6
อนุุสััญญาว่่าด้้วยการต่่อต้้าน
การทรมาน และการประติิบััติิ
หรืือการลงโทษอื่่�นที่่�โหดร้้าย
ไร้้มนุุษยธรรม หรืือที่่�ย่่ำยีีศักั ดิ์์ศรี
� ี
ค.ศ. 1984 (Convention
Against Torture and Other
Cruel, Inhuman or Degrading
Treatment or Punishment: CAT)
มีีผลใช้้บัังคัับกัับประเทศไทย
เมื่่�อวัันที่่� 1 พฤศจิิกายน 2550
7
อนุุ สัั ญ ญาว่่ า ด้้ ว ยสิิ ท ธิิ ข องคนพิิ ก าร ค.ศ. 2006
(Convention on the Rights of Persons
with Disabilities: CRPD) มีีผลใช้้บัังคัับกัับประเทศไทย
เมื่่� อ วัั นที่่� 28 สิิ ง หาคม 2551 และพิิ ธีี ส ารเลืือกรัั บ
ของอนุุสััญญาฯ เกี่่�ยวกัับกระบวนการรัับเรื่่�องร้้องเรีียน
โดยมีีผลใช้้บังั คัับกัับประเทศไทย เมื่่อ� วัันที่่� 2 ตุุลาคม 2559
อนุุ สัั ญ ญาว่่ า ด้้ ว ยสิิ ท ธิิ เ ด็็ ก ค.ศ. 1989
(Convention on the Rights of the Child:
CRC) มีีผลใช้้บัังคัับกัับประเทศไทย เมื่่�อวัันที่่�
26 เมษายน 2535 และพิิ ธีี ส ารเลืือกรัั บ
ของอนุุสััญญาฯ จำนวน 3 ฉบัับ ได้้แก่่ พิิธีีสาร
เลืือกรัั บ ว่่ า ด้้ ว ยการขายเด็็ ก โสเภณีี เ ด็็ ก
และสื่่อ� ลามกที่่�เกี่่ย� วกัับเด็็ก ประเทศไทยเข้้าเป็็น
ภาคีี เ มื่่� อ วัั นที่่� 11 มกราคม 2549 พิิ ธีี ส าร
เลืือกรัั บ ว่่ า ด้้ ว ยสภาวะความขัั ด แย้้ ง ที่่� มีี
การใช้้อาวุุธ ประเทศไทยเข้้าเป็็นภาคีีเมื่่�อวัันที่่�
27 กุุ ม ภาพัั นธ์์ 2549 และพิิ ธีี ส ารเลืือกรัั บ
ว่่าด้้วยกระบวนการรัับเรื่่อ� งร้้องเรีียน ประเทศไทย
เข้้าเป็็นภาคีีเมื่่�อวัันที่่� 25 กัันยายน 2555
8
อนุุ สัั ญ ญาระหว่่ า งประเทศว่่ า ด้้ ว ยการคุ้้�มครองบุุ ค คล
ทุุกคนจากการหายสาบสููญโดยถููกบัังคัับ (International
Convention for the Protection of All Persons
from Enforced Disappearance: CPED) ค.ศ. 2006
ประเทศไทยลงนามไว้้เมื่่�อวัันที่่� 9 มกราคม 2555 แต่่ยััง
ไม่่มีีผลใช้้บัังคัับกัับประเทศไทยเนื่่�องจากยัังอยู่่�ระหว่่าง
การปรัับปรุุงกฎหมายภายในก่่อนการดำเนิินการเข้้าเป็็นภาคีี
โดยไม่่ ถูู ก ต้้ อ งหรืือไม่่ เ ป็็ นธ รรมตามหน้้ า ที่่� แ ละอำนาจ
ที่่� บัั ญ ญัั ติิ ใ นมาตรา 247 (4) ของรัั ฐ ธรรมนูู ญ แห่่ ง
ราชอาณาจัักรไทย พุุทธศัักราช 2560 และมาตรา 26 (4)
ของพระราชบัั ญ ญัั ติิ ป ระกอบรัั ฐ ธรรมนูู ญ ว่่ า ด้้ ว ย
คณะกรรมการสิิทธิิมนุุษยชนแห่่งชาติิ พ.ศ. 2560 นั้้�น
ในปีี 2564 กสม. ได้้ดำเนิินการตามระเบีียบคณะกรรมการ
สิิ ท ธิิ ม นุุ ษ ยชนแห่่ ง ชาติิ ว่่ า ด้้ ว ยหลัั ก เกณฑ์์ แ ละวิิ ธีี ก าร
ในการชี้้�แจงและรายงานข้้อเท็็จจริิง กรณีีมีีการรายงาน
สถานการณ์์ เ กี่่� ย วกัั บ สิิ ท ธิิ ม นุุ ษ ยชนในประเทศไทย
โดยไม่่ ถูู ก ต้้ อ งหรืือไม่่ เ ป็็ นธ รรม พ.ศ. 2564 ลงวัั นที่่�
26 มกราคม 2564 โดยมีี ก ารตรวจสอบรายงาน
สถานการณ์์สิิทธิิมนุุษยชน ประจำปีี 2564 ขององค์์กร
ฮิิวแมนไรทส์์วอทช์์ กรณีีที่่�รััฐบาลสหรััฐอเมริิการะบุุให้้
อุุตสาหกรรมประมงไทยอยู่่�ในรายการ “สิินค้้าที่่�ผลิิตโดย
สำหรัั บ การจัั ด ทำคำชี้้� แ จงข้้ อ เท็็ จจริิ ง กรณีี แรงงานเด็็กและแรงงานบัังคัับ” และมีีข้้อเสนอแนะต่่อ
มีีการรายงานสถานการณ์์เกี่่ย� วกัับสิิทธิิมนุุษยชนในประเทศไทย คณะรััฐมนตรีีซึ่่�งปรากฏในประเด็็นสิิทธิิแรงงานด้้วยแล้้ว
นอกจากสนธิิ สัั ญ ญาหลัั ก ระหว่่ า งประเทศด้้ า น
สิิทธิิมนุุษยชนข้้างต้้น การจััดทำรายงานฉบัับนี้้�ยัังได้้คำนึึง
ถึึงปฏิิญญา ข้้อมติิ มาตรฐาน แนวทาง ข้้อกำหนดระหว่่าง
ประเทศ ทั้้�งในระดัับภููมิภิ าคและระดัับสากลที่่�เกี่่ย� วข้้องกัับ
การส่่งเสริิมและคุ้้�มครองสิิทธิิมนุุษยชน ตลอดจนคำมั่่�น
ต่่าง ๆ ที่่�รัฐั บาลไทยได้้ให้้ และ/หรืือรัับรองไว้้ต่อ่ ประชาคม
ระหว่่างประเทศ เช่่น ความเห็็นทั่่ว� ไป (General Comments)
ของคณะกรรมการประจำกติิ ก าและอนุุ สัั ญ ญาหลัั ก
ระหว่่ า งประเทศด้้ า นสิิ ท ธิิ ม นุุ ษ ยชน ข้้ อ สัั ง เกตและ
ข้้ อ เสนอแนะต่่ อ ประเทศไทยของคณะกรรมการ
ประจำสนธิิสััญญาระหว่่างประเทศด้้านสิิทธิิมนุุษยชน
ที่่� ป ระเทศไทยเป็็ น ภาคีี แ ละหลัั ก การชี���้� แ นะของ
สหประชาชาติิว่่าด้้วยธุุรกิิจกัับสิิทธิิมนุุษยชน (UNGPs)
เป็็นต้้น
1
บทที่่�
บทนำำ�
อนุุ สัั ญ ญาว่่ า ด้้ ว ยการขจัั ด
การเลืือกปฏิิบััติิต่่อสตรีีในทุุก
รููปแบบ ค.ศ. 1979 (Convention
on the Elimination of All
Forms of Discrimination
Against Women: CEDAW)
มีีผลใช้้บัังคัับกัับประเทศไทย
เมื่่อ� วัันที่่� 8 กัันยายน 2528 และ
พิิธีสี ารเลืือกรัับของอนุุสัญ
ั ญาฯ
เกี่่�ยวกัับกระบวนการรัับเรื่่�อง
ร้้องเรีียน ซึ่่�งประเทศไทยได้้ให้้
สััตยาบัันเมื่่อ� วัันที่่� 14 มิิถุนุ ายน
2543
5
รายงานผลการประเมิินสถานการณ์์
ด้้านสิิทธิิมนุุษยชนของประเทศไทย ปีี 2564
4
23