รายงานผลการปฏิบัติงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
ประจำ�ปีงบประมาณ ๒๕๖๑
94
เท่ากับการขายปกติประกอบกับการที่คู่สัญญาก�ำหนดระยะเวลาไถ่ทรัพย์สินที่สั้นจน
เกินไปเมือ่ เปรียบเทียบกับจ�ำนวนเงิน แม้จะเป็นการกระท�ำตามกฎหมายแต่อาจไม่สอดคล้อง
กับหลักพอสมควรแก่เหตุ เนื่องจากผู้ซื้อฝากมีอ�ำนาจต่อรองที่เหนือกว่าโดยใช้กฎหมาย
เป็นเครือ่ งมือให้ผขู้ ายฝากต้องจ�ำยอมให้ผขู้ ายฝากต้องเสียทีด่ นิ ไปโดยง่าย ดังนัน้ ประมวล
กฎหมายแพ่งและพาณิชย์ในส่วนที่ว่าด้วยการขายฝาก ที่บังคับใช้อยู่ในปัจจุบันจึงยังไม่
เหมาะสมกับสถานการณ์ในปัจจุบนั และเป็นช่องทางให้ฝา่ ยทีไ่ ด้เปรียบใช้กฎหมายดังกล่าว
แสวงหาประโยชน์จากลูกหนี้ กสม. จึงเห็นควรมีขอ้ เสนอแนะมาตรการหรือแนวทางในการ
ส่งเสริมและคุ้มครองสิทธิมนุษยชน รวมทั้งการปรับปรุงกฎหมาย กรณีการขายฝากตาม
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์
ข้อเสนอแนะ
คณะรัฐมนตรีและกระทรวงยุติธรรม
(๑) คณะรัฐมนตรีและกระทรวงยุติธ รรม ควรพิจารณาก�ำหนดมาตรการหรือกลไก
ให้ความช่วยเหลือโดยให้สถาบันการเงินของรัฐเข้ามาช่วยเหลือลูกหนี้ผู้ขายฝากในกรณี
ที่ไม่สามารถหาทรัพย์สินมาไถ่ทรัพย์สินที่ขายฝากภายในก�ำหนดระยะเวลา
(๒) ควรร่วมกันพิจารณาแก้ไขเพิม่ เติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บรรพ ๓ ลักษณะ
๑ ซื้อขาย หมวด ๔ การซื้อขายเฉพาะบางอย่าง ส่วนที่ ๑ ขายฝาก เพื่อให้กฎหมาย
ทันต่อสถานการณ์ปจั จุบนั และเกิดความเป็นธรรมต่อลูกหนีผ้ ขู้ ายฝากซึง่ เป็นผูท้ ไี่ ม่มอี ำ� นาจ
ต่อรองกับเจ้าหนี้ผู้ซื้อฝาก
การดำ�เนินการ
หน่วยงานทีเ่ กีย่ วข้อง
คณะรัฐมนตรีมีมติรับทราบผลการพิจารณาและผลด�ำเนินการเกี่ยวกับข้อเสนอแนะ
มาตรการหรือแนวทางในการส่งเสริมและคุ้มครองสิทธิมนุษยชน รวมทั้งการปรับปรุง
กฎหมาย กรณีการขายฝากตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ของกระทรวงยุติธรรม
ตามทีเ่ สนอ และให้แจ้งมายัง กสม. เพิม่ เติมว่า คณะกรรมการด�ำเนินการการปฏิรปู กฎหมาย
ในระยะเร่งด่วนได้จัดร่างพระราชบัญญัติคุ้มครองประชาชนในการท�ำสัญญาขายฝากที่ดิน
เพือ่ การเกษตรกรรมหรือทีอ่ ยูอ่ าศัย พ.ศ. .... เสนอต่อคณะกรรมการขับเคลือ่ นและเร่งรัดการ
ด�ำเนินงานตามนโยบายรัฐบาลส�ำนักงานเศรษฐกิจการคลัง ส�ำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร
กรมที่ดิน กรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพ กรมบังคับคดี ส�ำนักกองทุนยุติธรรม ส�ำนักงาน
ปลัดกระทรวงยุติธรรม ศูนย์ช่วยเหลือลูกหนี้และประชาชนที่ไม่ได้รับความเป็นธรรม
กรมสอบสวนคดีพิเศษ มูลนิธิชีวิตไท (Local Act) และสภาเกษตรแห่งชาติ และได้จัดท�ำ
รายงานสรุปผลการด�ำเนินการของคณะกรรมการศึกษาสถานการณ์ปัญหาขายฝากไม่เป็น
ธรรมฉบับสมบูรณ์ เสนอรัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรมเห็นชอบรายงานดังกล่าว และ
ส่งคณะกรรมการปฏิรูปประเทศด้านกฎหมาย ซึ่งอยู่ระหว่างการพิจารณา
9.
เรื่อง
กรณีการจัดท�ำแผนปฏิบัติการระดับชาติว่าด้วยธุรกิจกับสิทธิมนุษยชน (National
Action Plan on Business and Human Rights-NAP) (ข้อเสนอแนะฯ ที่ ๒/๒๕๖๑)
กสม. ได้พิจารณาค�ำร้องเรียนขอให้ตรวจสอบการละเมิดสิทธิมนุษยชนในรอบเกือบ
สองทศวรรษที่ ผ ่ า นมาพบว่ า การด� ำ เนิ น กิ จ กรรมทางธุ ร กิ จ ที่ ด� ำ เนิ น การโดยภาครั ฐ