‫‪ 5.10.2‬މަސްތުވާތަކެތި ބޭނުންކުރާ މީހުންނަށް ފަރުވާ ހޯދަން އުނދަގޫތަކާ ކުރިމަތިވުން‬ ‫މަސްތުވާތަކެތީގެ ޤާނޫނަކީ ‪ 2011‬ވަނަ އަހަރު ވުޖޫދަށް އައި ގާނޫނެއްކަމުގައި ވީނަމަވެސް‪ ،‬މިހާތަނަށް އެ ޤާނޫނު އެންމެ‬ ‫ބނުންކުރާ މީހުންނަށް ފޯރުކޮށްދޭ‬ ‫ފުރިހަމަ ގޮތުގައި ތަންފީޒުވެފައިނުވާކަން ފާހަގަކުރެވިފައިވެއެވެ‪ .‬މަސްތުވާތަކެތި ޭ‬ ‫ބލިޓޭޝަން ސެންޓަރުތަކުގައި އެޑްމިޓްކޮށްގެން ދެވޭ ޚިދުމަތްތަކާއި‪ ،‬ކޮމިއުނިޓީ‬ ‫ޚިދުމަތްތަކަކީ މިހާރު ޤާއިމްކޮށްފައިވާ ރިހެ ި‬ ‫ބ މީހުންނަށް ސިސްޓެމެޓިކް ކައުންސެލިންގގެ ޚިދުމަތް ދިނުމެވެ‪ .‬މިޚިދުމަތްތައް ހޯދުމަށް އޮންނަ‬ ‫ޕްރޮގްރާމްތަކުގައި ތި ޭ‬ ‫ޕްރޮސީޖަރތައް ނޭނގޭކަމަށާއި އަމިއްލައަށް )ޑްރަގް ކޯޓު މެދުވެރިނުކޮށް( މި ޚިދުމަތްތައް ހޯދަން އުނދަގޫކަމަށް މިސާވޭއަށް‬ ‫ބ މީހުންނަށް އެޚިދުމަތް ހޯދުމަށް އުނދަގޫ‬ ‫މައުލޫމާތު ދިން މީހުން މައުލޫމާތުދީފައިވެއެވެ‪ .‬މީގެ އިތުރުން ރަށްރަށުގައި ތި ޭ‬ ‫ކަމަށާއި އެމީހުންނަށް މާލެ އައިސް ހަދަން ޖެހޭ ޓެސްޓުތައް ހެދުމަށް ހިނގާ ޚަރަދުތަކަކީ އާންމު މީހަކަށް އަމިއްލައަށް‬ ‫ބފައިވެއެވެ‪.‬‬ ‫ކުރުމަށް އުނދަގޫ ޚަރަދުތަކެއްކަމަށް މައުލޫމާތުލި ި‬ ‫ބލިޓޭޝަން ސެންޓަރެއް ހުރުމަށް ދައުލަތަށް ލާޒިމްކުރާއިރު މިފަދަ‬ ‫މަސްތުވާތަކެތީގެ ޤާނޫނުގައި އަންހެނުންނަށް ވަކި ރިހެ ި‬ ‫ބރު ‪ 2022‬ގައެވެ‪ .‬މި ދިރާސާގެ މައުލޫމާތު އެއްކުރުމުގެ މުއްދަތުގައި އެއްކުރެވުނު‬ ‫ސެންޓަރެއް ހުޅުވާފައިވަނީ ނޮވެމް ަ‬ ‫ބލާއިރު‪ ،‬އަންހެނުންނަށް ވަށާޖެހޭ ފަރުވާދެވޭނެ ގޮތެއްނެތުމާއި އަންހެނުންނަކީ މުޖްތަމަޢުގައި ޚާއްޞަ‬ ‫މައުލޫމާތަށް ަ‬ ‫ބޔަކަށްވީކަމުގައި ވީނަމަވެސް ޚިދުމަތްދިނުމަށް އަންހެނުންނަށް ޚާއްޞަކޮށްގެން ޕްރޮސީޖަރތައް‬ ‫ބނުންވާ ަ‬ ‫ރައްކާތެރިކަމެއް ޭ‬ ‫ބނުންވާ އަންހެނުންނަށް ޚިދުމަތްދެވޭނެ‬ ‫ހެދިފައިނުވެއެވެ‪ .‬ޚާއްޞަގޮތެއްގައި މާބަނޑުމީހުންނަށް މުޖްތަމަޢުގައި އެހީތެރިކަން ޭ‬ ���ގޮތެއް ހޯދިފައިނުވާކަން ފާހަގަކުރެވެއެވެ‪.‬‬ ‫‪ 5.10.3‬މަސްތުވާތަކެތި ބޭނުންކުރާ މީހުންނަށް އެހީތެރިވެދޭ ޖަމްޢިއްޔާތައް ބާރުވެރިނުކުރެވުން‬ ‫ބޑު ޙިއްޞާއެއް‬ ‫ބނުންކުރާ މީހުންނަށް ޚިދުމަތްތައް ފޯރުކޮށްދިނުމުގައި މަދަނީ ޖަމިއްޔާތަކުގެ ވަރަށް ޮ‬ ‫މަސްތުވާތަކެތި ޭ‬ ‫އޮތްކަން ފާހަގަކުރެވިފައިވެއެވެ‪ .‬ރާއްޖޭގައި މިދާއިރާއިން މަސައްކަތްކުރަނީ މައިގަނޑު ‪ 04‬ޖަމްޢިއްޔާ ކަމަށްވެފައި‪،‬‬ ‫ބނުންކުރާ މީހުންނާ ގާތުން މަސައްކަތްކުރާ ޖަމާޢަތްތައް ކަމުގައި ވާތީ އެމީހުންނަށް‬ ‫މިޖަމްޢިއްޔާތަކަކީ މަސްތުވާތަކެތި ޭ‬ ‫ތަމްރީނުގެ ފުރުޞަތުތަކަކީ މުޅި މުޖްތަމަޢަށް ފައިދާކުރާނެ ކަމެއްކަމުގައި މަދަނީ ޖަމިއްޔާތަކުން މައުލޫމާތު ދީފައިވެއެވެ‪.‬‬ ‫ބނުންވުމުން ޖަމްޢިއްޔާތަކުން އެހީތެރިކަން‬ ‫ކޮވިޑްގެ ދުވަސްވަރުގައިވެސް ހާފްވޭ ހައުސްތައް ހިންގުމަށް އެހީތެރިކަން ޭ‬ ‫ފޯރުކޮށްދީފައިވާކަން ފާހަގަކުރެވިފައިވެއެވެ‪.‬‬ ‫ނޭޝަނަލް ޑްރަގް އޭޖެންސީގައި ޤާއިމްކޮށްފައިވާ ގަގަން ކްލިނިކް އަކީ އެޑްމިޓްކޮށްގެން ފަރުވާދެވޭނެ ވަސީލަތްތަކެއް‬ ‫ގާއިމްވެފައިނެތް‬ ‫ތަނެއްކަމުގައިވާތީ‬ ‫ނަފްސާނީ‬ ‫ބލީގައި‬ ‫ަ‬ ‫އެޑްމިޓްކުރާ‬ ‫މީހުން‬ ‫އެޑްމިޓްކުރަނީ‬ ‫އައި‪.‬ޖީ‪.‬އެމް‪.‬އެޗްގެ‬ ‫ބލެނިވެރިއެއްގެ އެހީތެރިކަން‬ ‫ސައިކިއެޓްރިކް ވޯޑްގައެވެ‪ .‬އެހެންކަމުން އެފަދަ ހާލަތެއް ދިމާވެއްޖެނަމަ ޢާއިލާ ނުވަތަ ެ‬ ‫ބފައިވެއެވެ‪ .‬އެހެންނަމަވެސް މިފަދައިން‬ ‫ބއްޖެ ހާލަތުގައި މި ޖަމްޢިއްޔާތަކުގެ އެހީތެރިކަން ހޯދާކަމަށް މައުލޫމާތު ލި ި‬ ‫ނުލި ި‬ ‫ބލަދުވެރިކަމާ ހަވާލުވަނީ އެއްވެސް ޕްރޮސީޖަރއެއް ހެދިގެން ނޫންކަމަށް އެފަރާތުން މައުލޫމާތު ދީފައިވެއެވެ‪.‬‬ ‫އެމީހުންގެ ަ‬ ‫މިހެން ކަން އޮތްކަމުގައި ވާއިރު‪ ،‬މިހާތަނަށް ދައުލަތުގެ އެއްވެސް އިދާރާއަކުން މިޖަމްޢިއްޔާތަކަށް ހޭލުންތެރިކަމުގެ‬ ‫ޕްރޮގްރާމްތަކާއި ތަމްރީނު ފުރުޞަތުތަކެއް ފަހިކޮށްނުދޭކަމަށް އެފަރާތްތަކުން މައުލޫމާތު ދީފައިވެއެވެ‪ .‬އެހެންނަމަވެސް‬ ‫ބއްދަލުވުންތަކުގައި ފުރުޞަތު ދޭ ކަމަށް އެން‪.‬ޖީ‪.‬އޯތަކުން މައުލޫމާތުދީފައިވެއެވެ‪.‬‬ ‫ސްޓޭކްހޯލްޑަރ މީޓިންގ ފަދަ ަ‬ ‫‪47‬‬