สิิทธิิด้า้ นการศึึกษา
1
03
สถานการณ์์
ปััญหาหรืืออุุปสรรค
1.1 การเข้้าถึึงและคุุณภาพการศึึกษา
การประเมิินสถานการณ์์ด้้านสิิทธิิทางเศรษฐกิิจ สัังคม และวััฒนธรรม
ข้้อมููลของกระทรวงศึึกษาธิิการ ปีีการศึึกษา 2566
มีีจำำ�นวนนัักเรีียนทุุกสัังกััด รวมทั้้�งสิ้้�น 12,159,244 คน
พบรายงานจำำ�นวนนัักเรีียนที่่�ออกจากโรงเรีียนกลางคััน123
ของ สพฐ. เปรีียบเทีีย บระหว่่างปีีการศึึกษา 2565
และ 2566 มีีจำ�น
ำ วนลดลง แต่่มีเี ด็็กที่่�ติดต
ิ ามแล้้วไม่่พบตัวั
เพิ่่�มขึ้้�น124 โดยจัังหวััดที่่�มีีเด็็กออกกลางคัันมากที่่�สุุด
คืือ จัังหวััดนราธิิวาส เพชรบููรณ์์ อุุบลราชธานีี สระแก้้ว
และปทุุมธานีี125 ตามลำำ�ดัับ มีีสาเหตุุมาจากปััญหา
ความจำำ�เป็็นของครอบครััว ปััญหารายได้้ไม่่เพีียงพอ
ต่่อค่่าใช้้จ่่ายที่่�จำำ�เป็็น ปััญหาสุุขภาพ การย้้ายถิ่่�นที่่�อยู่่�
การไม่่ ไ ด้้ รัั บสวัั สดิิ ก ารด้้ า นการศึึ ก ษา และบางส่่ ว น
อยู่่�ในกระบวนการยุุติิธรรม126
“
ในการติิดตามตััวเด็็กมีีอุุปสรรค
ในการเชื่่�อมโยงข้้อมููลสารสนเทศ
ที่่�ไม่่สามารถเชื่่�อมโยงได้้ทุุกหน่่วยงาน
”
ที่่�มา: เดลิินิิวส์์
เพื่่� อ ให้้ ก ารช่่ ว ยเหลืื อ หรืือส่่ ง ต่่ อ ข้้ อ มููลรายบุุ ค คล 127
นอกจากนี้้� มีี ก รณีี ที่่� เ ยาวชนหญิิ ง ถููกควบคุุ มตัั ว อยู่่� ใ น
สถานพิินิิจจึึงไม่่ได้้มอบตััวภายในเวลาที่่�กำำ�หนดทำำ�ให้้
ไม่่มีีชื่่�อในฐานข้้อมููลระบบการศึึกษา ในด้้านคุุณภาพ
การศึึกษามีีรายงานสมรรถนะการศึึกษาไทยในเวทีีสากล
ปีี 2565 เกี่่� ย วกัั บ การลดความเหลื่่� อ มล้ำำ��ตัั ว ชี้้� วัั ด
ทางการศึึกษาที่่�พิจิ ารณาจากการได้้รับั งบประมาณ อััตรา
การเข้้าเรีียนมััธยมศึึกษาและอััตราส่่วนต่่อครูู 1 คน
สะท้้ อ นว่่ า การจัั ด การศึึ ก ษายัั ง สร้้ า งโอกาสไม่่ ทั่่� ว ถึึ ง
ทุุกกลุ่่�มเป้้าหมายและมีีความเหลื่่�อมล้ำำ��ในเชิิงพื้้�นที่่�128
อีีกทั้้�งผลการประเมิินสมรรถนะนัักเรีียนมาตรฐานสากล
ที่่�ประเมิินทุุก 3 ปีี (Programme for International
Student Assessment) หรืือ PISA ประจำำ�ปีี 2022
ของเด็็กไทยมีีคะแนนลดลงต่ำำ��สุดุ ในรอบ 20 ปีี ใน 3 ด้้าน
ได้้แก่่ คณิิตศาสตร์์ วิิทยาศาสตร์์ และการอ่่าน129
123เด็็กออกกลางคััน หมายถึึง เด็็กในวััยการศึึกษาขั้้�นพื้้น
� ฐานที่่�เคยเข้้าเรีียนในสถานศึึกษาแล้้วแต่่ออกจากสถานศึึกษาก่่อนที่่�จะจบการศึึกษา
ขั้้�นพื้้�นฐาน.
124จาก
82
หนัังสืือกระทรวงศึึกษาธิิการ ที่่� ศธ 0208/3512 ลงวัันที่่� 21 ธัันวาคม 2566 เรื่่�อง ขอความอนุุเคราะห์์ข้้อมููลเพื่่�อประกอบ
การจััดทำำ�รายงานผลการประเมิินสถานการณ์์ด้้านสิิทธิิมนุุษยชนของประเทศไทย ปีี 2566.
125จาก ปลััด ศธ. ยัันยอดเด็็กออกกลางคััน ข้้อมููลจริิง แนะ สพฐ. สอศ. ใช้้ข้้อมููลวางแผนงบ-เพิ่่�มผู้้�เรีียน, โดย มติิชน, 3 พฤษภาคม 2566.
สืืบค้้นจาก https://www.matichon.co.th/education/news_3957028
126จาก สถิิติิเผย กว่่า 60% ของเด็็กในกระบวนการยุุติิธรรมหลุุดจากระบบการศึึกษา กสศ. จัับมืือกรมพิินิิจฯ และ 20 เครืือข่่าย
เร่่งคืืนคนคุุณภาพสู่่�สัังคม, โดย THE STANDARD TEAM, 11 กัันยายน 2566. สืืบค้้นจาก https://thestandard.co/rating-says-60percents-justice-process-children-missing-education/
127จาก สถิิติิเผย กว่่า 60% ของเด็็กในกระบวนการยุุติิธรรมหลุุดจากระบบการศึึกษา กสศ. จัับมืือกรมพิินิิจฯ และ 20 เครืือข่่าย
เร่่งคืืนคนคุุณภาพสู่่�สัังคม. งานเดิิม.
128จาก สมรรถนะการศึึกษ��ไทยในเวทีีสากล ปีี 2565 (IMD 2022) (น. ซ - ฌ), โดย สำำ�นัักงานเลขาธิิการสภาการศึึกษา, กรุุงเทพฯ: กระทรวง
ศึึกษาธิิการ.
129จาก การแถลงข่่าวผลการประเมิิน PISA 2022, โดย สถาบัันส่่งเสริิมการสอนวิิทยาศาสตร์์และเทคโนโลยีี, 6 ธัันวาคม 2566. สืืบค้้นจาก
https://pisathailand.ipst.ac.th/news-21/