริิ มศัั ก ยภาพในการ
เฝ้้าระวัังการทรมานและบัังคัับสููญหาย การศึึกษาวิิจััย
เพื่่�อพััฒนาเครื่่�องมืือ มาตรฐาน และระบบการป้้องกััน
คุ้้�มครอง และเยีียวยาตาม พ.ร.บ.41 นอกจากนี้้� กสม.
ได้้จััดทำำ�แผนปฏิิบััติิการว่่าด้้วยการป้้องกัันการทรมาน
พ.ศ. 2567 - 2569 ซึ่่�งปรัับโครงสร้้างให้้มีีหน่่วยงาน
ภายในเพื่่�อทำำ�หน้้าที่่�ตรวจเยี่่�ยมสถานที่่�ควบคุุมตััวและ
การป้้องกัันการทรมาน รวมถึึงการจััดประชุุมสมััชชา
สิิ ท ธิิ มนุุ ษ ยชน: ห้้ อ งย่่ อ ยกระบวนการยุุ ติิ ธ รรม
เพื่่�อขัับเคลื่่�อนประเด็็นการบัังคัับใช้้ พ.ร.บ. ป้้องกััน
และปราบปรามการทรมานฯ และการจััดทำ�ำ กฎหมายระดัับ
อนุุบััญญััติิให้้สอดคล้้องกัับเจตนารมณ์์ของกฎหมาย
ซึ่่�งมีีข้้อมติิที่่�สำำ�คััญคืือ การเสริิมสร้้างความเข้้มแข็็ง
ในการบัังคัับใช้้กฎหมายว่่าด้้วยการป้้องกัันการทรมาน
และการกระทำำ�ที่่�โหดร้้าย ไร้้มนุุษยธรรม ย่ำำ��ยีีศัักดิ์์�ศรีี
ความเป็็นมนุุษย์์และการกระทำำ�ให้้บุุคคลสููญหาย
02
การประเมิินสถานการณ์์ด้้านสิิทธิิพลเมืืองและสิิทธิิทางการเมืือง
2. กรณีีกล่่าวอ้้างว่่าเจ้้าหน้้าที่่�ตำำ�รวจข่่มขู่่�และ
ทำำ�ร้้ายร่่างกายผู้้�ต้้องหาระหว่่างควบคุุมตััว ซึ่่�ง กสม.
เห็็ นว่่ า การบาดเจ็็ บ ของผู้้�ต้้ อ งหาเกิิ ดขึ้้� น ระหว่่ า ง
การควบคุุ มตัั ว แสดงให้้ เ ห็็ นว่่ า เจ้้ า หน้้ า ที่่� ไ ม่่ ไ ด้้ ใ ห้้
ความสำำ�คัั ญ ต่่ อ การคุ้้�มครองความปลอดภัั ย ในชีี วิิ ต
และร่่ า งกายของผู้้�ถููกควบคุุ มตัั ว ที่่� เ พีี ย งพอ ถืื อ เป็็ น
การละเลยต่่อหน้้าที่่�ตามที่่�กฎหมายกำำ�หนดให้้ปฏิิบััติิ
และเป็็นผลโดยตรงทำำ�ให้้ผู้้�ถููกควบคุุมตััวได้้รัับบาดเจ็็บ
โดยมีี ข้้ อ เสนอแนะให้้ ห น่่ ว ยงานต้้ นสัั ง กัั ดต รวจสอบ
ข้้อเท็็จจริิงและเยีียวยาความเสีียหายให้้แก่่ครอบครััว
ของผู้้�เสีียหาย39
นอกจากนี้้� กสม. ได้้จััดทำำ�ข้้อเสนอแนะต่่อ ครม.
เพื่่�อแก้้ไขกฎหมายกรณีีการยกเลิิกอำำ�นาจในการควบคุุม
ตัั ว ผู้้�ต้้ อ งหาคดีี ย าเสพติิ ด เพื่่� อ สืื บส วนสอบสวน
ตามกฎหมายว่่าด้้วยวิิธีพิี จิ ารณาคดีียาเสพติิดที่่ส� ามารถ
ควบคุุมตััวผู้้�ถููกจัับไว้้เพื่่�อสืืบสวนสอบสวนได้้เป็็นเวลา
ไม่่เกิิน 3 วััน ซึ่่�งไม่่สอดคล้้องกัับกติิกา ICCPR และ
สุ่่�มเสี่่�ยงให้้เกิิดการละเมิิดสิิทธิิมนุุษยชน โดยหากมีี
ความจำำ�เป็็นที่่�จะต้้องสอบสวนขยายผลในคดีียาเสพติิด
หรืือมีีเหตุุจำำ�เป็็นอื่่นที่่
� ต้� อ้ งขยายระยะเวลาการควบคุุมตัวั
ให้้ผู้้�จัับกุุมหรืือควบคุุมตััวร้้องขอต่่อศาล40
ในด้้านการส่่งเสริิมเพื่่�อป้้องกัันการกระทำำ�ทรมาน
และการบัังคัับบุุคคลให้้สููญหาย กสม. ได้้ดำำ�เนิินการ
อย่่ า งต่่ อ เนื่่� อ งเพื่่� อ ผลัั ก ดัั น ให้้ มีี ก ารบัั ง คัั บ ใช้้ พ .ร.บ.
ป้้ อ งกัั น และปราบปรามการทรมานฯ และสร้้ า ง
ความร่่ ว มมืื อ กัั บภ าคีี เ ครืือข่่ า ยระหว่่ า งองค์์ ก ร
ภาคประชาสัั ง คมและหน่่ ว ยงานของรัั ฐ ที่่� เ กี่่� ย วข้้ อ ง
39จาก
รายงานผลการตรวจสอบการละเมิิดสิิทธิิมนุุษยชน ที่่� 109/2566 เรื่่�อง สิิทธิิและเสรีีภาพในชีีวิิตและร่่างกายอัันเกี่่�ยวเนื่่�องกัับสิิทธิิ
ในกระบวนการยุุติิธรรม กรณีีกล่่าวอ้้างว่่า เจ้้าหน้้าที่่�ตำำ�รวจข่่มขู่่�และทำำ�ร้้ายร่่างกายผู้้�ต้้องหาระหว่่างการควบคุุมตััว.
40จาก ข้้อเสนอแนะ ที่่� 3/2566 เรื่่�อง อำำ�นาจการควบคุุมตััวผู้้�ต้้องหาคดีียาเสพติิดเพื่่�อสืืบสวนสอบสวนตามพระราชบััญญััติิวิิธีีพิิจารณา
คดีียาเสพติิด พ.ศ. 2550.
41มีีกรอบการดำำ�เนิินการใน 4 ประเด็็น ได้้��ก่่ 1) แนวทางการจััดตั้้ง� กลไกป้้องกัันการทรมานระดัับชาติิ (NPM) และการพััฒนาเครื่่อ� งมืือ
การตรวจสถานที่่�ควบคุุมตััว 2) แนวปฏิิบััติิและหลัักสููตรการสืืบสวนสอบสวนที่่�เคารพสิิทธิิมนุุษยชนและมีีประสิิทธิิผล 3) การพััฒนาเครื่่�องมืือ
มาตรฐานและระบบการให้้ความเห็็นทางการแพทย์์เพื่่�อสนัับสนุุนการตรวจสอบการทรมานและการเยีียวยาผู้้�เสีียหาย และ 4) การพััฒนาเครื่่�องมืือ
มาตรฐานและระบบการเยีียวยาผู้้�เสีียหายจากการทรมานและบัังคัับให้้สููญหาย.
43