ผูส้ งู อายุในประเทศไทยในส่วนส�ำคัญ คือ
• สถานการณ์ดา้ นเศรษฐกิจ ผูส้ งู อายุจำ� นวนมากยังประสบปัญหาความยากจน มีรายได้ตำ�่ กว่าเส้นความยากจน
(๒,๖๔๗/คน/เดือน) ยังคงต้องพึง่ พิงรายได้จากผูอ้ นื่ และต้องหารายได้เพือ่ การด�ำรงชีวติ
• การเข้าถึงระบบสวัสดิการ พบว่าผู้สูงอายุจ�ำนวนมากที่ยังมีข้อจ�ำกัดในการได้รับเบี้ยยังชีพผู้สูงอายุ
• สถานการณ์ความรุนแรงในรูปแบบต่าง ๆ เช่น การถูกทอดทิง้ ให้อยูอ่ ย่างโดดเดีย่ ว การเลือกปฏิบตั ิ การขาดโครงสร้าง
พืน้ ฐานส�ำหรับผูส้ งู อายุเป็นการเฉพาะ การแสวงหาประโยชน์ทางการเงิน การขาดระบบดูแลเอาใจใส่เป็นพิเศษในระยะยาว เป็นต้น
นอกจากนี้ ยังพบว่าสถิติการฆ่าตัวตายส�ำเร็จของ
ผู้สูงอายุมีแนวโน้มเพิ่มขึ้น ในขณะที่การขับเคลื่อนงานด้าน
ผูส้ งู อายุตามนโยบายและแผนงานด้านผูส้ งู อายุยงั ไม่มสี มั ฤทธิ์
ผลในทางปฏิบัติ จึงเสนอให้รัฐด�ำเนินมาตรการที่จ�ำเป็น และ
เป็นรูปธรรม ซึ่งท�ำให้สิทธิดังกล่าวเกิดขึ้นจริงโดยผลักดัน
ให้ เ กิ ด การแก้ ไ ขปั ญ หาที่ ก ระทบต่ อ ผู ้ สู ง อายุ อ ย่ า งจริ ง จั ง
การประกัน คุ้มครองและส่งเสริมสิทธิมนุษยชนของผู้สูงอายุ
ในนโยบายด้ า นการพั ฒ นาที่ ส อดคล้ อ งกั บ หลั ก การตาม
เป้าหมายการพัฒนาอย่างยั่งยืน (Sustainable Development Goals : SDGs) การเสริมสร้างความเข้มแข็งในการส่งเสริม
และคุ้มครองสิทธิของผู้สูงอายุ และการสนับสนุนกระบวนการจัดท�ำอนุสัญญาระหว่างประเทศทางด้านสิทธิมนุษยชนของ
ผู้สูงอายุภายใต้กรอบการท�ำงานของคณะท�ำงาน UN Open – ended Working Group on Ageing ของสหประชาชาติ
กลุ่มแรงงานข้ามชาติและผู้ติดตาม
ประเทศไทยยังมิได้เข้าเป็นภาคีอนุสัญญาว่าด้วย
การคุม้ ครองสิทธิของแรงงานย้ายถิน่ และสมาชิกในครอบครัว
(ICRMW) อย่างไรก็ตาม สิทธิของแรงงานย้ายถิ่น (แรงงาน
ข้ามชาติ) ได้ถูกรับรองอยู่ในสนธิสัญญาระหว่างประเทศด้าน
สิทธิมนุษยชนที่ประเทศไทยเป็นภาคีหลายฉบับ ในขณะที่
รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย (ฉบับชัว่ คราว) พุทธศักราช
๒๕๕๗ จะเน้นการรับรองเฉพาะสิทธิและเสรีภาพของคนไทย
เป็นส�ำคัญ แต่ประเทศไทยยังคงต้องพึ่งพาแรงงานข้ามชาติ
โดยเฉพาะอย่ า งยิ่ ง จากประเทศเพื่ อ นบ้ า นเพื่ อ ทดแทน
แรงงานคนไทย โดยในปี ๒๕๕๙ แม้รฐั ได้มนี โยบาย/มาตรการเพือ่ ส่งเสริมสิทธิและแก้ไขปัญหาแรงงานข้ามชาติหลายประการ
อาทิ การออกพระราชก�ำหนดการน�ำคนต่างด้าวมาท�ำงานกับนายจ้างในประเทศ พ.ศ. ๒๕๕๙ การจัดท�ำโครงการความ
ร่วมมือทางวิชาการเพื่อการแก้ไขปัญหารูปแบบการท�ำงานที่ไม่เป็นที่ยอมรับในอุตสาหกรรมประมงและอุตสาหกรรม
ต่อเนื่องประมงทะเล รวมถึงการจัดการด้านนโยบายทั้งการพิสูจน์สัญชาติ หรือการขึ้นทะเบียนแรงงานต่างด้าว ซึ่งท�ำให้สถิติ
แรงงานต่างด้าวที่เข้าเมืองผิดกฎหมายมีแนวโน้มลดลง แต่ก็ยังพบปัญหาที่ส่งผลกระทบต่อสิทธิของแรงงานข้ามชาติและ
ผู้ติดตามในหลายส่วน กล่าวคือ
• กระบวนการพิสูจน์สัญชาติของแรงงานข้ามชาติ ซึ่งมีความยากล�ำบากในการเข้าถึง และมีค่าใช้จ่ายที่เกี่ยวข้อง
จ�ำนวนมาก
• ปัญหาสภาพการท�ำงานที่ไม่ปลอดภัย การเข้าถึงและใช้สิทธิจากระบบประกันสังคมและหลักประกันสุขภาพ
รวมถึงการไม่สามารถจัดตั้งและเป็นกรรมการสหภาพแรงงานได้
รายงานผลการประเมินสถานการณ์
60
ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี ๒๕๕๙