• สถานการณ์เด็กกับสือ่ ออนไลน์ พบว่า มีแนวโน้มการ
ใช้งานสือ่ ออนไลน์ของเด็กทีเ่ พิม่ สูงขึน้ เช่นเดียวกับแนวโน้มทีเ่ พิม่
ขึ้นของสื่อที่มีเนื้อหาไม่เหมาะกับเด็ก ในขณะที่มาตรการในการ
ป้องกันเด็กจากสือ่ ทีไ่ ม่เหมาะสมของรัฐยังไม่ครอบคลุมและทันต่อ
พัฒนาการทางด้านเทคโนโลยีและพฤติกรรมการใช้สอื่ ของเด็กอย่าง
ทันท่วงที
• สถานการณ์ ข องเด็ ก เคลื่ อ นย้ า ยและเด็ ก ที่ เ ป็ น
บุตรของแรงงานโยกย้ายถิ่นฐานพบว่า มีข้อจ�ำกัดในการได้รับ
สิทธิขนั้ พืน้ ฐานด้านการศึกษาและการสาธารณสุข ตลอดจนปัญหาในการปรับตัวเมือ่ เข้าอยูใ่ นระบบการศึกษา รวมถึงภาวะเสีย่ งต่อ
การเผชิญกับปัญหาความรุนแรง การถูกเลือกปฏิบตั ิ การถูกล่วงละเมิดและแสวงหาผลประโยชน์ทางเพศ การถูกท�ำร้ายร่างกาย
ตลอดจนการถูกชักจูงให้เข้าสูข่ บวนการยาเสพติด และถูกล่อลวงเพือ่ เข้าสูว่ งจรการค้ามนุษย์
กลุ่มนักปกป้องสิทธิมนุษยชน
กล่าวคือ
สมัชชาใหญ่แห่งสหประชาชาติให้ความเห็นชอบ
กับสาระของปฏิญญาว่าด้วยสิทธิและความรับผิดชอบของ
ปัจเจกบุคคล กลุม่ บุคคล และองค์กรของสังคมในการส่งเสริม
และคุ้มครองสิทธิมนุษยชนและเสรีภาพขั้นพื้นฐาน หรือเป็น
ที่รู้จักในนามของปฏิญญาว่าด้วยผู้พิทักษ์สิทธิมนุษยชน หรือ
นักปกป้องสิทธิมนุษยชน ซึ่งหมายถึง บุคคลที่ส่งเสริมและ
ต่อสูเ้ พือ่ ให้เกิดการคุม้ ครองและตระหนักถึงสิทธิมนุษยชนและ
เสรีภาพขัน้ พืน้ ฐาน โดยยังคงพบสถานการณ์ทเี่ กิดขึน้ กับนักปกป้อง
สิทธิมนุษยชน และครอบครัวของนักปกป้องสิทธิมนุษยชน
• การถูกคุกคาม ข่มขู่ การถูกฟ้องร้องด�ำเนินคดีเชิงยุทธศาสตร์เพือ่ ระงับการมีสว่ นร่วมของสาธารณชน (Strategic Litigation
Against Public Participation : SLAPP) โดยมักจะใช้ขอ้ หาหมิน่ ประมาทโดยการโฆษณาและการน�ำข้อมูลเข้าสูร่ ะบบคอมพิวเตอร์
ซึง่ ส่งผลให้เกิดความหวาดกลัวในการทีจ่ ะออกมาแสดงความคิดเห็นหรือเผยแพร่ความคิดเห็นต่อสถานการณ์ตา่ ง ๆ ทีเ่ กิดขึน้
• การบังคับสูญหาย (enforced disappearance) ซึ่งมีการสอบสวนและน�ำคดีขึ้นสู่ชั้นศาลไม่มากนัก รวมทั้ง
มีหลายคดีทผี่ กู้ ระท�ำความผิดยังไม่ได้รบั การลงโทษ ครอบครัวและญาติไม่ได้รบั การแจ้งข้อมูลความคืบหน้าในการด�ำเนินการใด ๆ
• ข้อจ�ำกัดของการเยียวยาความเสียหาย โดยมีแต่การให้ความช่วยเหลือด้านการเงินและด้านทนายความ
ทั้งนี้ ได้มีการน�ำเสนอ (ร่าง) พระราชบัญญัติป้องกันและปราบปรามการทรมานและการกระท�ำให้บุคคลสูญหาย
พ.ศ. .... เพื่อให้สภานิติบัญญัติแห่งชาติพิจารณา ในขณะที่ รัฐให้ความส�ำคัญกับนักปกป้องสิทธิมนุษยชน โดยการรายงาน
ทบทวนสถานการณ์สทิ ธิมนุษยชนของประเทศไทย ภายใต้กระบวนการ UPR รอบที่ ๒ คณะรัฐมนตรีมมี ติให้คำ� รับรองในส่วน
ทีเ่ กีย่ วข้องกับนักปกป้องสิทธิมนุษยชนทีเ่ สนอโดยประเทศต่าง ๆ รวมทัง้ กระทรวงยุตธิ รรม โดยกรมคุม้ ครองสิทธิและเสรีภาพ
ได้แสดงความมุ่งมั่นในการบรรจุประเด็นเกี่ยวกับนักปกป้องสิทธิมนุษยชนไว้ใน (ร่าง) แผนสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ ฉบับที่ ๔
กลุ่มบุคคลที่มีความหลากหลายทางเพศ
ในช่วงทศวรรษทีผ่ า่ นมา สังคมไทยมีพฒ
ั นาการของการยอมรับอัตลักษณ์ ความหลากหลาย และการแสดงออกทางเพศ
เพิ่มมากยิ่งขึ้น โดยจะพบพัฒนาการทั้งในด้านการก�ำหนดค�ำเรียกในเอกสารราชการ หลักฐานการเกณฑ์ทหาร และอื่น ๆ
ท���ง้ นี้ กสม. พบสถานการณ์สทิ ธิมนุษยชนใน ๕ มิตสิ ำ� คัญ คือ
รายงานผลการประเมินสถานการณ์
58
ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี ๒๕๕๙