๔๘
๓.๓.๔ ประเภทของการละเมิดอานาจศาล
การละเมิดอานาจศาลสามารถแบ่งเป็นประเภทต่าง ๆ ได้ โดยใช้ทั้งลักษณะของการกระทาเป็นเกณฑ์
และใช้ประเภทแห่งคดีเป็นเกณฑ์ ซึ่งสามารถแบ่งได้ ดังนี้
๓.๓.๔.๑ พิจารณาจากการกระทา
การพิจ ารณาจากการกระทาละเมิดอานาจศาล ได้แก่ การละเมิดอานาจศาลโดยตรงและการละเมิด
อานาจศาลโดยอ้อม
๑) การละเมิดอานาจศาลโดยตรง (Direct Contempt)
กรณีที่การละเมิดอานาจศาลนั้นได้กระทาลงต่อหน้าศาลในขณะที่คดียังอยู่ในระหว่างการพิจารณา ถือเป็น
การละเมิดอานาจศาลในทางอาญาโดยตรง ซึ่งหมายถึงการกระทาใด ๆ ที่เป็นการก่อกวนหรือขัดขวางศาลในการ
บริหารความยุติธรรม หรือมีแนวโน้มที่จะก่อให้เกิดการดูหมิ่นเกลียดชังการบังคับใช้กฎหมายของศาล โดยศาลมี
อานาจสั่งลงโทษผู้กระทาความผิดได้ในทันที๑๐๐
การกระทาใดบ้างที่ถือว่าเป็ นการละเมิดอานาจศาลโดยตรงนั้น หากมีบทบัญญัติ ของฝ่ ายนิติบัญญัติ
กาหนดไว้ แม้จะเป็นการกระทาอันมีลักษณะเป็นการละเมิดอานาจศาลที่ได้กระทาทาต่อหน้าผู้พิพากษาในห้อง
ทางานของผู้พิพากษา (chamber) อาจถือว่าเป็นการละเมิดโดยตรงก็ได้ แต่โดยทั่วไปแล้วการละเมิดอานาจศาลใน
ห้องทางานของผู้พิพากษาในระหว่างที่มิได้มีการพิจารณาคดีปกติไม่ถือเป็นการละเมิดอานาจศาล
๒) การละเมิดอานาจศาลโดยอ้อม (Indirect or Constructive Contempt)
การละเมิดอานาจศาลที่ได้กระทาขึ้นภายนอกศาล และศาลมิได้รับรู้ถึงการละเมิดนั้นโดยตรงถือเป็นการ
ละเมิดอานาจศาลโดยอ้อม๑๐๑ ดังนั้น การละเมิดอานาจศาลโดยอ้อมจึงเป็นการกระทาที่ห่างไกลจากที่ตั้งของศาล
และการกระทาดังกล่าวมีแนวโน้มที่จะเป็นการดูแคลน ทาให้เสื่อมความเคารพนับถือ สอดแทรก ป้องกันขัดขวาง
หรือก่อกวนการบริหารความยุติธรรมของศาล๑๐๒ โดยความผิดฐานละเมิดอานาจศาลโดยอ้อมนี้จะต้องมีการพิสูจน์
ความเสียหายที่เกิดขึ้นจริง มิใช่เพียงแต่ใช้พฤติการณ์ประกอบการกระทาว่าจะเป็นการกระทาโดยประการที่น่าจะ
ก่อความเสียหายต่อศาลหรือกระบวนการยุติธรรม
๓.๓.๔.๒ พิจารณาจากประเภทแห่งคดี
การพิจารณาจากประเภทแห่งคดี แบ่งออกเป็น การละเมิดอานาจศาลทางแพ่งและการละเมิดอานาจศาล
ทางอาญา
๑๐๐
John M. Scheb II, Criminal Law (2014) p. 414
Ibid.
๑๐๒
พนัส ทัศนียานนท์, "การลงโทษการวิพากษ์วิจารณ์ หรือ ติชมศาลฐานละเมิดอานาจศาลในสหรัฐอเมริกา, อ้างแล้ว, หน้า ๑๔
๑๐๑