รายงานการศึกษาวิจัย บทบาทของสถาบันสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
ในการคุ้มครองการละเมิดสิทธิมนุษยชนของภาคเอกชน
2.2
สถานการณ์การละเมิดสิทธิ
จากภาคเอกชนต่างประเทศ
ภาพรวมสถานการณ์การละเมิดสิทธิมนุษยชนจากภาคเอกชน
ในต่างประเทศในระยะเวลา 2 - 3 ปีที่ผ่านมา ส่วนใหญ่เกี่ยวข้องกับ
3 ประเด็นสำ�คัญ คือ ผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมและสุขภาพต่อชุมชน
การละเมิดสิทธิแรงงานในห่วงโซ่อุปทาน และการละเมิดสิทธิเสรีภาพ
ในการสื่อสาร
ด้านสิ่งแวดล้อม
โครงการพั ฒ นาขนาดใหญ่ ซึ่ ง ส่ ง ผลกระทบต่ อ วิ ถี ชี วิ ต และความเป็ น อยู่ ข องชุ ม ชนที่
อาศัยอยู่เดิม อุตสาหกรรมเหมืองแร่ การก่อสร้างขนาดใหญ่ เช่น เขื่อน อุตสาหกรรม
พลังงานเป็นภาคส่วนที่มีการละเมิดสิทธิมนุษยชนจำ�นวนมาก ในรายงานประจำ�ปีของ
องค์การนิรโทษกรรมสากล พ.ศ. 2557 - 2558 กล่าวถึงสถานการณ์ของบรรษัทต่างๆ กับ
ความรับผิดชอบต่อการละเมิดสิทธิมนุษยชนว่า ภูมิภาคเอเชีย - แปซิฟิกมีการละเมิด
สิทธิมนุษยชนอย่างชัดเจนในหลายประเทศ ประชาชนตกอยู่ในความเสี่ยงที่จะถูกโยกย้าย
ออกจากที่อยู่อาศัยเดิม เพื่อให้มีโครงการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานและโครงการเชิงพาณิชย์
ขนาดใหญ่ ที่อินเดีย ชุมชนพื้นเมืองที่อาศัยอยู่ใกล้กับพื้นที่ก่อสร้างเหมืองและเขื่อน
แห่งใหม่มักเป็นผู้ได้รับผลกระทบ ที่ปาปัวนิวกินี มีความตึงเครียดอย่างมากในบริเวณ
เหมืองทองคำ� ซึ่งเป็นความขัดแย้งระหว่างบริษัททำ�เหมืองกับชาวบ้านในพื้นที่ มีการ
เผาบ้ า นของชาวบ้ า นเพื่ อ บั ง คั บ ให้ โ ยกย้ า ยออกจากพื้ น ที่ ที่ กั ม พู ช า มี ค วามขั ด แย้ ง
จากปั ญ หาที่ ดิ น และบั ง คั บ โยกย้ า ยเช่ น กั น ซึ่ ง มี ก ารกว้ า นซื้ อ ที่ ดิ น ของเอกชนโดย
ความร่วมมือของรัฐบาล เช่นเดียวกับในอเมริกาใต้ ปัญหาการบังคับให้ชนพื้นเมือง
ต้องโยกย้ายที่อยู่อาศัย เพื่อโครงการพัฒนาขนาดใหญ่ โดยเฉพาะแถบลุ่มน้ำ�แอมะซอน
การละเมิดสิทธิมนุษยชนจากภาคธุรกิจที่เกิดขึ้นทั้งผลกระทบทางสิ่งแวดล้อมต่อชุมชน
และแรงงานมักเชื่อมโยงกับการดำ�เนินงานของบรรษัทข้ามชาติ ในด้านสิ่งแวดล้อม บรรษัท
ข้ามชาติจากประเทศพัฒนาเข้ามาลงทุนในอุตสาหกรรมเหมือง พลังงาน ตัวอย่างเช่น
บริษัทเหมืองแร่มากกว่าครึ่งในโลกมีสำ�นักงานใหญ่อยู่ที่ประเทศแคนาดา ดำ�เนินธุรกิจ
เหมืองแร่อยู่ในต่างประเทศมากกว่า 100 ประเทศ และมีการละเมิดสิทธิมนุษยชนเกิดขึ้น 12
ในปี พ.ศ. 2556 มี ก รณี ล ะเมิ ด สิ ท ธิ ม นุ ษ ยชนจากเหมื อ งแร่ สั ญ ชาติ แ คนาดาในทวี ป
อเมริกาใต้ กว่า 22 กรณี ไม่ว่าจะเป็นการไม่เคารพสิทธิของชนพื้นเมืองในการตัดสินใจ
การกดดันรัฐบาลท้องถิ่นให้ใช้ทหาร การดำ�เนินคดีกับผู้ประท้วง รวมถึงการสร้างผลกระทบ
12
ดูรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ Canadian Mining Companies and Human Rights Violations Abroad: Part I
http://claihr.ca/2015/12/22/canadian-mining-companies-human-rights-violations-abroad-part
27