รายงานผลการปฏิบัติงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
ประจำ�ปีงบประมาณ ๒๕๖๑
62
2.
เรื่อง
กรณีกล่าวอ้างว่าการระงับการก่อสร้างเส้นทางเชื่อมโยงอ�ำเภอคลองลาน จังหวัด
ก�ำแพงเพชร ถึงอ�ำเภออุ้มผาง จังหวัดตาก เป็นการละเมิดสิทธิมนุษยชน
ความเป็นมา : ประชาชนร้องเรียนต่อ กสม. เพื่อขอให้ตรวจสอบและเสนอเรื่องต่อ
คณะรัฐมนตรีให้ทบทวนมติคณะรัฐมนตรี เมือ่ วันที่ ๓๐ มิถนุ ายน ๒๕๓๐ ทีม่ ผี ลเป็นการระงับ
โครงการก่อสร้างทางหลวงหมายเลข ๑๑๑๗ (คลองลาน-อุม้ ผาง) โดยผูร้ อ้ งเห็นว่าหน่วยงาน
ราชการที่ เ กี่ ย วข้ อ งได้ อ ้ า งเหตุ ผ ลในประเด็ น ทางด้ า นสิ่ ง แวดล้ อ มแต่ เ พี ย งด้ า นเดี ย ว
ไม่ให้ความส�ำคัญต่อประเด็นด้านสังคม เศรษฐกิจ และความมั่นคง โดยการระงับโครงการ
ดังกล่าวได้สง่ ผลกระทบต่อเกษตรกรผูป้ ลูกข้าวโพดเลีย้ งสัตว์ในจังหวัดตาก ซึง่ ขายผลผลิต
ได้ในราคาต�่ำ ในขณะที่มีต้นทุนสูง เนื่องจากต้องขนส่งผลผลิตจากอ�ำเภออุ้มผางไปขายยัง
อ�ำเภอแม่สอดในระยะทางทีไ่ กล ทัง้ ยังท�ำให้ชมุ ชนชาวอ�ำเภออุม้ ผางไม่ได้รบั ความเป็นธรรม
ทั้งด้านการศึกษา การพัฒนาคุณภาพชีวิต สร้างความเหลื่อมล�้ำและไม่เป็นธรรมทางสังคม
อันอาจเข้าข่ายเป็นการละเมิดสิทธิชุมชนต่อกลุ่มชาติพันธุ์กะเหรี่ยง และประชาชนชาว
อ�ำเภออุ้มผางที่พึงมีสิทธิจะได้รับการพัฒนาจากรัฐในด้านต่าง ๆ โดยเฉพาะสาธารณูปโภค
ขั้นพื้นฐาน
มาตรการ/
แนวทางการแก้ไข
๑. คณะรัฐมนตรี ควรด�ำเนินการ ดังนี้
- ควรจัดท�ำแผนยุทธศาสตร์การพัฒนาพื้นที่อ�ำเภออุ้มผางจังหวัดตาก เป็นกรณีพิเศษ
โดยจัดท�ำเป็นอ�ำเภอน�ำร่องเพื่อสนับสนุนและส่งเสริมการเข้าถึงสาธารณูปโภคขั้นพื้นฐาน
เช่น ด้านการศึกษา การสาธารณสุข โดยเน้นการพัฒนาบนฐานอัตลักษณ์วิถีชีวิตและ
วัฒนธรรม สภาพภูมิศาสตร์ และความโดดเด่นทางธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมเฉพาะ
- ควรสนับสนุนการจัดตั้งสถาบันการศึกษาทั้งในระดับมัธยมศึกษา อาชีวศึกษา
และระดับอุดมศึกษาในพื้นที่อ�ำเภอแม่สอด อ�ำเภอพบพระหรืออ�ำเภออุ้มผาง จังหวัดตาก
โดยมีเป้าหมายในการสนับสนุนการศึกษาของประชาชนในพื้นที่ให้มีความรู้ ศักยภาพ
และทักษะในด้านการประกอบอาชีพ ให้ทนั ต่อการเติบโตทางเศรษฐกิจ ซึง่ จะช่วยสนับสนุน
ส่งเสริมให้ประชาชนสามารถเข้าถึงและได้รับผลประโยชน์จากการพัฒนาได้อย่างเต็มที่
และจะช่วยแก้ไขปัญหาความเหลื่อมล�้ำทางเศรษฐกิจของอ�ำเภออุ้มผาง จังหวัดตาก
๒. กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ควรพิจารณาศึกษาและจัดท�ำโครงการ
น�ำร่องน�ำมาตรการทางการเงินเพือ่ สิง่ แวดล้อม เช่น ค่าบริการทางระบบนิเวศ (Payments
for Ecosystem Services-PES) หรือการแบ่งปัน (Benefit sharing) เป็นต้น มาใช้เป็น
มาตรการชดเชยและส่งเสริมการพัฒนาในด้านต่าง ๆ ใ���เขตพืน้ ทีอ่ �ำเภออุม้ ผาง จังหวัดตาก
การดำ�เนินการของ
หน่วยงานทีเ่ กีย่ วข้อง
ส�ำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี แจ้งว่า รองนายกรัฐมนตรี (นายวิษณุ เครืองาม) สั่งและ
ปฏิบตั ริ าชการแทนนายกรัฐมนตรี ได้มคี �ำสัง่ มอบหมายให้กระทรวงคมนาคมเป็นหน่วยงาน
หลักรับข้อเสนอแนะมาตรการหรือแนวทางในการส่งเสริมและคุ้มครองสิทธิมนุษยชน
ของคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติไปพิจารณาร่วมกับกระทรวงเกษตรและสหกรณ์
กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม กระทรวงมหาดไทย กระทรวงศึกษาธิการ
กระทรวงสาธารณสุข ส�ำนักงานปลัดส�ำนักนายกรัฐมนตรี ส�ำนักงานคณะกรรมการพัฒนา