Охид, эмэгтэйчүүдийн нөхөн үржихүйн эрүүл мэнд ба эрх
Тохиолдол 1.3
Хөдөө орон нутагт амьдрах малчин эмэгтэйчүүдийн тоо цөөрч байна. 6 настай хүүхдүүдээ
сургуульд сургах гээд малчин эмэгтэйчүүд сум руу хүүхэдтэйгээ хамт ирж байгаагаас гэр
бүл салалт ихсэх болсон. Үүнийг багасгах зорилгоор анх удаа 6 настай хүүхдийн “Гэр
өргөө”-г байгуулан хэд хэдэн суманд ажиллуулж байна. 6 настай хүүхдийг гэртээ байгаа
мэт, заавал эцэг эх нь дэргэд нь байх шаардлагагүй нөхцөлийг бүрдүүлэхийг зорьж
байна. Жишээлбэл, Цагаанчулуут суманд дотуур байрыг засч тохижуулан ажиллуулж
байна. Эхлээд малчдын хэдэн хүүхэд сургуульд шинээр элсэн орохыг судлаад түүндээ
тохируулан өрөө тасалгааны тоог тодорхойлдог. Хүүхдийн хувцсыг угааж өгөхөөс эхлээд
багшийн орон тоо хангалтгүй тул хүн нэмж ажиллуулж байна. Үүнийг орон нутгийнхаа
төсвөөс шийдсэн...
(Завхан аймгийн удирдлагуудтай хийсэн ярилцлагаас)
Судалгаанд оролцсон малчин эмэгтэйчүүдийн 90-ээс дээш хувь нь сайн дурын үндсэн
дээр гэр бүлээ зохиосон бол эцэг эх, хамаатан садны оролцоотойгоор гэрлэсэн эмэгтэйчүүд
4 хувийг эзэлж байв. Түүнчлэн “хүчинд автаж гэрлэсэн” гэж 16 эмэгтэй хариулжээ.
Боловсрол
Нийт малчдын боловсролын түвшинг авч үзвэл 23.2 хувь нь бага, 39.9 хувь нь суурь,
23.1 хувь нь бүрэн дунд, 6.4 хувь нь техникийн болон тусгай мэргэжлийн, 3.7 хувь нь дээд
боловсролтой, 3.7 хувь нь боловсролгүй байна. Тэгвэл малчин эмэгтэйчүүдийн 3.3 хувь
нь боловсролгүй, 20.8 хувь нь бага боловсролтой, 38.3 хувь нь суурь боловсролтой, 25.9
хувь нь бүрэн дунд боловсролтой, 7 хувь нь мэргэжлийн боловсролтой, 4.6 хувь нь дээд
боловсролтой байна5.
Хүснэгт 1.2 Малчдын боловсролын түвшинг насны бүлгээр харьцуулсан үзүүлэлт
(2019 он, тоо болон хувиар)
Насны
бүлгээр
Нийт
Боловсролгүй
Бага
Суурь
Нийт
Бүрэн дунд
Техникийн
болон
Тусгай
мэргэжлийн
Дээд
285,482
10,461
66,193
113,999
66,002
18,182
10,645
15-24
23,776
1,033
3,576
9,013
7,068
2,073
1,013
25-34
64,693
2,914
15,427
20,079
17,352
3,589
5,332
35-44
84,134
3,172
21,723
39,535
16,417
1,398
1,889
45-54
64,006
1,527
8,354
29,051
18,201
5,842
1,031
55-64
33,680
1,027
9,166
13,161
5,658
3,858
810
65+
15,193
788
7,947
3,160
1,306
1,422
570
Дүнд эзлэх хувь
Нийт
100
3.7
23.2
39.9
23.1
6.4
3.7
15-24
100
4.3
15
37.9
29.7
8.7
4.3
25-34
100
4.5
23.8
31
26.8
5.5
8.2
35-44
100
3.8
25.8
47
19.5
1.7
2.2
45-54
100
2.4
13.1
45.4
28.4
9.1
1.6
55-64
100
3
27.2
39.1
16.8
11.5
2.4
65+
100
5.2
52.3
20.8
8.6
9.4
3.8
Үндэсний статистикийн хорооны статистикийн мэдээллийн нэгдсэн сан www.1212.mn, “Хөдөө аж ахуйн салбарын 2019 оны
танилцуулга” урьдчилсан мэдээ, 2020 он.
5
40