Introduction
ค�ำน�ำ
หลักการปารีส (Paris Principles) ได้ก�ำหนดบทบาทของสถาบันสิทธิมนุษยชน
แห่ ง ชาติ ที่ ส� ำ คั ญ ไว้ อ ย่ า งน้ อ ย ๕ ประเด็ น กล่ า วคื อ (๑) การคุ ้ ม ครองสิ ท ธิ ม นุ ษ ยชน
(protection function) และการท� ำ งานกึ่ ง ตุ ล าการ (quasi-judicial function)
(๒) การให้ ค� ำ ปรึ ก ษาด้ า นสิ ท ธิ ม นุ ษ ยชน (advisory function) (๓) การเฝ้ า ระวั ง
สถานการณ์สิทธิมนุษยชน (monitoring function) (๔) การส่งเสริมสิทธิมนุษยชน
(promotional function) และ (๕) การท�ำงานร่วมกับผู้มีส่วนได้ส่วนเสียและองค์กรอื่น ๆ
ทั้งในและต่างประเทศ (relationship with stakeholders and other bodies)
ประกอบกั บ ตามพระราชบั ญ ญั ติ ค ณะกรรมการสิ ท ธิ ม นุ ษ ยชนแห่ ง ชาติ พ.ศ. ๒๕๔๒
มาตรา ๑๕ (๖) ก�ำหนดให้คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (กสม.) ต้องจัดท�ำรายงานประจ�ำปี
เพื่อประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนภายในประเทศ น�ำเสนอต่อรัฐสภาและคณะรัฐมนตรี
พร้อมทั้งเปิดเผยต่อสาธารณชน
ในการจัดท�ำรายงานผลการประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนของ
ประเทศไทย ปี ๒๕๕๙ กสม. ได้ประมวลข้อมูลสถานการณ์สทิ ธิมนุษยชนในประเทศไทย
จากเหตุการณ์ สถานการณ์ ข้อเท็จจริง รายงานการติดตามตรวจสอบกรณีร้องเรียน
สถิติข้อมูลจากหน่วยงานและองค์กรวิชาชีพที่เกี่ยวข้องด้านการส่งเสริมและคุ้มครอง
สิทธิมนุษยชนหลากหลายแห่ง ตลอดจนการด�ำเนินการด้านนโยบาย แผนงาน และแนวทาง
การปฏิบตั งิ านของรัฐบาลและหน่วยงานของรัฐทีเ่ กีย่ วข้องทัง้ ด้านการพัฒนา การปฏิรปู
สังคมและการเมืองของประเทศไทย น�ำมาวิเคราะห์ สังเคราะห์ ประเมินสถานการณ์ดา้ น
สิทธิมนุษยชนทีส่ ำ� คัญทีอ่ าจมีผลกระทบด้านสิทธิมนุษยชนตามทีร่ บั รองไว้ในรัฐธรรมนูญ
กฎหมายภายในอื่น ๆ รวมทั้งพันธกรณีด้านสิทธิมนุษยชนที่ประเทศไทยเป็นภาคี
มาตรฐานระหว่างประเทศที่เกี่ยวข้อง รวมทั้งค�ำมั่นสัญญาต่าง ๆ ที่รัฐบาลไทยได้ให้ไว้
ต่อประชาคมระหว่างประเทศ พิจารณาถึงความก้าวหน้าและความถดถอยของสถานการณ์
รายงานผลการประเมินสถานการณ์ดา้ นสิทธิมนุษยชนฯ จะน�ำเสนอสถานการณ์โดยจ�ำแนก
ออกเป็น ๔ สถานการณ์หลัก ประกอบด้วย (๑) สถานการณ์ด้าน���ิทธิพลเมืองและสิทธิ
ทางการเมือง (๒) สถานการณ์ด้านสิทธิทางเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรม (๓)
สถานการณ์สทิ ธิมนุษยชนกรณีเฉพาะ และ (๔) สถานการณ์สทิ ธิมนุษยชนของกลุม่ เฉพาะ
กสม. หวังเป็นอย่างยิ่งว่า การเสนอรายงานผลการประเมินสถานการณ์
ด้านสิทธิมนุษยชนฯ ฉบับนี้ จะมีผลต่อการพิจารณาทบทวน แก้ไขปัญหาของประเทศ
และสร้างเสริมสังคมให้เกิดความตระหนักรู้ และความเข้าใจสิทธิมนุษยชนมากยิ่งขึ้น
เพื่อส่งเสริมและคุ้มครองสิทธิมนุษยชนของประเทศไทยต่อไป
คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๖๐