บทสรุปผู้บริหาร
การเลือกปฏิบัติต่อบุคคลหลากหลายทางเพศ ในประเด็นนี้ กสม. มีข้อเสนอแนะว่า รัฐบาลควรพิจารณามาตรการ
แก้ไขปัญหาการใช้ความรุนแรงต่อสตรีในครอบครัวที่ต้นเหตุของปัญหาตามข้อเสนอแนะของคณะกรรมการประจ�ำ
อนุสัญญา CEDAW ส่งเสริมการเข้าถึงสิทธิขั้นพื้นฐานของพนักงานบริการ เปิดโอกาสให้ผู้ประกอบอาชีพดังกล่าว
มีส่วนให้ข้อคิดเห็นต่อการปรับปรุงกฎหมายว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการค้าประเวณีในฐานะผู้มีส่วนได้เสีย
โดยตรง และควรมีการติดตามผลการด�ำเนินมาตรการป้องกันและแก้ไขปัญหาการล่วงละเมิดหรือการคุกคามทางเพศ
ในที่ท�ำงานในหน่วยงานของรัฐ
ในส่ ว นของผู ้ มี ป ั ญ หาทางสถานะและสิ ท ธิ กระทรวงมหาดไทยได้ พ ยายามแก้ ไขปั จ จั ย ที่ เ ป็ น อุ ป สรรค
ในการพิจารณาให้สถานะ/สัญชาติแก่บคุ คลเพือ่ ให้กระบวนการมีความรวดเร็วและไม่เป็นภาระแก่ผยู้ นื่ ขอ เช่น การก�ำหนด
แนวทางปฏิบัติหรือแนวทางประกอบการใช้ดุลพินิจในการพิจารณาค�ำขอสถานะ/สัญชาติให้ชัดเจนขึ้น ท�ำให้สามารถ
ให้สถานะและสัญชาติไทยแก่บุคคลเกินกว่าค่าเป้าหมายที่ตั้งไว้ นอกจากนี้ รัฐยังได้ให้สิทธิข้ันพื้นฐานด้านสาธารณสุข
แก่ผู้มีปัญหาสถานะและสิทธิเพิ่มเติม และมีการบูรณาการการท�ำงานระหว่างหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อแก้ไขปัญหาเด็ก
นักเรียนทีม่ เี ลขประจ�ำตัวขึน้ ด้วยตัวอักษร G อย่างไรก็ดี ปัจจุบนั ยังคงเหลือผูม้ ปี ญ
ั หาสถานะทางทะเบียนมากถึง 480,694 คน
และยังคงมีปัญหาอุปสรรคในการด�ำเนินงานที่ต้องได้รับการแก้ไขทั้งปัญหาการแสวงหาพยานหลักฐานที่น่าเชื่อถือ
เพื่อพิสูจน์ยืนยันตัวบุคคลของผู้มีปัญหาทางสถานะ นอกจากนี้ ยังมีปัญหาในเรื่องกลไกการด�ำเนินงาน ก�ำลังคนและ
งบประมาณที่จ�ำกัดเมื่อเทียบกับปริมาณผู้ที่เข้าเกณฑ์ขอแปลงสัญชาติ
ด้านการคุม้ ครองผูแ้ สวงหาทีพ่ กั พิง/ผูล้ ภี้ ยั หน่วยงานทีเ่ กีย่ วข้องอยูร่ ะหว่างการก�ำหนดหลักเกณฑ์และวิธปี ฏิบตั ิ
ตามระเบียบส�ำนักนายกรัฐมนตรีว่าด้วยการคัดกรองคนต่างด้าวที่เข้ามาในราชอาณาจักรและไม่สามารถเดินทางกลับ
ประเทศอันเป็นภูมิล�ำเนาได้ พ.ศ. 2562 จึงยังไม่เกิดผลในทางปฏิบัติ ส่วนการจัดท�ำบันทึกความเข้าใจเรื่องการก�ำหนด
มาตรการและแนวทางในการกักตัวเด็กไว้ในสถานกักตัวคนต่างด้าวเพื่อรอการส่งกลับ พ.ศ. 2562 ขณะนี้ยังอยู่ระหว่าง
การจัดท�ำขั้นตอนการปฏิบัติงานที่เป็นมาตรฐาน อย่างไรก็ดี ในทางปฏิบัติส�ำนักงานตรวจคนเข้าเมืองได้ประสานกับ
กรมกิจการเด็กและเยาวชนในการให้ความช่วยเหลือเด็กในภาวะเปราะบางโดยส่งเด็กพร้อมมารดาเข้ารับการดูแล
ในสถานรองรับของกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์หรือของเอกชน ส่วนการส่งผู้หนีภัยการสู้รบ
ชาวเมียนมากลับประเทศอาจยังไม่สามารถด�ำเนินการได้ในปีนี้เนื่องจากอุปสรรคที่เกิดจากสถานการณ์แพร่ระบาด
ของโรคโควิด 19
ในประเด็นเกี่ยวกับผู้มีปัญหาสถานะและสิทธิ กสม. มีข้อเสนอแนะต่อรัฐบาลและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง อาทิ
การจัดสรรบุคลากรและงบประมาณที่เพียงพอเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพของกระบวนการพิจารณาให้สถานะหรือสัญชาติ
การเร่งด�ำเนินการตรวจสอบข้อมูลเพือ่ จ�ำแนกเด็กนักเรียนกลุม่ G ออกจากเด็กทีม่ สี ถานะอยูเ่ ดิม รวมทัง้ ก�ำหนดแนวทาง
ดูแลสุขภาพของเด็กนักเรียนกลุ่ม G ที่ไม่เข้าเกณฑ์ได้รับสิทธิด้านสาธารณสุข ในส่วนของผู้ลี้ภัยและผู้แสวงหาที่พักพิง
หน่วยงานทีเ่ กีย่ วข้องควรเร่งก�ำหนดหลักเกณฑ์ วิธกี ารและเงือ่ นไขภายใต้ระเบียบส�ำนักนายกรัฐมนตรีวา่ ด้วยการคัดกรอง
คนต่างด้าวทีเ่ ข้ามาในราชอาณาจักรและไม่สามารถเดินทางกลับประเทศอันเป็นภูมลิ �ำเนาได้ พ.ศ. 2562 เพือ่ ให้สามารถ
น�ำระเบียบดังกล่าวไปสู่การปฏิบัติได้โดยเร็ว ควรเร่งศึกษาและพิจารณาการถอนข้อสงวนของไทยในอนุสัญญา CRC
ข้อที่ 22 เพื่อเป็นหลักประกันว่าเด็กผู้ลี้ภัยในประเทศไทยจะได้รับการคุ้มครองอย่างเหมาะสม และเร่งจัดท�ำขั้นตอน
การปฏิบัติที่เป็นมาตรฐาน (SOP) เพื่อให้มีการปฏิบัติตามบันทึกความเข้าใจเรื่องการก�ำหนดมาตรการและแนวทาง
ในการกักตัวเด็กไว้ในสถานกักตัวคนต่างด้าวเพื่อรอการส่งกลับ พ.ศ. 2562 โดยเร็ว
รายงานผลการประเมินสถานการณ์
ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี 2563
19