65
โดยได้ รั บ การยอมรั บ นั บถื อ จากผู้ อื่ น รั ฐ ก็ จ าเป็ นจะต้ อ งสนั บ สนุ น ให้ มีก ารยอมรั บ อย่า งเป็น ทางการโดย
เท่าเทียมกันกับอัตลักษณ์และวัฒนธรรมของพวกเขา 65
การสถาปนาสิท ธิก ลุ่มในการจัดการทรัพ ยากร โดยแนวคิดที่สนับสนุนการสร้างเสริ มสิทธิ ชนิดนี้ มัก
อยู่บนมุมมองที่ว่าการจะรั กษาทรัพยากรบางชนิด ให้ค งอยู่ ได้นั้น สามารถทาได้เพียงผ่านการสร้างสิทธิ ใ ห้ ก ลุ่ ม
คนที่พึ่งพาอาศั ยทรัพยากรนั้น ๆ ได้ร่วมกันเป็น เจ้าของและร่ว มกันจั ดการทรั พยากรนั้น ๆ โดยมาจากความ
เข้าใจว่าแนวทางดังกล่าวจะนาไปสู่ ผลสาเร็จในการดูแ ลทรั พยากรให้สามารถอยู่ไ ด้อย่า งยั่งยืน มากกว่า วิ ธี ก าร
อื่ น ๆ66 นั ก วิ ช าการที่ เ ป็ น ต้ น ก าเนิ ด แนวคิ ด ในการจั ด การทรั พยากร โดยชุ มชน ก็ คื อ Elinor Ostrom
นักเศรษฐศาสตร์ รางวั ลโนเบล โดยรูปแบบการบริหารจัด การทรั พยากรธรรมชาติของ Elinor Ostrom เป็น
แนวคิดในการจัดการทรัพยากร ร่วม โดยให้ชุมชนผู้ใช้ทรัพยากรเป็นผู้เข้ามาบริหารจัดการ ควบคุมดูแล จัดสรร
ทรัพยากรธรรมชาติให้ สอดคล้ องวิ ถีชี วิต ของแต่ ล ะชุ มชน 67 ซึ่งผู้วิจัยจะได้กล่า วรายละเอียดในหั วข้ อ 1.2.5.5
ต่อไป
ทั้งนี้ Ostrom ได้สะท้อนให้เ ห็นถึ งปั ญหาของการจั ดการทรั พยากรร่ว มแต่ เดิ ม ที่ให้รัฐเข้ามาจั ด การ
หรือการสร้างสิทธิส่วนบุคคลในทรัพยากรนั้น ๆ ทาให้ทรัพยากรที่มีความเป็ นสาธารณะถูกใช้มากเกิ นไป และ
ผู้คนต่างจะบ่ายเบี่ยงภาระหน้า ที่กัน ในการดู แลรัก ษา โดยการศึกษาของ Ostrom ได้สะท้อนให้เห็นว่าแท้ จ ริ ง
แล้วชุมชนเองก็ มีค วามสามารถที่ จ ะสร้า งกฎเกณฑ์อ อกแบบกติ กาในการดู แลทรั พยากรและแก้ ปัญ หา การ
จัดการทรัพยากรร่วมได้ เพื่อให้การจัดการทรัพยากรนั้นเป็นไปในลักษณะคงทนถาวร และยั่งยืน โดยมีรากฐาน
ซึ่ง Ostrom มองว่าเป็นขั้นตอนที่สาคัญ คือ การค้นหาและกาหนดคุณลัก ษณะของชุ มชนที่จะมีค วามสามารถ
ในการดูแลทรั พยากรด้ วยตนได้ เ สีย ก่อ น แล้วจึงสนับสนุน เฉพาะให้ ชุ มชนเหล่า นั้น ได้ มี โอกาสดูแลจั ด การ
ทรัพยากรร่วม68
2.3 สานักความคิด
บทบาทสาคัญของการสร้างกฎหมายคื อการระงับข้ อ พิพาทและยุ ติข้ อขัด แย้ง ที่เ กิดขึ้ นระหว่า งมนุ ษ ย์
ในสั ง คม แต่ ท ว่ า ในอี ก แง่ ห นึ่ ง กฎหมายยัง มี ส่ ว นในการช่ ว ยจัด ระเบี ยบสั ง คมมนุ ษ ย์ ใ ห้เ กิ ด ความยุ ติธรรม
การศึกษาวิชากฎหมายจึงปฏิเสธไม่ได้ ว่าล้วนมี ความสัมพันธ์ เกี่ ยวข้อ งกั บการศึ กษาความเข้าใจในสั งคมมนุ ษ ย์
ไปพร้อมๆ กัน อย่างแยกออกจากกันไม่ได้
หากพิ จ ารณาถึ งแนวคิ ด การศึ ก ษาวิ ชานิติ ศ าสตร์แล้ ว พบว่ า การศึ ก ษานิติ ศ าสตร์ส่ วนใหญ่ มักเป็น
การศึ ก ษาในแง่ มุมที่ เ ป็ นการสอนและศึ ก ษากฎหมายในฐานะที่ เ ป็น กฎเกณฑ์ แบบแผนของสั งคม คื อ เป็น
65
From ‘The Politics of Recognition’. In: Gutmann, A. (ed.) Multiculturalism: Examining the Politics of Recognition,
by Taylor, C., 1994, Princeton, NJ: Princeton University Press, อ้างถึงในแหล่งเดิม
66
แนวคิดชุมชนนิยมกับการสร้างเสริมเสรีภาพ.
67
จาก “การมีส่วนร่วมในการจัดการทรัพยากรธรรมชาติอย่างสมดุลและยั่งยืน: ศึกษาเฉพาะกรณี ป่าชุมชน บ้านคลองห้วยหวาย
อาเภอแม่เปิน จังหวัดนครสวรรค์,” โดย กฤติน จันทร์สนธิมา และอรทัย อินต๊ะไชยวงศ์, 2559, วารสารผู้ตรวจการแผ่นดิน (มกราคม-มิถุนายน),
น 64.
68
แนวคิดชุมชนนิยมกับการสร้างเสริมเสรีภาพ.