4.2 รัั ฐ บาลควรมอบหมายให้้ ต ร. และ ยธ.
ร่่ ว มกัั น พิิ จ ารณาทบทวนบทบัั ญ ญัั ติิ ข อง พ.ร.บ.
การชุุ มนุุ มส าธารณะ พ.ศ. 2558 และแนวปฏิิ บัั ติิ
ที่่� เ กี่่� ย วข้้ อ งกัั บ การดููแลการชุุ มนุุ ม ให้้ ส อดคล้้ อ งกัั บ
หลัักการสากล เพื่่�ออำำ�นวยความสะดวกให้้แก่่ประชาชน
ที่่�ออกมาใช้้เสรีีภาพในการชุุมนุุมโดยสงบและเพื่่�อให้้
ส่่งผลกระทบต่่อประชาชนทั่่�วไปให้้น้อ้ ยที่่�สุด ซึ่
ุ ง่� รวมไปถึึง
การทบทวนการปฏิิ บัั ติิ ง านในการดููแลการชุุ มนุุ ม
ให้้เป็็นไปตามหลัักสิิทธิิมนุุษยชน
02
การประเมิินสถานการณ์์ด้้านสิิทธิิพลเมืืองและสิิทธิิทางการเมืือง
เสรีีภาพในการแสดงออก
และเสรีีภาพของสื่่�อมวลชน
1
สถานการณ์์
ปััญหาหรืืออุุปสรรค
1.1 เสรีีภาพในการแสดงออก
“
ในปีี 2566 มีีรายงานว่่า
ประชาชนถููกดำำ�เนิินคดีีหลายราย
จากการแสดงความคิิดเห็็นทางการเมืือง
และความคิิดเห็็นในลัักษณะต่่างๆ เกี่่�ยวกัับ
สถาบัันพระมหากษััตริิย์์ซึ่่�งมีีกฎหมาย
ให้้การคุ้้�มครองไว้้
”
60สถิิติินัับตั้้�งแต่่เดืือนมกราคม - ตุุลาคม.
56
4.3 รัั ฐ บาลควรกำำ�ชัั บ ให้้ ตำ�ำ รวจและหน่่ ว ยงาน
ที่่�เกี่่�ยวข้้องดำำ�เนิินการต่่อกรณีีที่่มี� เี ด็็กและเยาวชนออกมา
ใช้้เสรีีภาพในการชุุมนุุมและถููกดำำ�เนิินคดีี โดยพิิจารณา
ถึึ งผลประโยชน์์สูู งสุุ ดของเด็็กเป็็นสำ�คั
ำ ัญ โดยเฉพาะ
ในระหว่่ า งขั้้�นต อนทางกระบวนการย���ุ ติิ ธ รรมจะต้้ อ ง
ไม่่ลดทอนสิิทธิิในการเข้้าถึึงการศึึกษาและสิิทธิิที่่จ� ะได้้รับั
การพััฒนาตามช่่วงวััยอย่่างเหมาะสม ซึ่่ง� รวมถึึงการดููแล
สภาพจิิตใจให้้พร้้อมที่่�จะต้้องมีีสหวิิชาชีีพให้้คำำ�ปรึึกษา
แก่่เด็็กในการแก้้ไขฟื้้�นฟููเพื่่�อกลัับคืืนสู่�สั่ ังคมมากกว่่า
การรัับโทษในสถานที่่�ควบคุุมตัวั ของรััฐ โดยการควบคุุม
ตััวเด็็กจะต้้องเป็็นทางเลืือกสุุดท้้ายและให้้มีีระยะเวลา
สั้้�นที่่�สุุดอย่่างเหมาะสม
โดยมีีการแสดงความคิิดเห็็นในลัักษณะต่่างๆ ได้้แก่่
การร้้ อ งเพลง การปราศรัั ย ในการชุุ มนุุ ม การเขีี ย น
ข้้อความ การพููดในระหว่่างการถ่่ายทอดสดการชุุมนุุม
การแจกหนัั ง สืื อ การแสดงออกเชิิ ง สัั ญ ลัั ก ษณ์์
การแสดงออกทางออนไลน์์ และการใช้้ถ้้อยคำำ�รุุนแรง
โดยข้้ อ มููลจากสำำ� นัั ก งานศาลยุุ ติิ ธ รรมพบว่่ า ศาล
ได้้พิพิ ากษาคดีีตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 112
รวม 77 คดีี แบ่่งเป็็นพิิพากษาลงโทษ 64 คดีี และ
ยกฟ้้ อ ง 13 คดีี 60 ในขณะที่่� จ ากการรวบรวมข้้ อ มููล
ที่่� ร ายงานโดยศููนย์์ ท นายความเพื่่� อ สิิ ท ธิิ มนุุ ษ ยชน
มีีการดำำ�เนิินคดีีในชั้้�นของพนัักงานสอบสวน 23 คดีี
และการสั่่ง� ฟ้้องโดยพนัักงานอััยการ 33 คดีี61 และมีีกรณีี
ที่่�เด็็กและเยาวชนเป็็นผู้้�ถููกกล่่าวหา ซึ่่�งศาลเยาวชน
จาก หนัังสืือสำำ�นัักงานศาลยุุติิธรรม ที่่� ศย 016/21753 ลงวัันที่่� 23 พฤศจิิกายน 2566 เรื่่�อง ขอความอนุุเคราะห์์ข้้อมููลเพื่่�อประกอบ
การจััดทำำ�รายงานผลการประเมิินสถานการณ์์ด้้านสิิทธิิมนุุษยชนของประเทศไทย ปีี 2566.
61บางคดีีเป็็นคดีีที่่�ตกค้้างมาจากปีีก่่อนหน้้า.