โดยตั้งแต่มีค�ำสั่ง คสช. ฉบับที่ ๓๗/๒๕๕๗ ลงวันที่ ๒๕ พฤษภาคม ๒๕๕๗ จนถึงวันที่ ๓๑ กรกฎาคม ๒๕๕๙ มีสถิติการด�ำเนินคดีพลเรือนของศาลทหาร๕๙ รายละเอียดตามตารางที่ ๑ ดังนี้ ตารางที่ ๑ สถิติการด�ำเนินคดีพลเรือนของศาลทหาร ประเภทความผิด จำ�นวนคดี ฝ่าฝืนไม่ปฏิบัติตามคำ�สั่ง คสช. (ไม่รายงานตัว,ชุมนุมทางการทหาร) ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๑๑๒ ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๑๑๖ ตามพระราชบัญญัติอาวุธปืนฯ/ฝ่าฝืนประกาศ คสช. ฉบับที่ ๕๙/๕๗ , ๖๒/๕๗ รวมจำ�นวนคดีทั้งสิ้น ๓๙ ๖๖ ๕ ๑,๔๕๗ ๑,๕๖๗ - เป็นคดีที่อยู่ระหว่างการพิจารณาของศาล - เป็นคดีที่ศาลพิจารณาแล้วเสร็จ ๕๓๔ ๑,๐๓๓ นอกจากนี้ แผนสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ ฉบับที่ ๓ (พ.ศ. ๒๕๕๗ – ๒๕๖๑) ได้กำ� หนดแผนในการส่งเสริมและคุม้ ครอง สิทธิมนุษยชนเกี่ยวกับสิทธิที่รับรองไว้ใน ICCPR ได้แก่ แผนด้านการเมืองการปกครอง เน้นการแก้ไขสถานการณ์ในจังหวัด ชายแดนภาคใต้ การให้ประชาชนตรวจสอบการใช้อ�ำนาจของภาครัฐ แผนด้านกระบวนการยุติธรรมเน้นการเปลี่ยนแปลง โทษประหารชีวติ เป็นจ�ำคุกตลอดชีวติ ศึกษาความเป็นไปได้ในการเข้าเป็นภาคีอนุสญ ั ญาระหว่างประเทศว่าด้วยการคุม้ ครอง มิให้บคุ คลถูกบังคับให้สญ ู หาย ปรับปรุงแก้ไขกฎหมายให้สอดคล้องกับอนุสญ ั ญาต่อต้านการทรมานฯ แผนของกลุม่ ผูต้ อ้ งหา/ ผูต้ อ้ งขังเน้นการปรับปรุงสภาพเรือนจ�ำ การปฏิบตั ติ อ่ ผูต้ อ้ งหาหรือจ�ำเลย แผนของกลุม่ ผูพ้ น้ โทษเน้นการช่วยเหลือผูพ้ น้ โทษ เพือ่ ไม่ให้กระท�ำผิดซ�ำ้ แผนของกลุม่ ผูต้ อ้ งหาคดียาเสพติดเน้นการฝึกอาชีพ การบ�ำบัด แผนของกลุม่ เหยือ่ /ผูเ้ สียหายเน้นการ พัฒนากลไกช่วยเหลือเยียวยา ๒) สภาพปัญหาของกระบวนการยุติธรรม กระบวนการยุติธรรมของไทย ประกอบด้วย หน่วยงานหลายหน่วยงานตั้งแต่ต�ำรวจ อัยการ ศาล ราชทัณฑ์ ซึ่งการด�ำเนินงานของหน่วยงานต่าง ๆ ในกระบวนการยุติธรรมล้วนมีผลกระทบต่อสิทธิและเสรีภาพของประชาชน ซึ่งจาก การศึกษาสถิตกิ ารร้องเรียนการละเมิดสิทธิมนุษยชนของส�ำนักงาน กสม. พบว่า มีการร้องเรียนว่าถูกละเมิดสิทธิในกระบวนการ ยุติธรรมมากกว่าสิทธิในประเภทอื่น ๆ โดยตั้งแต่ปี ๒��๕๕ – ๒๕๕๙ มีจ�ำนวนร้องเรียน ๗๘๗ ค�ำร้อง จากเรื่องร้องเรียน ทั้งหมด ๒,๔๗๘ ค�ำร้อง คิดเป็นร้อยละ ๓๑.๗๖๖๐ โดยประเด็นที่ร้องเรียน ได้แก่ สิทธิผู้ต้องหา สิทธิผู้เสียหาย สิทธิผู้ต้องขัง สิทธิในการเข้าถึงกระบวนการยุตธิ รรม และอืน่ ๆ และข้อมูลสถิตใิ นช่วงปี ๒๕๕๒ – ๒๕๕๙ พบว่า มีการร้องเรียนว่าเจ้าหน้าที่ ต�ำรวจละเมิดสิทธิมนุษยชนมากกว่าเจ้าหน้าที่ในหน่วยงานอื่น ๆ๖๑ ปัญหาสิทธิในกระบวนการยุติธรรมของประเทศไทย อาจสรุปได้ดังต่อไปนี้ ๒.๑) กระบวนการยุติธรรมต้นน�้ำ ได้แก่ ในชั้นเจ้าหน้าที่ต�ำรวจซึ่งเป็นหน่วยงานในกระบวนการยุติธรรมที่มีความ ใกล้ชดิ กับประชาชนมากทีส่ ดุ จึงมีโอกาสกระทบต่อสิทธิและเสรีภาพของประชาชนมากกว่าหน่วยงานอืน่ ๆ จากการศึกษาวิจยั รายละเอียดตามหนังสือกรมพระธรรมนูญ ด่วนที่สุดที่ กห ๐๒๐๒/๑๕๙๑ ลงวันที่ ๙ สิงหาคม ๒๕๕๙ จาก ระบบสารสนเทศเพื่อการรวบรวมและบริการสารสนเทศด้านสิทธิมนุษยชน: ฐานข้อมูลเรื่องร้องเรียน, งานเดิม. ๖๑ จาก โครงการศึกษาวิจยั สาเหตุการละเมิดสิทธิมนุษยชนในกระบวนการยุตธิ รรมของเจ้าหน้าทีต่ ำ� รวจ, โดย ศ.พล.ต.ต.สัญญา บัวเจริญ และคนอืน่ ๆ, ๒๕๕๔, กรุงเทพฯ: ส�ำนักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ. ๕๙ ๖๐ รายงานผลการประเมินสถานการณ์ 76 ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี ๒๕๕๙