‫ބނާވަނީ ވަކިން ޚާއްޞަކޮށް ނަފްސާނީ ޞިއްޙަތުގެ ދާއިރާއަށް ކަމަށް ވީ ނަމަވެސް ޞިއްޙީ ދާއިރާ‬ ‫މިދިރާސާގެ ހޯދުންތައް ި‬ ‫ބއިތައް އެކަމާ ގުޅިފައިވާ ކަމެއް ކަމުގައި ވާތީ ތިރީގައި މިވަނީ‬ ‫އެކުލަވާލެވިފައިވާ ގޮތަކީ މިދާއިރާގެ ވަރަށް ގިނަ ަ‬ ‫ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޞިއްޙީ ދާއިރާ އެކުލަވާލެވިފައިވާ ގޮތުގެ ޚުލާސާއެކެވެ‪.‬‬ ‫‪ 2.1‬ޞިއްޙީ ދާއިރާގެ އޮނިގަނޑު‬ ‫ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޞިއްޙީ ޚިދުމަތް ދޭ ތަންތަނަކީ ވަކި ގްރޭޑް ސިސްޓަމެއްގެ ދަށުން މާރކްސް ދެވިގެން ޓަރޝިއަރީ‪،‬‬ ‫ބހާލެވިފައިވާ ޞިއްޙީ ޚިދުމަތްދޭ ތަންތަނެވެ‪ .‬އެގޮތުން ގްރޭޑްކުރުމުގައި‬ ‫ސެކަންޑަރީ އަދި ޕްރައިމަރީ ސަރވިސަސްއަށް ަ‬ ‫ބޑް އޮކިއުޕެންސީ އާއި އެތަންތަނުން ދެވޭ ޚިދުމަތްތަކެވެ‪.‬‬ ‫ބލާ މިންގަނޑުތަކަކީ ޚިދުމަތް ދެވޭ މީހުންގެ އަދަދާއި ެ‬ ‫ަ‬ ‫ގްރޭޑް ސިސްޓަމް އެކުލަވާލެވިފައިވާ ގޮތުގެ ތެރެއިން ދައުލަތުގެ ދަށުން މަސައްކަތްކުރާ ހުރިހާ ޓަރޝިއަރީ އަދި ގްރޭޑް‬ ‫ބލީގެ ޑޮކްޓަރެއްގެ ފަރުވާ ފޯރުކޮށްދިނުމަށް ލާޒިމުކުރެއެވެ‪ .‬މި ފެންވަރުގައި‬ ‫‪ 3‬ލެވެލް ހޮސްޕިޓަލްތަކުގައި ނަފްސާނީ ަ‬ ‫ޤާއިމްވެފައިހުރި ހޮސްޕިޓަލްތަކަކީ އިންދިރާ ގާނދީ މެމޯރިއަލް ހޮސްޕިޓަލާއި ހުޅުމާލެ ހޮސްޕިޓަލާއި އައްޑޫ އެކުއެޓޯރިއަލް‬ ‫ބދުއްޞަމަދު މެމޯރިއަލް ހޮސްޕިޓަލާއި ކުޅުދުއްފުށީ ރީޖަނަލް ހޮސްޕިޓަލާއި ލާމު ގަން ރީޖަނަލް ހޮސްޕިޓަލާއި‬ ‫ހޮސްޕިޓަލާއި ޢަ ް‬ ‫ބތަކުގެ ތެރެއިން މައި‬ ‫އުނގޫފާރު ރީޖަނަލް ހޮސްޕިޓަލެވެ‪ .‬ލާމަރުކަޒީ ޞިއްޙީ ފަރުވާގެ ތެރެއިން ރާއްޖޭގެ އެކި ހިސާ ު‬ ‫މަރުކަޒުތަކުގެ ގޮތުގައި ޤާއިމްކުރެވިފައިވާ ހޮސްޕިޓަލްތަކުގެ މަޤްޞަދަކީ ރާއްޖޭގެ ހެލްތް ސިސްޓަމް ޒަމާނުއްސުރެ‬ ‫ބތަކުގެ ރައްޔިތުން މާލެ ނައިސް އެމީހަކު ދިރިއުޅޭ ރަށާ‬ ‫ބން ރާއްޖޭގެ އެކި ހިސާ ު‬ ‫ބ ު‬ ‫ސެންޓްރަލައިޒްވެފައި އޮތުމުގެ ސަ ަ‬ ‫ކައިރިން‬ ‫ޞިއްޙީ‬ ‫ޚިދުމަތްތައް‬ ‫ނިޒާމެއް‬ ‫ފޯރުކޮށްދެވޭނެ‬ ‫އާސަންދަ މެދުވެރިކޮށް ނަފްސާނީ ބޭސް‬ ‫ޤާއިމްކުރުމެވެ‪ .‬އެހެންނަމަވެސް ޒަމާނުއްސުރެ ޚިދުމަތްތައް‬ ‫ފޯރުކޮށްދީފައިވާ އިންސައްތަ‬ ‫‪63%‬‬ ‫ސެންޓްރަލައިޒްވެފައި ވުމާއި‪ 2009 ،‬ވަނަ އަހަރު ފާސް‬ ‫ކުރެވުނު ލާމަރުކަޒީ ޤާނޫނު ފުރިހަމައަށް ތަންފީޛު ނުކުރެވުމުގެ‬ ‫ނަތީޖާއަކީ އަތޮޅުތެރޭގައި ދިރިއުޅޭ ރައްޔިތުންނަށް އެންމެ‬ ‫ބމެވެ‪.‬‬ ‫ފުރިހަމައަށް ޞިއްޙީ ޚިދުމަތްތައް ނުލި ު‬ ‫މި‬ ‫ދިރާސާގެ‬ ‫ތެރެއިން‬ ‫ހޯދުނު‬ ‫‪30‬‬ ‫މައުލޫމާތަށް‬ ‫‪37%‬‬ ‫ބލާއިރު‪،‬‬ ‫ަ‬ ‫ފާއިތުވެދިޔަ ‪ 5‬އަހަރުގެ ތެރޭގައި ‪ 26,627‬މީހުންނަށް‬ ‫ބސް ފޯރުކޮށްދީފައިވާއިރު‬ ‫އާސަންދަ މެދުވެރިކޮށް ނަފްސާނީ ޭ‬ ‫އޭގެ‬ ‫ތެރެއިން‬ ‫‪16,785‬‬ ‫މީހުންނަށް‬ ‫)‪(63%‬‬ ‫ބސް‬ ‫ޭ‬ ‫އަތޮޅުތެރެ‬ ‫މާލެ‬ ‫ފޯރުކޮށްދީފައިވަނީ ގްރޭޓަރ މާލެ ސަރަހައްދުންނެވެ‪ .‬ރާއްޖޭގެ‬ ‫ބލިތަކަށް‬ ‫ބދީ ގިނަކަމުގައިވީނަމަވެސް )‪ (61.7%‬ނަފްސާނީ ަ‬ ‫ބތުން އަތޮޅުތެރޭގައި އުޅޭ އާ ާ‬ ‫ބލާއިރު ނިސް ަ‬ ‫ބދީއަށް ަ‬ ‫އާ ާ‬ ‫ބމަކީ މާލެ ސަރަޙައްދުގައި މިއަދަދު ގިނަވުމަށް ކުރިމަތިވެދާނެ‬ ‫ރަށްރަށުން ޑޮކްޓަރީ ފަރުވާ އާއި ތެރަޕީގެ ޚިދުމަތް ނުލި ު‬ ‫ބލިތަކަށް ހޭލުންތެރިކަން ކުޑަވުމާއި‪،‬‬ ‫ބތަކެވެ‪ .‬އެއާއެކު ނަފްސާނީ ަ‬ ‫ބ ު‬ ‫ސަ ަ‬ ‫‪31‬‬ ‫ކުޑަ މުޖްތަމަޢުތަކުގައި އުޅޭއިރު މިޚިދުމަތްތައް‬ ‫‪Human rights Atoll Monitoring, CRPD, unpublished‬�� ‫‪Human rights Atoll Monitoring, CRPD, unpublished‬‬ ‫‪6‬‬ ‫‪30‬‬ ‫‪31‬‬