‫ބލް ޑިވެލޮޕްމެންޓް ގޯލްސް" އަކީ ‪ 2015‬ވަނަ‬ ‫އަމިއްލައަށް މަރުވާ މީހުންގެ އަދަދު މަދުކުރުން ހިމެނެއެވެ‪" .‬ސަސްޓެއިނަ ް‬ ‫ބލުގައި ދުނިޔެއަށް ޞުލްޙަ‬ ‫ބސްވެފައިވާ މިހާރަށާއި މުސްތަޤް ަ‬ ‫ބރު ޤައުމުތަކުން އެއް ަ‬ ‫އަހަރު އ‪.‬ދ‪.‬ގެ ހުރިހާ މެން ަ‬ ‫ބލޫޕްރިންޓެކެވެ‪ .‬އެގޮތުން‬ ‫ބއިވަންތަކަމުގެ ް‬ ‫މަސަލަސްކަމާއި ތަނަވަސްކަން ހޯދައި ދިނުމަށްޓަކައި އެކުލަވާލާފައިވާ އެއް ަ‬ ‫މިކަރުދާހުގައި ފަޤީރުކަން ނައްތާލުމަށް އިސްކަންދީފައިވާއިރު މި މަސައްކަތްތަކުގެ ތެރޭގައި ރަނގަޅު ޞިއްޙީ ޚިދުމަތްތަކާއި‬ ‫ތަޢުލީމުގެ ޚިދުމަތްތައް ފޯރުކުރުމަށާއި ހަމަހަމަކަން ޤާއިމްކުރުމަށް މަސައްކަތްކުރުމަށް އިސްކަން ދީފައިވެއެވެ‪.‬‬ ‫‪12‬‬ ‫ބއިކުޅަ‬ ‫ބލާއިރު އިރުމަތީ އޭޝިއާ ސަރަޙައްދަކީ ދުނިޔޭގެ ހަތަރު ަ‬ ‫ދިވެހިރާއްޖެ ހިމެނޭ އިރުމަތީ އޭޝިއާގެ ޤައުމުތަކަށް ަ‬ ‫ބންކްގެ ކްރައިޓީރިއާގެ‬ ‫ބދީ ދިރިއުޅޭ ސަރަޙައްދެއް ކަމުގައިވާއިރު މިސަރަޙައްދުގެ ގިނަ ޤައުމުތަކަކީ ވޯރލްޑް ޭ‬ ‫ބއިގެ އާ ާ‬ ‫އެއް ަ‬ ‫ބތްވާ ޤައުމުތަކެކެވެ‪.‬‬ ‫ތެރެއިން ލޯއިންކަމް ކެޓަގަރީއަށް ނިސް ަ‬ ‫ސަރުކާރުތަކުން އިސްކަންދޭ މިންވަރު ކުޑަ ދާއިރާއެކެވެ‪.‬‬ ‫‪14‬‬ ‫‪13‬‬ ‫ނަފްސާނީ ދުޅަހެޔޮކަމަކީ މި ސަރަޙައްދުގެ ގިނަ‬ ‫އެގޮތުން މި ޤައުމުތަކުގައި ނަފްސާނީ ޞިއްޙަތާގުޅޭ ޤާނޫނާއި‬ ‫ޤަވާޢިދުތައް ހަދާފައިވަނީ މަދު ޤައުމުތަކަކުންނެވެ‪ .‬ޤާނޫނުތައް ހަދާފައިވާ ޤައުމުތަކުންވެސް މިޤާނޫނުތައް ވަނީ‬ ‫ރިވިއުކުރަންޖެހިފައެވެ ‪.‬‬ ‫‪15‬‬ ‫ބޖެޓް ކުޑަކަން‬ ‫މީގެ އިތުރުން މި ޤައުމުތަކުގައި ނަފްސާނީ ދުޅަހެޔޮކަން ޤާއިމްކުރުމަށް ކަނޑައަޅާ ަ‬ ‫ބޖެޓުގެ‬ ‫ފާހަގަކުރެވެއެވެ‪ .‬ސާކްގެ ގިނަ ޤައުމުތަކުގައި ނަފްސާނީ ދުޅަހެޔޮކަމަށް ސަރުކާރުން ކުރާ ހޭދަ ޤައުމީ ޞިއްޙީ ަ‬ ‫ބން ޚަރަދުކުރަން ޖެހޭއިރު ގިނަމީހުންނަކީ‬ ‫ބނުންވާ ގިނަ މީހުން އަމިއްލަ ޖީ ު‬ ‫ބތް ‪ 1%‬އަށްވުރެވެސް ކުޑައެވެ‪ 16 .‬ފަރުވާ ޭ‬ ‫ނިސް ަ‬ ‫ބއެއް ނޫނެވެ‪.‬‬ ‫ބއިވެރިވެފައިވާ ަ‬ ‫އިންޝުއަރެންސް ސްކީމްތަކުގައި ަ‬ ‫‪17‬‬ ‫ބލިތަކާ ގުޅޭ ގޮތުން މިސަރަޙައްދުގައި‬ ‫ނަފްސާނީ ަ‬ ‫ބލިތަކުގެ ތެރޭގައި ޑިޕްރެޝަން ޑިސްއޯޑާސް‪ ،‬އެންޒައިޓީ‬ ‫ހަދާފައިވާ ދިރާސާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި ޕްރިވަލަންޓް ަ‬ ‫ބސްޓެންސް‬ ‫ބހޭވިއާ އެންޑް ސެލްފް ހާރމް‪ ،‬ސިކިޒޮފްރޭނިއާ‪ ،‬ސަ ް‬ ‫ޑިސްއޯޑާސް‪ ،‬މޫޑް ޑިސްއޯޑާސް‪ ،‬އަމިއްލައަށް މަރުވުމުގެ ި‬ ‫ބލިތައް ހިމެނެއެވެ‪.‬‬ ‫ޔޫސް ޑިސްއޯޑާސް‪ ،‬ނިއުރޯޑިވެލޮޕްމެންޓަލް ޑިސްއޯޑާސް‪ ،‬ޑިމެންޝިއާ‪ ،‬އަދި އެނޫންވެސް ނަފްސާނީ ަ‬ ‫ބލިތަކުގައި އުޅޭ މީހުންނާއި މައިންނާއި ކުޑަކުދިންނާއި އުމުރުން ދުވަސްވީ މީހުންނާއި‬ ‫މީގެ އިތުރުން ދާއިމީ ޖިސްމާނީ ަ‬ ‫ބރައެއް އުފުލަންޖެހޭކަމަށް‬ ‫ބޑު ު‬ ‫ބލިތައް ޖެހުމަށް ޮ‬ ‫ބދީތަކުގެ މެދުގައި ތަފާތު ނަފްސާނީ ަ‬ ‫ރެފިއުޖީންނާއި އެނޫންވެސް ނާޒުކު އާ ާ‬ ‫ހޯދުންތަކުން ދައްކައެވެ‪.‬‬ ‫‪18‬‬ ‫‪ibid‬‬ ‫‪Pratap Sharan, Rajesh Sagar, Saurabh Kumar. "Mental health policies in South-East Asia and the public‬‬ ‫‪health role of screening instruments for depression." WHO South-East Asia Journal of Public Health (2017): 5‬‬‫‪11‬‬ ‫‪14‬‬ ‫‪Pratap Sharan, Rajesh Sagar, Saurabh Kumar. "Mental health policies in South-East Asia and the public‬‬ ‫‪health role of screening instruments for depression." WHO South-East Asia Journal of Public Health (2017): 5‬‬‫‪11‬‬ ‫‪15‬‬ ‫‪ibid‬‬ ‫‪16‬‬ ‫‪jitendra k trivedi, 1 dishanter goelroy a kallivayalil, mohan isaac ،dhruba m shrestha, harish c gambheera.‬‬ ‫‪"Regional cooperation in South Asia in the field of mental health." World Psychiatry (2007): 57–59‬‬ ‫‪17‬‬ ‫‪ibid‬‬ ‫‪18‬‬ ‫‪Hossain, Md Mahbub, Purohit Neetu, Sultana Abida, Ahmed Helal Uddin, McKyer E Lisako J. "Prevalence of‬‬ ‫‪mental disorders in South Asia: An umbrella review of systematic reviews and meta-analyses." Asian Journal of‬‬ ��‪Psychiatry (2020): 1876-2018‬‬ ‫‪12‬‬ ‫‪13‬‬ ‫‪3‬‬