เสรีีภาพในการชุุมนุมุ
1.1 การใช้้เสรีีภาพในการชุุมนุมุ
ของประชาชน
ในปีี 2566 พบข้้ อ มููลโดยภาคประชาสัั ง คม
รายงานการใช้้เสรีีภาพในการชุุมนุุมจำำ�นวน 453 ครั้้�ง53
ส่่วนใหญ่่เป็็นการชุุมนุมุ เกี่่�ยวกัับการแสดงความคิิดเห็็น
เพื่่�อเรีียกร้้องให้้รัฐั บาลปล่่อยชั่่ว� คราวนัักกิิจกรรมทางการเมืือง
ที่่�ถููกคุุมขัังในระหว่่างการพิิจารณาคดีีที่่�เกี่่�ยวข้้องกัับ
การร่่วมชุุมนุุม54 ซึ่่�งจััดขึ้้�นทุุกสััปดาห์์ใน กทม. และ
ต่่างจัังหวััด เช่่น จัังหวััดเชีียงใหม่่ นครปฐม พิิษณุุโลก
เป็็นต้น
้ ขณะเดีียวกัันมีกี ารชุุมนุมุ เพื่่�อเรีียกร้้องในประเด็็น
ที่่�เกี่่�ยวกัับเศรษฐกิิจและสัังคมเกิิดขึ้้น� ในหลายรููปแบบและ
มีีข้อ้ เรีียกร้้องแตกต่่างกัันไป เช่่น การชุุมนุมุ แบบค้้างคืืน
เพื่่�อให้้รัฐั บาลแก้้ไขปััญหาหนี้้�สินิ ทางการเกษตร การชุุมนุมุ
สะท้้อนความรุุนแรงในโรงเรีียน การชุุมนุุมเรีียกร้้อง
ให้้แก้้ไขปััญหาที่่�ดินิ ของชาวเล การชุุมนุมรำ��ลึ
ุ กึ การครบรอบ
การรััฐประหารในประเทศเมีียนมา การชุุมนุุมเรีียกร้้อง
สิิทธิิสวััสดิิการของบุุคลากรกระทรวงสาธารณสุุข หรืือ
การเดิินขบวนเรีียกร้้องประเด็็นสุุขภาวะของผู้้�มีีความ
หลากหลายทางเพศ เป็็นต้้น
แม้้ว่่าในปีี 2565 กทม. กำำ�หนดสถานที่่�บางแห่่ง
ให้้ ป ระชาชนใช้้ ใ นการชุุ มนุุ มส าธารณะ แต่่ บ างกรณีี
ประชาชนได้้รวมกลุ่่�มใช้้เสรีีภาพในการชุุมนุุมในสถานที่่�
ต่่างๆ ตามเหตุุการณ์์หรืือขึ้้�นอยู่่�กัับสถานการณ์์เฉพาะ
ที่่� เ กิิ ดขึ้้� น อาทิิ การชุุ มนุุ มที่่� บริิ เ วณใกล้้ เ คีี ย งรัั ฐ สภา
02
การประเมิินสถานการณ์์ด้้านสิิทธิิพลเมืืองและสิิทธิิทางการเมืือง
1
สถานการณ์์
ปััญหาหรืืออุุปสรรค
ในช่่วงที่่�มี���ี ารลงมติิเลืือกนายกรััฐมนตรีี แม้้จะมีีคำ�สั่่
ำ ง� ตร.
ห้้ามชุุมนุมุ ในบริิเวณดัังกล่่าว แต่่ไม่่มีรี ายงานเหตุุการณ์์
รุุ น แรงเกิิ ดขึ้้� น ในบางเหตุุ ก ารณ์์ เ จ้้ า หน้้ า ที่่� ตำำ� รวจ
เข้้าจัับกุุมหรืือยึึดพื้้�นที่่�คืืนจากกลุ่่�มผู้้�ชุุมนุุม เช่่น กรณีี
การชุุ มนุุ มที่่� สน . สำำ� ราญราษฎร์์ เพื่่� อ เรีี ย กร้้ อ งให้้
เจ้้าหน้้าที่่�ตำ�ำ รวจชี้้�แจงข้้อเท็็จจริงิ กรณีีการแจ้้งข้้อกล่่าวหา
เพิ่่�มเติิมแก่่ผู้้�ชุุมนุุมอายุุ 15 ปีีที่่�ถููกควบคุุมตััว ซึ่่�งมีี
รายงานว่่ า ในระหว่่ า งที่่� เ จ้้ า หน้้ า ที่่� ตำ�ำ รวจควบคุุ มตัั ว
มีีผู้้�ชุมนุ
ุ มุ และเจ้้าหน้้าที่่�ตำำ�รวจได้้รับบ
ั าดเจ็็บ หรืือในกรณีี
การชุุมนุมที่่
ุ บริ
� เิ วณถนนลููกหลวงเพื่่�อเรีียกร้้องให้้รัฐั บาล
แก้้ไขปััญหาการครอบครองที่่�ดิิน ผู้้�ชุุมนุุมถููกสกััดไม่่ให้้
เดิินขบวนไปที่่�ทำำ�เนีียบรััฐบาล ซึ่่�งนำำ�ไปสู่่�การผลัักดััน
แนวรั้้ว� ของตำำ�รวจและมีีรายงานว่่าผู้้�ชุุมนุมุ และเจ้้าหน้้าที่่�
ตำำ�รวจส่่วนหนึ่่�งได้้รับบ
ั าดเจ็็บเล็็กน้้อย รวมถึึงการชุุมนุมุ
ของกลุ่่�มที่่� เ รีี ย กร้้ อ งแก้้ ไ ขปัั ญ หาความเหลื่่� อ มล้ำำ��
และนโยบายทรััพยากรธรรมชาติิที่่�บริิเวณหน้้าอาคาร
องค์์การสหประชาชาติิ มีีรายงานว่่าเจ้้าหน้้าที่่�ตำำ�รวจ
ได้้ยื่่นคำ
� ำ�ร้อ้ งต่่อศาลให้้มีคำี ำ�สั่่ง� เลิิกการชุุมนุม
ุ แต่่ศาลแพ่่ง
ยกคำำ�ร้้องดัังกล่่าว
ที่่�มา: สำำ�นัักงาน กสม.
53ข้้อมููลระหว่่างเดืือนมกราคม -
15 ธัันวาคม 2566.
จาก รายงานสถานการณ์์การชุุมนุุมสาธารณะในประเทศไทย, โดย ม็็อบดาต้้า, 25 มกราคม 2567. สืืบค้้นจาก https://blog.
mobdatathailand.org/
54จาก รายชื่่�อผู้้�ต้้องขัังทางการเมืือง 2566, โดย แอดมิิน010 ศููนย์์ทนายความเพื่่�อสิิทธิิมนุุษยชน, 13 ธัันวาคม 2566. สืืบค้้นจาก https://
tlhr2014.com/archives/52351
51