1.1 การกระทำำ�ทรมาน
มีีรายงานที่่�เกี่่�ยวกัับการกระทำำ�ทรมาน ซึ่่�งมีีทั้้�ง
เหตุุการณ์์ที่่มี� ผู้้�ี เสีียชีีวิติ และความคืืบหน้้าทางคดีีที่่สำ� ำ�คัญ
ั
ได้้แก่่ 1) การเสีีย ชีีวิิต ของทหารเกณฑ์์ 2 ราย คืือ
พลทหารรายที่่� 1 สัั ง กัั ดค่่ า ยทหารในพื้้� นที่่� จัั ง หวัั ด
เชีียงราย แพทย์์ระบุุสาเหตุุการเสีียชีีวิิตจากการติิดเชื้้�อ
ในกระแสเลืือดและปอดอัักเสบ ซึ่่�งญาติิยัังมีีข้้อสงสััย
ว่่าการเสีียชีีวิิตอาจเกิิดจากการกระทำำ�ของบุุคคลในค่่าย
ทหารและเข้้าแจ้้งต่่อ ศป.ทส. จัังหวััดเชีียงราย ต่่อมา
อัั ย การสููงสุุ ด ได้้ สั่่� ง ฟ้้ อ งเจ้้ า หน้้ า ที่่� ท หารผู้้�รัั บผิิ ดช อบ
การฝึึ ก ในฐานความผิิ ดต าม พ.ร.บ. ป้้ อ งกัั น และ
ปราบปรามการทรมานฯ มาตรา 627 และพลทหาร
รายที่่� 2 สัั ง กัั ดค่่ า ยทหารในพื้้� นที่่� จัั ง หวัั ดส ระบุุ รีี
แพทย์์แจ้้งว่่าเสีียชีีวิิตด้้วยโรคประจำำ�ตััว แม้้ครอบครััว
ไม่่ติิดใจสาเหตุุการเสีียชีีวิิต แต่่หน่่วยงานต้้นสัังกััด
ได้้ตั้้�งคณะกรรมการสอบสวนกรณีีดัังกล่่าว28 2) กรณีี
ทหารกองประจำำ�การ 4 นายถููกลงโทษด้้วยความรุุนแรง
ซึ่่� ง หน่่ ว ยงานต้้ นสัั ง กัั ด ได้้ ส อบสวนพร้้ อ มดำำ� เนิิ น การ
ทางวิินััยต่่อนายทหารผู้้�กระทำำ�การลงโทษ29 3) กรณีี
เด็็ ก หญิิ ง ในสถานสงเคราะห์์ แ ห่่ ง หนึ่่� ง ถููกลงโทษ
ที่่�เป็็นการทำำ�ร้า้ ยทั้้�งทางร่่างกายและจิิตใจอัันอาจเข้้าข่่าย
เป็็นการกระทำำ�ที่่�โหดร้้ายตามมาตรา 6 ของ พ.ร.บ.
ป้้องกัันและปราบปรามการทรมานฯ ซึ่่ง� กำำ�หนดความผิิด
ที่่�เกิิดจากการลงโทษหรืือกระทำำ�ด้้วยประการใดที่่�โหดร้้าย
ไร้้ มนุุ ษ ยธรรม หรืือย่ำำ��ยีี ศัั ก ดิ์์� ศ รีี ค วามเป็็ นมนุุ ษ ย์์ 30
4) กรณีีศาลพิิพากษาลงโทษเจ้้าหน้้าที่่�สัังกััดค่่ายทหาร
ในจัังหวััดนราธิิวาส ซึ่่�งร่่วมกัันทำำ�ร้้ายพลทหารหนึ่่�งราย
จนเป็็นเหตุุให้้เสีียชีีวิิตเมื่่�อปีี 255431 และ 5) กรณีี
ของประชาชนรายหนึ่่� ง ยื่่� นฟ้้ อ งเรีี ย กร้้ อ งค่่ า เสีี ย หาย
ต่่อสำำ�นัักงานตำำ�รวจแห่่งชาติิ จากกรณีีเจ้้าหน้้าที่่�ตำำ�รวจ
จัับกุุมและนำำ�ตััวไปทำำ�ร้้ายร่่างกายเพื่่�อบัังคัับให้้ระบุุตััว
ผู้้�ที่่�เผาศาลพระภููมิิ สน. ดิินแดง ในเหตุุการณ์์ชุุมนุุม
หน้้า สน. ดิินแดง เมื่่�อวัันที่่� 29 ตุุลาคม 256432
ที่่�มา: ช่่อง 3 HD
02
การประเมิินสถานการณ์์ด้้านสิ���ทธิิพลเมืืองและสิิทธิิทางการเมืือง
ซึ่่� ง ในจำำ�น วนนี้้� มีี ก ารฟ้้ อ งคดีี ต่่ อ ศาลแล้้ ว หนึ่่� ง เรื่่� อ ง 26
แต่่ ภ าคประชาสัั ง คมได้้ แ สดงข้้ อ ห่่ ว งกัั ง วลเกี่่� ย วกัั บ
ความคืืบหน้้าการพิิจารณาเรื่่�องอื่่�นด้้วย โดยในปีี 2566
พบสถานการณ์์ สำำ�คัั ญ และความคืื บ หน้้ า ทางคดีี
ที่่�เกี่่�ยวข้้อง ดัังนี้้�
26จาก
อััยการสั่่�งฟ้้องครููฝึึก กรณีี ‘พลทหารกิิตติิธร’ เสีียชีีวิิต จากการฝึึกในค่่ายเม็็งรายมหาราช, โดย ประชาไท, 22 ธัันวาคม 2566.
สืืบค้้นจาก https://prachatai.com/journal/2023/12/107335
27แหล่่งเดิิม.
28จาก แม่่พลทหารปฏิิเสธลููกชายไม่่ได้้ถููกซ้อ้ มม้้ามแตก - ผบ.ทบ. ตั้้�ง คกก. สอบหน่่วยที่่�ไม่่ได้้มาตรฐาน, โดย ประชาไท, 7 มิิถุน
ุ ายน 2566.
สืืบค้้นจาก https://prachatai.com/journal/2023/06/104476
29จาก ‘ผบ.ทอ.’ สั่่�งขัังนายทหารเวร 15 วัันปมลงโทษทหารเกณฑ์์รุุนแรงเกิินเหตุุ, โดย โพสต์์ทููเดย์์, 2 มกราคม 2567. สืืบค้้นจาก
https://www.posttoday.com/general-news/703947
30จาก แฉสถานสงเคราะห์์ ท ารุุ ณ เด็็ ก จัั บ กล้้อนผม-รองเท้้าตบหน้้า, โดย ผู้้�จัั ด การออนไลน์์ , 28 พฤษภาคม 2566. สืื บค้้ นจ าก
https://mgronline.com/local/detail/9660000049183
31จาก ศาลทหารปััตตานีีสั่่�งจำำ�คุุก 8 ทหาร ซ้้อมทรมาน “วิิเชีียร เผืือกสม”, โดย ไทยพีีบีีเอส, 24 พฤศจิิกายน 2566. สืืบค้้นจาก
https://www.thaipbs.or.th/news/content/334255
32จาก ศาลแพ่่งรัับฟ้้อง คดีีอรรถสิิทธิ์์� นุุสสะ ฟ้้อง สตช. กรณีีถููกตำำ�รวจทำำ�ร้้ายร่่างกาย และบัังคัับให้้รัับสารภาพ, โดย มููลนิิธิผ
ิ สานวััฒนธรรม,
3 เมษายน 2566. สืืบค้้นจาก https://crcfthailand.org/2023/04/03/the-civil-court-accepts-the-lawsuit-the-case-of-atthasit-nussa-suedrtp-for-being-assaulted-by-the-police/
41