3. รัฐบาลและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องควรมีการประเมินปัญหาสุขภาพหรือความพร้อมของสภาพร่างกายและ
ภาวะจิตใจของผูเ้ ข้ารับการฝึกฝนหลักสูตรต่าง ๆ เช่น ทหารเกณฑ์ และนักเรียนหลักสูตรพิเศษด้านยุทธวิธอี ย่างสมำ�่ เสมอ
เพื่อป้องกันการเกิดเหตุการณ์ที่อาจเป็นอันตรายต่อชีวิตและร่างกายของผู้เข้ารับการฝึก
4. รัฐบาลต้องเร่งรัดให้คณะกรรมการจัดการเรื่องราวร้องทุกข์กรณีถูกกระท�ำทรมานและถูกบังคับให้หาย
สาบสูญด�ำเนินการเกี่ยวกับเรื่องราวร้องทุกข์ที่ยังอยู่ในระหว่างการค้นหาข้อมูลและสืบสวนโดยพลันกรณีมีรายงานหรือ
มีการร้องเรียนว่ามีการกระท�ำทรมานหรือบังคับให้บุคคลสูญหาย รวมทั้งให้การเยียวยาแก่ผู้เสียหายและครอบครัว
รวมถึงประกันว่าจะไม่มีการกระท�ำซ�้ำอีกตามข้อเสนอแนะของคณะกรรมการประจ�ำกติกา ICCPR และอนุสัญญา CAT
ให้เป็นรูปธรรมและมีประสิทธิภาพ
3.3
สถานการณ์ในจังหวัดชายแดนภาคใต้
เหตุการณ์ความไม่สงบในจังหวัดชายแดนภาคใต้เกิดขึน้ ต่อเนือ่ งนับตัง้ แต่ปี 2547 เป็นต้นมา เหตุการณ์ทเี่ กิดขึน้
ส่งผลกระทบต่อชีวิตและทรัพย์สินของประชาชน รัฐบาลได้พยายามแก้ไขปัญหาและคุ้มครองความปลอดภัยในชีวิต
และทรัพย์สินของประชาชนโดยประกาศใช้กฎหมายพิเศษด้านความมั่นคง 3 ฉบับ ได้แก่ พระราชบัญญัติกฎอัยการศึก
พระพุทธศักราช 2457 พระราชก�ำหนดการบริหารราชการในสถานการณ์ฉุกเฉิน พ.ศ. 2548 และพระราชบัญญัติ
การรักษาความมั่นคงภายในราชอาณาจักร พ.ศ. 2551 อย่างไรก็ดี การปฏิบัติหน้าที่ของเจ้าหน้าที่ตามกฎหมายดังกล่าว
บางกรณีได้สง่ ผลกระทบต่อสิทธิและเสรีภาพของประชาชน เช่น การปฏิบตั ขิ องเจ้าหน้าทีต่ อ่ ผูต้ อ้ งสงสัยว่ามีสว่ นเกีย่ วข้อง
กับเหตุการณ์ความไม่สงบ เป็นต้น
ตามกติกา ICCPR รัฐมีหน้าที่คุ้มครองสิทธิในชีวิตของบุคคลและประกันว่าบุคคลจะไม่ถูกทรมานหรือได้รับการ
ปฏิบัติที่โหดร้าย ไร้มนุษยธรรม หรือลดทอนศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ดังปรากฏในข้อ 6 และข้อ 7 ของกติกาฯ บุคคลที่
ถูกละเมิดสิทธิหรือเสรีภาพซึ่งได้รับการรับรองไว้ตามกติกานี้จะได้รับการเยียวยาที่เหมาะสม นอกจากนี้ อนุสัญญา CAT
ยังได้ก�ำหนดให้รัฐภาคีอนุสัญญาฯ ต้องป้องกันการกระท�ำทรมานของเจ้าหน้าที่รัฐต่อบุคคลที่อยู่ในการควบคุมของรัฐ
หากเกิดกรณีดังกล่าวรัฐต้องด�ำเนินการสอบสวนโดยเร็วและด้วยความเป็นกลางเพื่อน�ำตัวผู้กระท�ำผิดมาลงโทษ
สิทธิตามกติกาและอนุสญ
ั ญาข้างต้นได้รบั การรับรองและคุม้ ครองตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560
โดยมาตรา 25 รับรองว่าบุคคลซึ่งได้รับความเสียหายจากการถูกละเมิดสิทธิหรือเสรีภาพหรือจากการกระท�ำผิดอาญา
ย่อมมีสทิ ธิได้รบั การเยียวยาหรือช่วยเหลือจากรัฐ และมาตรา 28 รับรองสิทธิและเสรีภาพในชีวติ และร่างกาย การทรมาน
ทารุณกรรม หรือการลงโทษด้วยวิธีการโหดร้ายหรือไร้มนุษยธรรมจะกระท�ำมิได้
คณะกรรมการประจ�ำกติกา ICCPR และอนุสัญญา CAT ได้มีข้อสังเกตและข้อเสนอแนะเกี่ยวกับสถานการณ์
ในจังหวัดชายแดนภาคใต้ โดยคณะกรรมการประจ�ำกติกา ICCPR ได้มีข้อเสนอแนะต่อประเทศไทย เมื่อเดือน
เมษายน 2560 ว่ า รั ฐ ภาคี ค วรสื บ สวนกรณี มี ร ายงานหรื อ มี ก ารร้ อ งเรี ย นว่ า มี ก ารกระท�ำทรมานโดยเร็ ว และ
เป็นกลางให้การเยียวยาแก่ผู้เสียหายและประกันว่าจะไม���เกิดการกระท�ำรุนแรงซ�้ำอีก และควรแก้ไขพระราชบัญญัติ
กฎอัยการศึก พระพุทธศักราช 2457 พระราชก�ำหนดการบริหารราชการในสถานการณ์ฉกุ เฉิน พ.ศ. 2548 ให้สอดคล้องกับ
กติกาฯ เพือ่ น�ำไปสูก่ ารยกเลิกกฎหมายดังกล่าวในจังหวัดชายแดนภาคใต้ และในส่วนของคณะกรรมการประจ�ำอนุสญ
ั ญา
CAT ได้มีข้อเสนอแนะต่อการปฏิบัติตามอนุสัญญาฯ ของประเทศไทยเมื่อเดือนมิถุนายน 2557 ว่า รัฐภาคีควรก�ำหนด
เรื่องการห้ามทรมานไว้ในกฎหมาย รวมทั้งก�ำหนดว่าไม่มีพฤติการณ์พิเศษ ภาวะสงคราม หรือสภาวะฉุกเฉินสาธารณะ
ใดทีส่ ามารถยกขึน้ เป็นข้ออ้างส�ำหรับการทรมานได้ ควรมีการประเมินความจ�ำเป็นในการใช้กฎหมายความมัน่ คงในพืน้ ที่
จังหวัดชายแดนภาคใต้ ซึ่งควรใช้อย่างจ�ำกัดและเฉพาะในสถานการณ์ที่มีความจ�ำเป็นอย่างยิ่งยวดเท่านั้น
90
คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
National Human Rights Commission of Thailand