33 สิ ท ธิ ใ นการกาหนดเจตจานงของตนเองให้ ส ามารถใช้ สิท ธิ ค วามเป็น อิส ระในการปกครองตนเอง (right to autonomy) หรื อ สิ ท ธิ ใ นการมี รั ฐ บาลของตนเอง (self-government) ในเรื่ อ งที่ เ กี่ ย วกั บ กิ จ การภายใน (internal affairs) และกิจการท้องถิ่น (local affairs) 1.2) สิทธิในการธารงรักษาและเสริมสร้างความเข้ มแข็ง ให้กั บสถาบั น ทาง การเมือง เศรษฐกิจสังคมและวัฒนธรรมอันมีลั กษณะแตกต่างของตน และยังมีสิทธิในการมีส่วนร่วมอย่างเต็ มที่ ต่อการเมือง เศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรมของรัฐนั้น ๆ (มาตรา 5) 1.3) สิทธิร่วมกันที่จะมีชี วิต อยู่อ ย่างเสรี สันติ และมั่นคงในฐานะที่มี ค วา ม แตกต่าง และต้องไม่ถูกกระทาการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ หรือการกระทาที่มีความรุนแรง รวมทั้งการพรากเด็กไปจาก กลุ่มโดยการบีบบังคับ (มาตรา 7 วรรคสอง) 1.4) สิทธิที่จะไม่ถูกบังคับให้กลมกลืนทางวัฒนธรรม หรือทาลายวัฒนธรรม ของกลุ่มชนพื้นเมืองดั้งเดิม (มาตรา 8) 1.5) สิทธิที่จะเป็นส่วนหนึ่งของชุมชนชนพื้นเมืองดั้งเดิม หรือชาติ (มาตรา 9) 1.6) สิทธิที่จะไม่ถูกบังคับให้ ออกจากพื้น ที่หรือ ดินแดนของตน และจะไม่ มี การตั้งถิ่นฐานใหม่เกิดขึ้นโดยปราศจากความยินยอมที่ไ ด้รับการบอกกล่าวล่วงหน้า ให้ข้อ มูลอย่างเพีย งพอ และ มีอิสระในการตัดสินใจ (มาตรา 10) 1.7) สิทธิที่จะปฏิบัติและฟื้นฟูขนบธรรมเนีย มประเพณีข องตน รวมถึงสิท ธิ ในการธารงรักษา คุ้มครอง และพัฒนาการแสดงออกทางวั ฒนธรรมของตนทั้ง ในอดี ต ปัจจุบัน และอนาคต (มาตรา 11 วรรคแรก) 1.8) สิ ท ธิ ใ นการแสดงออก ปฏิ บั ติ ก าร พั ฒ นาและสอนประเพณี ท างจิต วิญญาณและศาสนา ขนบธรรมเนียม และพิธีกรรม สิทธิในการธารงรักษาคุ้มครองและมี ความเป็นส่ วนตั ว ใน การเข้าถึงแหล่งทางศาสนาและวัฒนธรรมของตน สิทธิในการใช้และควบคุมวัตถุทางพิธีกรรมและมีสิ ทธิใ นการ ส่งกลับชิ้นส่วนของมนุษย์คืนสู่ถิ่นกาเนิด (มาตรา 12 วรรคแรก) 1.9) สิ ท ธิ ที่ จ ะฟื้ น ฟู ใช้ พั ฒ นาและถ่ ายทอดประวั ติ ศ าสตร์ ภาษา ธรรม เนียม มุขปาฐะ ปรัชญา ระบบตัวเขียน และวรรณกรรมของตน รวมทั้งการกาหนดและรักษาชื่อเดิมของชุ มชน และสถานที่ไปสู่อนาคตชน (มาตรา 13 วรรคแรก) 1.10) สิ ท ธิ ที่ จ ะจั ด ตั้ ง และควบคุ มระบบการศึ กษาและสถาบั นการศึกษา ของตน (มาตรา 14) 1.11) สิ ท ธิ ใ นศั ก ดิ์ ศ รี แ ละความหลากหลายทางวั ฒ น ธรรม ประเพณี ประวัติศาสตร์ และความมุ่งหวังในชีวิต (มาตรา 15) 1.12) สิทธิที่จะจัดทาสื่อที่ เป็นภาษาของตนเองและมี สิทธิ ในการเข้า ถึ ง สื่ อ ในทุกรูปแบบที่มิใช่ของชนพื้นเมืองดั้งเดิม โดยไม่เลือกปฏิบัติ (มาตรา 16) 1.13) สิทธิที่จะเข้าร่วมในการตัดสิน ใจในเรื่ องต่างๆ ซึ่งอาจมีผลกระทบต่ อ สิทธิของพวกเขาโดยผ่านผู้แทนที่เลือกเอง (มาตรา 18)

Select target paragraph3