รายงานผลการประเมินสถานการณ์ดา้ นสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี ๒๕๖๑ ในส่วนของประเทศไทย ได้จดั ตัง้ คณะกรรมการสิทธิมนุษยชน แห่ ง ชาติ (กสม.) ขึ้ น โดยบทบั ญ ญั ติ ข องรั ฐ ธรรมนู ญ แห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๔๐ มีอำ� นาจหน้าที่ ส่งเสริมและคุ้มครองสิทธิมนุษยชนในประเทศไทย ตามที่ ก�ำหนดในพระราชบัญญัติคณะกรรมการสิทธิมนุษยชน แห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๔๒ ซึง่ ภายหลังการประกาศใช้รฐั ธรรมนูญ แห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๖๐ กสม. มีสถานะ เป็น “องค์กรอิสระตามรัฐธรรมนูญ” มีหน้าที่และอ�ำนาจ ตามที่ปรากฏในหมวด ๑๒ ส่วนที่ ๖ มาตรา ๒๔๗ ของ รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๖๐ และพระราชบั ญ ญั ติ ป ระกอบรั ฐ ธรรมนู ญ ว่ า ด้ ว ย คณะกรรมการสิ ท ธิ ม นุ ษ ยชนแห่ ง ชาติ พ.ศ. ๒๕๖๐ (พรป.กสม.) โดยก�ำหนดให้ กสม. มีหน้าที่จัดท�ำรายงาน ผลการประเมิ น สถานการณ์ ด ้ า นสิ ท ธิ ม นุ ษ ยชน ของประเทศไทย (พรป.กสม. มาตรา ๒๖) ซึ่งต้องกระท�ำ แบบสรุป ประกอบด้วยปัญหา อุปสรรค และข้อเสนอแนะ ในการส่งเสริมและคุม้ ครองสิทธิมนุษยชน โดยควรด�ำเนินการ ให้ แ ล้ ว เสร็ จ ภายในเก้ า สิ บ วั น นั บ แต่ วั น สิ้ น ปี ป ฏิ ทิ น เพื่อน�ำเสนอต่อรัฐสภา และคณะรัฐมนตรี รวมทั้งเผยแพร่ ต่อประชาชน (พรป.กสม. มาตรา ๔๐) ทั้งนี้ กสม. ต้องจัด ให้ มี แ ผนการด� ำเนิ น การจั ด ท� ำ รายงานดั ง กล่ า วเพื่ อ ให้ การปฏิ บั ติ ห น้ า ที่ เ ป็ น ไปโดยไม่ ชั ก ช้ า และแล้ ว เสร็ จ ตามระยะเวลาทีก่ ำ� หนดไว้ (พรป.กสม. มาตรา ๔๑) ในขณะที่ คณะรั ฐ มนตรี ต ้ อ งด� ำ เนิ น การปรั บ ปรุ ง แก้ ไ ขปั ญ หา ตามความเหมาะสมโดยเร็วภายหลังจากทีไ่ ด้รบั ทราบรายงาน ดังกล่าว และในกรณีใดที่มิอาจด�ำเนินการได้หรือต้องใช้ เวลาในการด�ำเนินการ ให้แจ้งเหตุผลให้ กสม. ทราบ โดยไม่ชักช้า (พรป.กสม. มาตรา ๔๓) กสม. ปฏิบัติหน้าที่ข้างต้น โดยค�ำนึงถึงการความผาสุก ของประชาชนชาวไทยและผลประโยชน์ส่วนรวมของชาติ เป็นส�ำคัญ โดยได้จัดท�ำกรอบการประเมิน ศึกษาและ ประมวลข้อมูลจากหน่วยงานของรัฐภาคเอกชนและข้อมูล จากการปฏิบตั งิ านของ กสม. รวมทัง้ ได้นำ� ระบบเทคโนโลยี สารสนเทศมาใช้สนับสนุนในการติดตามและรวบรวมข้อมูล สถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชน และเพื่อน�ำไปสู่การพัฒนา ระบบฐานข้อมูลต่อไปด้วย ส่วนการประเมินและวิเคราะห์ สถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชน จะพิจารณาบนหลักการ ด้านสิทธิมนุษยชนตามที่รับรองไว้ในรัฐธรรมนูญ กฎหมาย หรือหนังสือสัญญาที่ประเทศไทยเป็นภาคี และมีพันธกรณี ที่จะต้องปฏิบัติตาม กสม. หวังเป็นอย่างยิ่งว่า การพัฒนากระบวนการท�ำงาน ทีอ่ ยูบ่ นฐานข้อมูลจากผูเ้ กีย่ วข้องทุกฝ่าย การน�ำเทคโนโลยี สารสนเทศมาช่วยสนับสนุนการท�ำงาน รวมถึงการพัฒนา ฐานข้อมูลซึ่งจะมีขึ้นในโอกาสต่อไป จะช่วยให้รายงาน ผลการประเมิ น สถานการณ์ ด ้ า นสิ ท ธิ ม นุ ษ ยชน ของประเทศไทยฉบับนีม้ คี วามน่าเชือ่ ถือยิง่ ขึน้ อันอาจเป็น ประโยชน์ ต ่ อ การส่ ง เสริ ม และคุ ้ ม ครองสิ ท ธิ ม นุ ษ ยชน ในสั ง คมไทยให้ ส อดคล้ อ งตามหลั ก การสิ ท ธิ ม นุ ษ ยชน อย่ า งน้ อ ยตามมาตรฐานที่ รั บ รองไว้ ใ นรั ฐ ธรรมนู ญ แห่งราชอาณาจักรไทยต่อไป คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๒ 11