เป็็ น กลุ่่�มที่่� มีี ค วามเปราะบางทางเศรษฐกิิ จ
จากการจ้้างงานที่่�ไม่่มั่่�นคงและไม่่ได้้รัับความคุ้้�มครอง
ทางสัังคมที่่�เพีียงพอ เช่่น กลุ่่�มผู้้�รัับงานไปทำำ�ที่่�บ้้าน
เสี่่� ย งไม่่ ไ ด้้ รัั บ งาน เข้้ า ถึึ ง แหล่่ ง เงิิ นกู้้� ได้้ ย าก รายได้้
ไม่่มั่่น� คงหรืือไม่่มีกี ารกำำ�หนดค่่าจ้้างขั้้นต่ำ
� �
ำ� ไม่่มีสิี ทิ ธิิในการ
รวมตััวเพื่่�อเจรจาต่่อรองหรืือจััดตั้้�งสหภาพแรงงาน83
กลุ่่�มลููกจ้้างทำำ�งานบ้้านไม่่สามารถรัับเงิินจากกองทุุน
เงิินทดแทนเมื่่�อได้้รับบ
ั าดเจ็็บจากการทำำ�งาน กลุ่่�มลููกจ้้าง
ภาคการเกษตรที่่�เป็็นแรงงานข้้ามชาติิประสบปััญหา
ไม่่มีีหลัักประกัันสุุขภาพ การได้้รัับค่่าจ้้างต่ำำ��กว่่าค่่าแรง
ขั้้�นต่ำำ�� หรืือมีีที่่�พัักที่่�ไม่่เหมาะสม84 และแรงงานกลุ่่�มนี้้�
ไม่่ ส ามารถสมัั ค รเป็็ นผู้้� ประกัั นตนต ามมาตรา 33
ในขณะที่่� ก ารเป็็ นผู้้� ประกัั นตนต ามมาตรา 40
ได้้ สิิ ท ธิิ ป ระโยชน์์ น้้ อ ยกว่่ า ผู้้�ประกัั นตนม าตรา 33
ส่่งผลให้้หลายคนเลืือกที่่�จะไม่่เป็็นผู้้�ประกัันตน
“
กรณีีแรงงานแพลตฟอร์์ม (ไรเดอร์์)
พบข้้อจำำ�กััดหลายประการ อาทิิ
ไม่่มีีสวััสดิิการทางสัังคม ไม่่มีีกฎหมายรองรัับ
การจััดตั้้�งสหภาพแรงงาน การเข้้าไม่่ถึึง
ความเป็็นธรรมในการทำำ�งาน
จะได้้รับั การคุ้้�มครองตามกฎหมายนี้้�เช่่นกัน
ั อย่่างไรก็็ตาม
หลายภาคส่่วนมองว่่าแรงงานแพลตฟอร์์มมีนิี ิติิสััมพันธ์
ั ์
ในลัักษณะของลููกจ้้างจึึงไม่่ควรมีีกฎหมายเป็็นการเฉพาะ
แต่่ควรใช้้กฎหมายแรงงานที่่�มีีอยู่่�เพื่่�อให้้ความคุ้้�มครอง
แก่่ แ รงงานแพลตฟอร์์ ม น อกจากนี้้� ไ ม่่ มีี ก ารปรัั บ
ค่่าแรงขั้้�นต่ำำ��มาหลายปีีแล้้ว ในขณะที่่�ค่่าครองชีีพสููงขึ้้�น
อย่่างต่่อเนื่่�อง
03
ที่่�มา: TNN online
1.3 แรงงานข้้ามชาติิ
ยัังคงไม่่ได้้รับั การคุ้้�มครองตามกฎหมายแรงงาน
และถููกละเมิิดสิิทธิิมนุุษยชน โดยเฉพาะกลุ่่�มเข้้าเมืือง
ผิิดกฎหมายและไม่่ได้้รัับอนุุญาตให้้ทำำ�งาน อุุปสรรค
ส่่วนหนึ่่�งมาจากการนำำ�เข้้าแรงงานยัังคงมีีกระบวนการ
ทั้้� ง ชั่่� ว โมงการทำำ� งานยาวนานเพื่่� อ ให้้ ไ ด้้ จำ�น
ำ วนรอบ ที่่� ซัั บซ้้ อ นหลายขั้้� นต อน นอกจากนี้้� มีี ร ายงานจาก
จนทำำ� ให้้ เ สี่่� ย งต่่ อ การประสบอุุ บัั ติิ เ หตุุ แ ละการถููกลด ภาคประชาสัังคมว่่าแรงงานข้้ามชาติิได้้รับค่
ั า่ จ้้างต่ำำ��กว่่า
85
87
ค่่ า รอบโดยไม่่ ไ ด้้ รัั บ ความยิิ น ยอมจากไรเดอร์์
ค่่าจ้้างขั้้�นต่ำำ�� การทำำ�งานเป็็นเวลานาน การถููกหลอก
อย่่างไรก็็ตาม รง. ให้้การคุ้้�มครองแรงงานนอกระบบ มาทำำ�งานโดยไม่่จ่า่ ยค่่าจ้้างและยึึดเอกสารประจำำ�ตัวั ของ
โดยการออกตรวจแรงงาน 86 การเชิิ ญ ชวนให้้ สมัั ค ร แรงงาน การถููกทำำ�ร้า้ ยร่่างกาย88 ถููกล่่วงละเมิิดทางเพศ
เป็็นผู้้�ประกัันตนตามมาตรา 40 และจััดทำำ�ร่่าง พ.ร.บ. การแจ้้งเกิิดเด็็กที่่�เป็็นลููกแรงงานข้้ามชาติิเป็็นเรื่่�องยาก
คุ้้�มครองแรงงานอิิสระ พ.ศ. .... ซึ่่ง� แรงงานแพลตฟอร์์ม เนื่่� อ งจากต้้ อ งมีี ค นไทยรัั บ รองและต้้ อ งระบุุ ที่่� อ ยู่่�
”
การประเมิินสถานการณ์์ด้้านสิิทธิิทางเศรษฐกิิจ สัังคม และวััฒนธรรม
1.2 แรงงานนอกระบบ
83จาก
สรุุปการประชุุมวิชิ าการและแลกเปลี่่ย� นเรีียนรู้้เ� สีียงที่่�คนไม่่ได้้ยิิน: ประชากรกลุ่่�มเฉพาะครั้้ง� ที่่� 2 ณ อิิมแพค เมืืองทองธานีี ห้้องย่่อยที่่� 4
แรงงานนอกระบบ เมื่่�อวัันที่่� 21 กุุมภาพัันธ์์ 2566, (2566, มีีนาคม), โดย สสส., กรุุงเทพฯ: สำำ�นัักงานคณะกรรมการสิิทธิิมนุุษยชนแห่่งชาติิ.
84จาก สรุุปการประชุุมหารืือถึึงการผลัักดัันให้้เกิิดการเข้้าถึึงหลัักประกัันทางสุุขภาพกัับหลัักประกัันทางสัังคมของแรงงานข้้ามชาติิและ
ผู้้�มีีปััญหาสถานะบุุคคล เมื่่�อวัันที่่� 21 ก���กฎาคม 2566, (2566, สิิงหาคม), โดย สำำ�นัักเฝ้้าระวัังและประเมิินสถานการณ์์สิิทธิิมนุุษยชน, กรุุงเทพฯ:
สำำ�นัักงานคณะกรรมการสิิทธิิมนุุษยชนแห่่งชาติิ.
85จาก สรุุปการประชุุมวิิชาการและแลกเปลี่่�ยนเรีียนรู้้�เสีียงที่่�คนไม่่ได้้ยิิน: ประชากรกลุ่่�มเฉพาะครั้้�งที่่� 2 ณ อิิมแพค เมืืองทองธานีี
ห้้องย่่อยที่่� 4 แรงงานนอกระบบ เมื่่�อวัันที่่� 21 กุุมภาพัันธ์์ 2566. งานเดิิม.
86จาก หนัังสืือกรมสวััสดิิการและคุ้้�มครองแรงงาน ที่่� รง 0524/850 ลงวัันที่่� 17 พฤศจิิกายน 2566. งานเดิิม.
87จาก “เสีียงจากคนปลููกดอกกุุหลาบ” องค์์กรด้้านแรงงานข้า้ มชาติิทำำ�โพลถาม “รู้้ไ� หมใครปลููกดอกกุุหลาบ”, โดย ประชาไท, 14 กุุมภาพัันธ์์
2566. สืืบค้้นจาก https://prachatai.com/journal/2023/02/102763
88จาก ‘แรงงานพม่่า’ 14 ราย เสี่่�ยงค้้ามนุุษย์์ ถููกหลอกมาทำำ�งาน - ไม่่จ่่ายค่่าจ้้าง ในไร่่อ้้อย กาญจนบุุรีี, โดย ประชาไท, 2 มีีนาคม 2566.
สืืบค้้นจาก https://prachatai.com/journal/2023/03/102993
69