บันทึกข้อมูลและการสั่งการในการเตรียมการรับมือกับการชุมนุม ล�ำดับขั้นตอนที่ระบุไว้ชัดเจนในการใช้มาตรการ
เพื่อลดการตึงเครียดและความจ�ำเป็นที่ต้องใช้ก�ำลังหากมิอาจหลีกเลี่ยงได้ โดยอาจพิจารณาทบทวนการควบคุมการใช้
ก�ำลังที่สอดคล้องกับมาตรฐานระหว่างประเทศ เช่น หลักการพื้นฐานแห่งสหประชาชาติด้วยการใช้ก�ำลังและอาวุธปืน
ของเจ้าพนักงานผู้บังคับกฎหมาย (Basic Principles on the Use of Force and Firearms by Law Enforcement
Officials) และหลักชีแ้ นะด้านสิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติเกีย่ วกับอาวุธทีม่ คี วามร้ายแรงต�ำ่ ในการบังคับใช้กฎหมาย
(UN Human Rights Guidance on Less-Lethal Weapons in Law Enforcement) เป็นต้น
3. คณะรัฐมนตรีและหน่วยงานของรัฐที่เกี่ยวข้อง อาจน�ำหลักการบริหารจัดการการชุมนุมอย่างเหมาะสม
10 ประการ ซึ่ ง จั ด ท�ำโดยผู ้ ร ายงานพิ เ ศษแห่ ง องค์ ก ารสหประชาชาติ ว ่ า ด้ ว ยสิ ท ธิ เ สรี ภ าพในการชุ ม นุ ม และ
การรวมกลุ ่ ม อย่ า งสั น ติ มาเป็ น แนวทางให้ ห น่ ว ยงานของรั ฐ ที่ เ กี่ ย วข้ อ งปฏิ บั ติ ใ ห้ ส อดคล้ อ งกั บ มาตรฐานสากล
ตามความเหมาะสมแก่กรณี และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องต้องบังคับใช้กฎหมายเฉพาะว่าด้วยการชุมนุมสาธารณะ
เป็นหลักแทนการใช้กฎหมายอื่น ๆ
การประเมินสถานการณ์สิทธิมนุษยชนในสถานการณ์เฉพาะ
4. กรณีการบังคับใช้กฎหมายของเจ้าหน้าทีต่ �ำรวจในการจับกุมหรือควบคุมตัวบุคคลนัน้ ควรเป็นไปตามทีบ่ ญ
ั ญัติ
ไว้ในกฎหมายอย่างเคร่งครัด (due process of law) โดยไม่มีลักษณะเป็นการเลือกปฏิบัติ และดูแลให้ผู้ถูกจับกุมเข้าถึง
สิทธิต่าง ๆ ที่ต้องได้รับอย่างครบถ้วน
5. รัฐบาลและรัฐสภาควรหาช่องทางหรือมีเวทีในการปรึกษาหารือพูดคุยเพื่อแก้ไขปัญหาร่วมกันอย่าง
จริงจังและให้หลักประกันว่าข้อเรียกร้องของผู้ชุมนุมทุกกลุ่มทุกฝ่ายจะได้รับการพิจารณาโดยไม่มีการเลือกปฏิบัติ
และใช้ช่องทางฝ่ายนิติบัญญัติในการร่วมกันแก้ไขปัญหาเพื่อน�ำไปสู่การยุติความขัดแย้งโดยเร็ว
บทที่ 2
6. รัฐบาลควรพิจารณาแนวทางและหลักเกณฑ์ในการช่วยเหลือเยียวยาผู้ได้รับผลกระทบจากเหตุการณ์ชุมนุม
ทางการเมืองในปี 2563 และมอบหมายหน่วยงานที่เกี่ยวข้องท�ำการศึกษา วิเคราะห์ กฎหมาย ระเบียบ หรือมาตรการ
ที่เกี่ยวข้องกับการเยียวยาผู้ได้รับผลกระทบจากเหตุการณ์การชุมนุม ให้เป็นมาตรฐานกลางในการพิจารณาช่วยเหลือ
เยียวยาผู้ได้รับผลกระทบจากเหตุการณ์ความรุนแรงหรือการละเมิดสิทธิมนุษยชน
รายงานผลการประเมินสถานการณ์
ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี 2563
69