๗๑
๒)
มาตรา ๓๑ แห่งรัฐบัญญัติว่าด้วยเสรีภาพของสื่อ ค.ศ. ๑๘๘๑ “บทบัญญัติตามมาตรา ๓๐ หมาย
รวมถึง การหมิ่นประมาทต่อประธานาธิบดี รัฐมนตรี เจ้าหน้าที่ของรัฐ เจ้าหน้าที่ผู้ใช้อานาจรัฐ หรือบุคคลที่ได้รับ
ค่าตอบแทนจากรัฐ พลเมืองที่ปฏิบัติหน้าที่ให้บริการหรือได้รับมอบหมายจากรัฐชั่วคราวหรือถาวร ลูกขุนหรือ
พยาน....”๑๖๘
บทบัญญัติในมาตรา ๓๑ นี้ มุ่งหมายให้เคารพยังผู้พิพากษา ลูกขุน พยานและขยายไปถึงบุคคลใดก็ตามที่
ปฏิบัติหน้าที่ในงานของรัฐ หากการหมิ่นประมาทเกี่ยวข้องกับสถานภาพหรือหน้าที่ในการปฏิบัติงาน๑๖๙
อย่างไรก็ดี การเผยแพร่ข้อความต่อสาธารณะภายใต้บทบัญญัติมาตรา ๓๑ แห่งรัฐบัญญัติว่าด้วยเสรีภาพ
ของสื่อ มีความสอดคล้องกับการหมิ่นประมาทต่ออานาจตุลาการในประมวลกฎหมายอาญาอยู่แล้ว มีข้อสังเกตว่า
การเยียวยาชดเชยกรณีการหมิ่นประมาทในสาธารณรัฐฝรั่งเศสอยู่ภายใต้กฎหมายอาญา ค่าชดเชยความเสียหายที่
ความเสียหายที่เกิดขึ้นจึงอยู่ภายใต้วิธีพิจารณาความทางอาญา ส่งผลให้ผู้ถูกกล่าวหาว่าได้กระทาการหมิ่นประมาท
มีสิทธิในการสู้คดี อย่างไรดี คดีที่ผู้พิพากษาหรือลูกขุนฟ้องร้อ งว่าตนถูกดูหมิ่นหรือถูกใส่ร้ายอันเนื่องมาจากการ
ปฏิบัติหน้าที่ในสาธารณรัฐฝรั่งเศสแทบไม่ปรากฏนัก๑๗๐
๓.๕.๔.๓ ข้อสังเกต
๑) ความรับผิดเรื่องการหมิ่นประมาทต่อผู้ใช้อานาจตุลาการในกฎหมายสาธารณรัฐฝรั่งเศสถือเป็นการ
กระทาความผิดทางอาญา โดยมีการกาหนดไว้ในบทบัญญัติทางกฎหมาย มิได้กาหนดคาพูดหรือกาหนดไว้ใน
แนวทางปฏิบัติ (guideline) แต่อย่างใด
๒) การกระทาความผิดในเรื่องการหมิ่นประมาทต่อผู้ใช้อานาจตุลาการต้องเข้าสู่กระบวนการพิจารณาทาง
อาญา มิได้ป ล่ อยให้ ด าเนิ น การโดยผู้ พิพากษาหรือองค์คณะที่ได้ รับผลกระทาจากการหมิ่นประมาทดังกล่ า ว
ดาเนินการ
ความแตกต่างในเรื่องการละเมิดอานาจศาลในลักษณะที่เป็นการหมิ่นประมาทของศาลแห่งสาธารณรัฐ
ฝรั่งเศสและคอมมอนลอว์ของสหราชอาณาจักร ได้แก่ การใช้อานาจของศาลคอมมอนลอว์ เป็นไปเพื่อตอบโต้ใน
นามขององค์กรศาล ในขณะที่บทบัญญัติของสาธารณรัฐฝรั่งเศสในเรื่องการลงโทษผู้ที่กระทาการหมิ่นประมาทมี
๑๖๘
Article 31 Loi de Presse :
“Sera punie de la même peine, la diffamation commise par les mêmes moyens, à raison de leurs fonctions ou de leur
qualité, envers le Président de la République, un ou plusieurs membres du ministère, un ou plusieurs membres de l'une ou de
l'autre Chambre, un fonctionnaire public, un dépositaire ou agent de l'autorité publique, un ministre de l'un des cultes salariés
par l'Etat, un citoyen chargé d'un service ou d'un mandat public temporaire ou permanent, un juré ou un témoin, à raison de sa
déposition »
๑๖๙
ในกรณีที่เป็นการหมิ่นประมาทตอบุคคลตามมาตรา ๓๑ ดวยเหตุสวนตัว ความรับผิดจะปรากฏในมาตรา ๓๒ ของกฎหมายวาดวยสื่อ ค.ศ. ๑๘๘๑
๑๗๐
Michael Chesterman, Contempt in the Common law, but not the Civil law, The International and comparative law quarterly,
op.cit., P. 534