เรื่อง ข้อเสนอแนะ กรณีเแก้ไขปัญหาการออกหนังสือส�ำคัญส�ำหรับที่หลวง (นสล.) ทับที่อยู่อาศัยและ ที่ดินท�ำกินของประชาชน (ข้อเสนอแนะ ที่ ๔/๒๕๖๑) กสม. ได้รับเรื่องร้องเรียนในกรณี ปัญหาเกี่ยวกับหนังสือส�ำคัญส�ำหรับที่หลวง (นสล.) จากประชาชนในหลายพื้นที่ ประเด็น เรื่องร้องเรียนส่วนใหญ่เป็นกรณีที่ประชาชนได้รับความเดือดร้อนโดยกล่าวอ้างว่า ได้รับ ความเสียหายอันเนื่องมาจากหน่วยงานของรัฐออกหนังสือส�ำคัญส�ำหรับที่หลวง (นสล. โดยรังวัดทีด่ นิ ผิดพลาดคลาดเคลือ่ น ไม่ตรงกับทะเบียนทีด่ นิ สาธารณะ บัญชีสำ� รวจ ประกาศ หรือหลักฐานการสงวนหวงห้าม ท�ำให้ นสล. ทับที่ดินท�ำกินของประชาชนที่ได้ครอบครอง ท�ำประโยชน์มาก่อน ท�ำให้เกิดกรณีพิพาทระหว่างรัฐกับประชาชนมาอย่างยาวนาน แม้ว่า จะมีกระบวนการเพื่อแก้ไขปัญหาดังกล่าวแล้วก็ตาม แต่หน่วยงานภาครัฐยังไม่สามารถ แก้ไขปัญหาให้แก่ประชาชนผู้ที่ได้รับความเดือดร้อนจากการถูกกระทบสิทธิในการมีที่อยู่ อาศัยอย่างเพียงพอ กสม. พิจารณาแล้วเห็นว่ามีสาระส�ำคัญและประเด็นปัญหาเกี่ยวกับ การออกหนังสือส�ำคัญส�ำหรับที่หลวง (นสล.) ทับที่อยู่อาศัยและที่ดินท�ำกินของประชาชน แม้ปจั จุบนั ภาครัฐจะมีบทบัญญัตขิ องกฎหมายและแนวทางปฏิบตั ติ า่ ง ๆ ในการด�ำเนินการ ออก นสล. และมาตรการในการแก้ไขปัญหาให้แก่ราษฎรแล้ว แต่ยังมีปัญหาการบุกรุกที่ สาธารณประโยชน์ซงึ่ มีมาอย่างยาวนาน และมีแนวโน้มทีจ่ ะยังคงวนเวียนอยูเ่ รือ่ ยไป ภาครัฐ จึงควรมีการแก้ไขปัญหาดังกล่าวให้เป็นรูปธรรม เพื่อเป็นการรักษาไว้ซึ่งสาธารณสมบัติ ของแผ่นดิน รวมถึงการคุ้มครองและรักษาไว้ซึ่งสิทธิของประชาชนที่อยู่อาศัยหรือท�ำกิน ในพื้นที่ดังกล่าวโดยสุจริตให้ได้รับความเป็นธรรม จึงมีมติให้มีข้อเสนอแนะในการแก้ไข ปรับปรุงกฎหมาย กฎ ระเบียบ หรือค�ำสั่ง เพื่อให้สอดคล้องกับหลักสิทธิมนุษยชน ตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๖๐ มาตรา ๒๔๗ (๓) และ พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วย กสม. พ.ศ. ๒๕๖๐ มาตรา ๒๖ (๓) และ ข้ อ เสนอแนะมาตรการหรื อ แนวทางในการส่ ง เสริ ม และคุ ้ ม ครองสิ ท ธิ ม นุ ษ ยชนและ ข้อเสนอแนะในการแก้ไขปรับปรุงกฎหมาย กระทรวงมหาดไทย ควรพิ จ ารณาด� ำ เนิ น การเพื่ อ ให้ เจ้ า หน้ า ที่ แ ละหน่ ว ยงานของรั ฐ ที่ มี ห น้ า ที่ ดู แ ลรั ก ษา และคุม้ ครองป้องกันทีส่ าธารณประโยชน์ ได้แก่ นายอ�ำเภอและองค์กรปกครองส่วนท้องถิน่ ด�ำเนินการ ดังนี้ (๑) ส�ำรวจตรวจสอบแนวเขตทีส่ าธารณประโยชน์ให้สอดคล้องกับความเป็นจริง โดยค�ำนึง ถึงวิถีชีวิต วัฒนธรรม และการใช้ที่ดินของชุมชนในท้องถิ่นนั้น ๆ โดยกระบวนการส�ำรวจ ตรวจสอบควรให้ประชาชนในพื้นที่มีส่วนร่วมด้วย (๒) ควรส�ำรวจตรวจสอบพื้นที่ซึ่งอยู่ในอ�ำนาจหน้าที่ดูแลรักษาอยู่เสมอ (๓) การรังวัดที่ดินเพื่อออก นสล. และการรังวัดที่ดินเพื่อออกเอกสารสิทธิในที่ดินหรือ เอกสารแสดงสิทธิท�ำกิน ควรใช้มาตราส่วน ๑ : ๔,๐๐๐ ในการรังวัด เพื่อให้เป็นมาตรฐาน เดียวกันกับแนวทางการปรับปรุงแผนที่แนวเขตที่ดินของรัฐแบบบูรณาการ มาตราส่วน ๑ : ๔,๐๐๐ (One Map) ซึ่งคณะรัฐมนตรีมีมติเห็นชอบเมื่อวันที่ ๒๒ กันยายน ๒๕๕๘ บทที่ ๒ ผลการด�ำเนินงานของคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ ตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๖๐ มาตรา ๒๔๗ 11. รายงานผลการปฏิบัติงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ ประจำ�ปีงบประมาณ ๒๕๖๑ 99