“МАЛЧИН ЭМЭГТЭЙЧҮҮДИЙН ХҮНИЙ ЭРХИЙН ХЭРЭГЖИЛТ: ХҮЧИРХИЙЛЛЭЭС АНГИД БАЙХ ЭРХ,
БЭЛГИЙН БОЛОН НӨХӨН ҮРЖИХҮЙН ЭРҮҮЛ МЭНД, ЭРХИЙН ЗАРИМ АСУУДАЛ” СУДАЛГААНЫ ТАЙЛАН
явуулын үйлчилгээг бий болгох зэргээр төрийн бодлого үйл ажиллагааг
нэмэгдүүлэх шаардлагатай байна.”
Үндэсний статистикийн хорооны “Ажиллах хүчний судалгаа”-гаар 2019 онд Монгол
Улсад нийт 1,146,162 ажиллагчид байна.
Хүснэгт 2.11. Нийгмийн даатгалд хамрагдсан даатгуулагчдын статистик
мэдээлэл (2019 он)
Хүйс
Нийт
Ангилал
Эрэгтэй
Эмэгтэй
хүн
хүн
хувь
хүн
хувь
1.146,162
606,814
55.6
539,348
44.3
Албан журмын даатгуулагчид
813,744
416,338
51.2
397,406
48.8
Сайн дурын даатгуулагчид
188,212
69,196
36.8
119,016
63.2
Нийт малчид
285,482
166,368
58.3
119,114
41.7
Нийгмийн даатгал төлдөг малчид
78,227
42,513
54.3
35,714
45.7
Нийт ажиллагчид
2019 оны байдлаар нийт малчдын 27.4 хувь нь буюу 78,227 малчин нийгмийн
даатгалд хамрагджээ. Тэдний 42,513 нь буюу 54.3 хувь нь эрэгтэй, 35,714 нь буюу
45.7 хувь нь эмэгтэй малчид байна. Нийгмийн даатгалын ерөнхий газраас эдийн
засгийн идэвхтэй хүн амын 75.7 хувь нь нийгмийн даатгалд даатгуулсан, харин
даатгалд хамрагдах ёстой үлдсэн 25 орчим хувийн олонхийг малчид 11 эзэлж,
нийгмийн даатгалд хамрагдалт тааруу байна гэжээ. 12
Бүдүүвч 2.14. Малчдын нийгмийн даатгалд хамрагдсан байдал насны бүлэг
(2019 он, хувиар)
12.8 , 8%
31.2
30.6 , 19%
18.7 , 12%
12.9
17.2
Эрэгтэй малчдын
дундаж = 25.6
25.3
35.5
Улсын
дундаж = 27.4
34.1
27.8 , 17%
34.2 , 21%
29.8
12.8
21.0
36.7 , 23%
32.5
15-24
25-34
35-44
45-54
55-64
65 ба түүнээс дээш
Эмэгтэй малчдын
дундаж = 30.0
31.1
40.1
Нийгмийн даатгалын сайн дурын даатгалд ажил олгогчтой хөдөлмөрийн гэрээ, ажил гүйцэтгэх гэрээ болон
хөлсөөр ажиллах гэрээ байгуулан ажиллаж байгаагаас бусад иргэн нийгмийн даатгалын сайн дурын хэлбэрт
хамрагдаж болно. Үүнд: малчин, хувиараа хөдөлмөр эрхлэгч, газар тариалан эрхлэгч, бичил уурхай эрхлэгч,
чөлөөт уран бүтээлч, тодорхой хөдөлмөр эрхлээгүй иргэн, гадаад улсад ажиллаж, амьдарч буй иргэн, оюутан
суралцагч, бусад иргэн хамаарна. Сайн дурын даатгуулагч нь сар бүр өөрийн мэдүүлсэн орлогоосоо 11,5 хувь
тэтгэврийн даатгалд, 1 хувь тэтгэмжийн даатгалд, 1 хувь үйлдвэрийн осол, мэргэжлээс шалтгаалсан өвчний
даатгалд нийт 13,5 хувиар шимтгэл төлнө.
12 Нийгмийн даатгалын ерөнхий газрын мэдээллээс, 2020 он. http://www.ndaatgal.mn/v1/view/1202
11
34