๙๐
ศาลเกิดขึ้นในระหว่างการพิจารณาคดีแพ่ง ซึ่งเป็นข้อพิพาทระหว่างคู่กรณีที่เป็นเอกชนด้วยกันทั้งสองฝ่ าย จึงไม่มี
อัยการอยู่ในระหว่างการพิจารณาคดีดังเช่นคดี อาญา ดังนี้ หากเกิดการละเมิดอานาจศาลขึ้น ศาลที่อยู่ในการ
พิจารณาอาจตักเตือนหรือไล่คู่กรณีออกจากห้องพิจารณาหรือ หากบุคคลดังกล่าวยังไม่เชื่อฟัง ให้ อัยการในท้องที่ที่
ศาลตั้งอยู่เป็นผู้ดาเนินการฟ้องร้องในการดาเนินคดีกับผู้ละเมิดอานาจศาลต่อไป
อย่างไรก็ดี หากการกระทาผิดฐานละเมิดอานาจศาลไม่ได้อยู่ในห้องพิจารณา และมีความผิดทางอาญา
ร่วมด้วยให้ศาลใช้กระบวนการตามวิธีพิจารณาความอาญาตามปกติ เพราะคว���มจาเป็นในการรั กษาความสงบใน
บริเวณศาลนั้นหมดไป
ผู้วิจัยมีความเห็นว่า แนวทางที่สองมีความเหมาะสมในการนามาปรับใช้เพื่อไม่ให้เกิดการลงโทษที่ซ้าซ้อน
เนื่องจากมีความชัดเจนและเป็นการดาเนินคดีเพียงครั้งเดียว อันเป็นการสอดคล้องกับหลักการไม่พิจารณาลงโทษ
สองครั้ง
๕.๔ สิทธิในการต่อสู้คดีในการดาเนินคดีเรื่องการละเมิดอานาจศาล
สิทธิในการได้รับการพิจารณาคดีอย่างเป็นธรรม (Right to Fair Trial) ปรากฏอยู่ในข้อ ๑๔ และข้อ ๑๕
แห่งกติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง (ICCPR) ซึ่งเป็นสิทธิมนุษยชนขั้นพื้นฐานที่มี
ความสาคัญอย่างยิ่ง เนื่องจากหลักการและรายละเอียดของสิทธิในการได้รับการพิจารณาคดีตามกติการะหว่าง
ประเทศฉบับนี้มีอยู่ด้วยกันหลายประการ การศึกษาในส่วนนี้จะพิจารณาเปรียบเทียบกับแนวทางการพิจารณาคดีที่
เกี่ยวกับการละเมิดอานาจศาลในประเทศไทย
๕.๔.๑ หลักการพิจารณาโดยศาลที่เป็นกลาง (Impartiality)
หลั กการพิจ ารณาโดยศาลที่เป็ น กลางปรากฏในกติการะหว่างประเทศว่าด้ว ยสิ ทธิพลเมื องและสิ ท ธิ
ทางการเมือง (ICCPR) ข้อ ๑๔ วรรค ๑๑๙๐
๑๙๐
Article 14 of International Covenant on Civil and Political Rights
“1. All persons shall be equal before the courts and tribunals. In the determination of any criminal charge against him,
or of his rights and obligations in a suit at law, everyone shall be entitled to a fair and public hearing by a competent,
independent and impartial tribunal established by law. The press and the public may be excluded from all or part of a trial for
reasons of morals, public order (ordre public) or national security in a democratic society, or when the interest of the private
lives of the parties so requires, or to the extent strictly necessary in the opinion of the court in special circumstances where
publicity would prejudice the interests of justice; but any judgement rendered in a criminal case or in a suit at law shall be
made public except where the interest of juvenile persons otherwise requires or the proceedings concern matrimonial disputes
or the guardianship of children”.