และสถานะบุคคลของเด็กนักเรียน นักศึกษา และบุคคลไร้สญั ชาติในประเทศไทยทีเ่ ป็นบุตรของชนกลุม่ น้อย และกลุม่ ชาติพนั ธุท์ เี่ กิด
ในราชอาณาจักรไทย รวมถึงเด็กและบุคคลทีก่ ำ� ลังศึกษาอยูใ่ นสถาบัน การศึกษาหรือส�ำเร็จการศึกษาแล้ว ให้ได้สญ
ั ชาติไทย
เป็นการทัว่ ไป โดยการตราพระราชบัญญัตกิ ารทะเบียนราษฎร พ.ศ. ๒๕๓๔ แก้ไขเพิม่ เติม (ฉบับที่ ๒) ทีก่ ำ� หนดหลักเกณฑ์เรือ่ งการ
จดทะเบียนการเกิดของเด็กทุกคนทีเ่ กิดในราชอาณาจักรไทย และพระราชบัญญัตกิ ารทะเบียนราษฎร (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๕๑
ก�ำหนดหลักการเกีย่ วกับการจัดท�ำทะเบียนประวัตขิ องบุคคลทีอ่ าศัยอยูใ่ นประเทศไว้อย่างชัดเจน
กลุ่มคนพิการ
การด�ำเนินการเพือ่ ส่งเสริม คุม้ ครองและพัฒนาคุณภาพชีวติ คนพิการของรัฐมีความก้าวหน้าเป็นอย่างยิง่ โดยเฉพาะ
ความก้าวหน้าในฐานะรัฐภาคีพันธกรณีด้านสิทธิมนุษยชน รัฐได้ยื่นภาคยานุวัติสารต่อสหประชาชาติเพื่อเข้าเป็นภาคีพิธีสาร
เลือกรับของอนุสัญญาว่าด้วยสิทธิของคนพิการ (OP- CRPD) เพื่อประกันสิทธิ เสรีภาพให้แก่คนพิการกรณีถูกละเมิดสิทธิ
ทีไ่ ด้รบั การรับรองในอนุสญ
ั ญาว่าด้วยสิทธิของคนพิการ (CRPD) และกระบวนการเยียวยาภายในประเทศไม่สามารถบรรลุผลได้
ส�ำหรับความก้าวหน้าภายในประเทศ รัฐได้แก้ไขปัญหาความเหลือ่ มล�ำ้ ในการเข้าถึงสิทธิประโยชน์ดา้ นสาธารณสุขของคนพิการ
โดยมีค�ำสั่งหัวหน้า คสช. ที่ ๕๘/๒๕๕๙ เรื่องการรับบริการสาธารณสุขของคนพิการตามกฎหมายว่าด้วยหลักประกันสุขภาพ
แห่งชาติ และกฎหมายว่าด้วยการประกันสังคม นอกจากนี้ ยังก�ำหนดและขับเคลือ่ นนโยบาย แนวทางต่าง ๆ เพือ่ ให้คนพิการ
ได้รับการพัฒนาคุณภาพชีวิต เข้าถึงสิทธิประโยชน์และความช่วยเหลือจากรัฐ อาทิ โครงการสานพลังสู่มิติใหม่สร้าง
งานสร้างอาชีพคนพิการ ๑๐,๐๐๐ อัตรา เพื่อขับเคลื่อนการจ้างงานคนพิการ และก�ำหนดนโยบาย ปี ๒๕๕๙ เป็น
ปีแห่งความร่วมมือด้านการจัดการศึกษาส�ำหรับบุคคลทีม่ คี วามต้องการจ�ำเป็นพิเศษ เพือ่ ส่งเสริมให้คนพิการเข้าถึงการศึกษา
ทุกระบบและทุกระดับการศึกษา การขับเคลื่อนแนวทางการสร้างอารยะสถาปัตย์ เพื่อให้ทุกคนในสังคมได้ใช้ประโยชน์
ร่วมกัน แต่อย่างไรก็ตาม รัฐควรมีการขับเคลือ่ นนโยบาย แนวทางต่าง ๆ ในการส่งเสริมคุณภาพชีวติ คนพิการให้เข้าถึงครอบคลุม
ทุกพื้นที่โดยเฉพาะพื้นที่ชนบทหรือพื้นที่ห่างไกล และควรปฏิบัติการเชิงรุกในการสร้างความตระหนักรู้แก่สังคมให้เข้าใจ
ถึงสิทธิของคนพิการให้มากยิ่งขึ้น
กลุ่มเด็ก
ภาพรวมสถานการณ์สิทธิมนุษยชนในประเทศไทย ปี ๒๕๕๙
นอกจากนี้ รัฐยังด�ำเนินการขับเคลือ่ น นโยบาย แนวทางต่าง ๆ ให้กา้ วหน้าบรรลุผลเป็นรูปธรรม อาทิ โครงการก�ำหนด
สถานะให้แก่บคุ คลไร้สญ
ั ชาติ โดยเฉพาะเด็กและเยาวชนทัง้ ในและนอกระบบการศึกษาให้ได้รบั สัญชาติไทยอย่างถูกต้อง กรณี
กระทรวงมหาดไทยมีหนังสือผ่อนปรนให้บคุ คลไร้รฐั ไร้สญั ชาติทไี่ ด้รบั การขึน้ ทะเบียนแล้วสามารถเดินทางออกนอกพืน้ ทีเ่ ขตอ�ำเภอ
ทีค่ วบคุมได้ แต่ให้อยูภ่ ายในเขตจังหวัดนัน้ ทัง้ นี้ กสม. ยังมีความกังวลต่อสถานการณ์สทิ ธิของกลุม่ ผูเ้ ฒ่าไร้สญั ชาติ (อายุ ๖๐ ปี ขึน้ ไป)
ซึง่ มีทงั้ สิน้ ๘๐,๑๑๘ คน ในขณะทีม่ เี ด็กและเยาวชนไร้รฐั ไร้สญั ชาติทอี่ ยูใ่ นสถานศึกษา และไม่มเี อกสารพิสจู น์ตวั บุคคล (เด็กรหัส G)
จ�ำนวน ๙๐,๙๖๖ คน และเด็กและเยาวชนทีเ่ ติบโตในประเทศไทย (เกิดนอกประเทศไทย) ซึง่ ยังประสบปัญหาการพัฒนาสถานะ
บุคคลตามกฎหมายไทย
ในปี ๒๕๕๙ รัฐมีความก้าวหน้าในการด�ำเนินมาตรการเพื่อแก้ไขปัญหาเด็กหลายประการที่สอดคล้องกับ
ข้อกังวลของคณะกรรมการสิทธิเด็กแห่งสหประชาชาติ (CRC) ได้แก่ การให้ความส�ำคัญต่อภาวะโภชนาการ และการเลีย้ งดูเด็ก
่
แรกเกิด การอนุมตั ริ า่ งกฎหมายก�ำกับการโฆษณาผลิตภัณฑ์ทดแทนนมแม่ การมีมาตรการแก้ไขปัญหาการออกจากโรงเรียนกลางคัน บทที
๒
การปกป้องคุ้มครองเด็กจากการกระท�ำรุนแรง และการคุ้มครองเด็กจากการใช้แรงงานทุกรูปแบบ อย่างไรก็ดี ยังพบข้อมูล
สถานการณ์ทนี่ า่ ห่วงกังวลหลายประการ กล่าวคือ
• ปัญหาการกระท�ำรุนแรงต่อเด็ก
• สถานการณ์การเสียชีวิตของเด็กจากการจมน�้ำ อุบัติเหตุทางถนน และอุบัติเหตุจากรถรับส่งนักเรียน โดยมี
จ�ำนวนเด็กที่เสียชีวิตจากการจมน�้ำ ๖๙๙ ราย เสียชีวิตจากอุบัติเหตุจากรถโดยสารทัศนะศึกษาและรถรับจ้างรับส่งนักเรียน
๑๐ ราย
รายงานผลการประเมินสถานการณ์
57
ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี ๒๕๕๙