ช คุณสมบัติพิเศษ เรียกว่า “การจัดการที่มีชุมชนเป็นฐาน” ซึ่งเป็นการจัดการร่วมที่ชุมชนมีบทบาทหลัก โดยรัฐมี บทบาทรองในการสนับสนุนส่งเสริมมากกว่า ส่วนที่ 2 แนวปฏิบัติในการรับรองสิทธิชุมชนตามรั ฐธรรมนู ญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 หลักการและแนวคิดในกฎหมายระหว่า งประเทศและกฎหมายภายในประเทศที่ไ ด้ ศึก ษามา ได้ช่วยออกแบบ “กรอบแนวคิดและประเด็นสาคัญ” เพื่อนาไปใช้เป็นฐานในการจัดทาแนวปฏิบัตในการรับรอง สิทธิชุมชนตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 แนวปฏิบัติได้ผ่านการรับฟังความคิ ด เห็ น จากผู้ทรงคุณวุฒิด้านต่างๆ ได้แก่ ด้านนิติศาสตร์ ด้านการบริหารภาครัฐ ด้านกระบวนการยุติธรรม และด้า น สิทธิมนุษยชนและสิท ธิชุ มชน นอกจากนี้ ได้จัดการประชุ มเพื่ อรั บ ฟัง ความเห็ นจากผู้ มีส่วนได้เ สีย กลุ่ ม ต่ า งๆ ทั้ ง กลุ่ มผู้ แ ทนหน่ ว ยงานภาครั ฐ ซึ่ ง ได้ แ ก่ กรรมาธิ ก ารร่า งรัฐ ธรรมนู ญ กรรมการสิท ธิ มนุ ษ ยชนแห่งชาติ ศาลยุติธรรม ศาลปกครอง ศาลรัฐธรรมนูญ สานักงานอัยการสูง สุด และสานักงานผู้ ตรวจการแผ่ นดิ น และ กลุ่ มผู้ แ ทนที่ มิใ ช่ ภ าครั ฐ ซึ่ ง ได้ แ ก่ บริ ษั ท หรื อ สถาบั น ที่ จั ด ท ารายงานการประเมิ น ผลกระทบต่ อ คุ ณภาพ สิ่งแวดล้อม ภาคประชาสังคมจากหลากหลายพื้นที่ และนักวิชาการที่เกี่ยวข้องกับประเด็นการศึกษาวิจัย สาระสาคัญของแนวปฏิบัติในการรับรองสิทธิชุมชนตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 ประกอบไปด้วย (1) แนวทางการใช้สิทธิของบุคคลและชุ มชนที่เ กี่ยวกับสิ่งแวดล้ อม ตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจัก ร ไทย พุทธศักราช 2560 โดยเฉพาะในมาตรา 43 (2) การดาเนินการตามหน้าที่ของรัฐเพื่อประกันสิทธิของบุคคลและชุมชน ตลอดจนการติดตามและเร่งให้ รัฐดาเนินการ โดยเฉพาะในมาตรา 51 มาตรา 57 และมาตรา 58 ซึ่งต้องมี��ารกฎหมายลูก ไม่ว่าจะเป็นกฎหมาย เดิมที่มีอยู่แล้วซึ่งต้องปรับปรุงแก้ไขให้สอดคล้องกับรัฐธรรมนูญ หรือกฎหมายใหม่ (3) บทบาทของคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติในการสนับสนุน/ส่งเสริมสิทธิของบุคคลและชุมชน ตามข้อ (1) และข้อ (2) อันได้แก่ บทบาททางด้านนิติบัญญัติ บทบาทด้านการคุ้มครองสิทธิชุมชนในทางปฏิ บั ติ และบทบาทด้านการสร้างองค์ความรู้เกี่ยวกับสิทธิชุมชนแก่สังคม